EDITORIAL: Ti Linteg dagiti Agpampanday-Linteg

IDI MARSO 31 daytoy a tawen, imbasura ti Korte Suprema ti mosion para iti rekonsiderasion nga impila dagiti 16 a kabarbaro a napagbalin a siudad mainaig iti desisionna idi Nobiembre idi napan a tawen a nangpabor iti petision ti League of Cities of the Philippines a nangkuestionar iti konstitusionalidad iti konbersion dagiti 16 a munisipalidad a kabarbaro a siudad idi 2007.

Dagiti sumaganad ti naaapektaran iti daytoy a desision ti Korte Suprema: Batac iti Ilocos Norte; Tabuk iti Kalinga; Tayabas iti Quezon; Baybay iti Leyte; Catbalogan iti Samar; Borongan iti Eastern Samar; Guihulngan iti Negros Oriental; Bogo iti Naga, Carcar iti Cebu; Tandag iti Surigao del Sur; Cabadbaran iti Agusan del Norte; El Salvador iti Misamis Oriental; Mati iti Davao Oriental; Bayugan iti Agusan del Sur; ken Lamitan iti Basilan.

Iti petision ti LCP, kinunana a napagbalin dagiti 16 a munisipalidad a siudad uray no saanda a maabut ti minimum income requirements para iti cityhood.

Babaen ti butos a 6-5, pabor iti petision ti LCP, kinuna ti Korte Suprema a sinalungasing ti Kongreso ti criteria a naipalaon iti Local Government Code idi inlasada dagiti munisipalidad nga agngayangay nga agbalin a siudad iti nangatngato nga income requirement.

Sagudayen ti Section 450 ti Local Government Code a mabalin a mapagbalin a maysa a siudad ti maysa a munisipalidad wenno cluster a barbarangay no addaan iti average annual income a saan a nakurkurang ngem P20 milion, addaan iti land area a saan a nakurkurang a 100 square kilometers ken addaan iti saan a nakurkurang a 150,000 a populasion. Ngem inamendaran ti R. A. 9009 ti nasao a probision ket ingngatona ti minimum income requirement iti P100 milion.

Nalawag ti nailanad iti Konstitusion ket masapul a masurot amin dagiti criteria a nailanad iti Local Government Code, saan ket nga iti sabsabali a linteg a pakairamanan ti cityhood laws, kinuna ti Korte Suprema.

Iti panagsubli dagitoy a siudad iti kinamunisipalidad, kaapiringna ti ibabassit manen ti internal revenue allotment nga awatenda. Adu la ketdi dagiti proyekto ken programa ti gobiernoda ti saan a maituloy wenno maipatungpal nupay nakaprogramadan agsipud ta mapukaw metten ti pondo a namnamaenda a pagtaudanda.

Ngem dagiti met la pannakabagida iti Kongreso ti mapabasol iti daytoy a napasamak. Ta induronda latta ti ilida nga agbalin a siudad uray saanda pay a sisasagana ken saanda a maabut dagiti requirements. Saan a malibak a kangrunaan a puntiriada ti dakdakkel nga IRA nga awaten ti ili iti panagbalinna a siudad. Agasem, no agbalin a siudad ti maysa a munisipalidad, mamindua wenno mamitlo pay ti dakdakkelan ti IRA nga awatenna a dakkel a makatulong iti irarang-ay wenno panagdur-asna.

Dakkel a leksion daytoy kadagiti agilinlintegtayo iti man Kamara wenno Senado. No ania ti linteg, isu ti masurot.

Nakababain nga isuda nga agpampanday iti linteg ti mangsalikawkaw iti linteg para laeng ti interes, pagimbagan ken pagdur-asan ti ilida #