EDITORIAL: Ti Mangsalbar ti Biag ket Aramid a Natakneng

Saan nga agduadua dagiti dadakkel ti panagpuspusona  a mangiyawat iti saranayna kadagiti agkasapulan. Natakneng nga aramid ti mangsalbar iti agngangabit a biag. Naintaoan nga aramid a rumbeng la unay nga itden ti asinoman a makabael iti aniaman a pamuspusan, iti sadinoman a lugar, iti aniaman a panawen.

Ket ita a panawen ti katutudo, kapator a rumsua dagiti nagduduma a sakit a kas iti dengue, dagiti madesgrasia a motorista maigapu iti nagalis a kalsada ken dadduma pay nga emerhensia a pagkasapulan unay iti dara tapno masalbar ti biag ti biktima. Kangrunaan amin ti dara iti nasalun-at a bagi.

Isu a nasisita la unay iti pannakapaadda iti nadalus a dara a madadaan nga usaren ti asinoman para iti blood transfusion. Ta no awan ti madadaan a kasapulan, saan met a masalbar ti biag ti asinoman nga agkasapulan. Isu daytoy ti ipagpaganetget ti gobierno, ti kampania a panagidonar iti dara iti Philippine National Red Cross wenno asinoman a napusgan a health care providers.

Ita a bulan ti Hulio ti nadesignaran a National Blood Donors Month babaen ti Presidential Proclamation No. 1021 a napetsaan iti Hulio 9, 1997 ken babaen ti Implementing Rules and Regulations of the National Blood Service Act of 1994. Ti makabulan a pannakaipaganetget iti publiko ti nasisita a kinakaadda iti madadaan a kasapulan. Kas supapak kadagiti agdonar, maipaayanda iti pammigbig iti inaramidda a kinatakneng; iti kanito nga isuda met ti agkasapulan, isuda ti kangrunaan a mataming.

Kaaduan a dagiti biktima ti dengue ti makasapul iti dara ita a panawen ti panagtutudo. No dadduma, ti kinarikut ti panagbirok iti kasapulan a dara wenno ti kinaawan ti madadaan nga igatang, agpannurayda iti alternatibo a panglakagan a kas iti inanger a tawa-tawa, subosob wenno inanger a laya.

Ipaganetgetmi a mabalin nga  agusar latta dagiti kailian iti alternatibo a panglakagan ngem saan nga isu ti ultimo remedio wenno sungbat ti pakarikutan. Nasaysayaat met laeng no insigida ti panagpatsek-ap iti doktor. Numan pay adda dagiti naipadpadamag a kaso nga imminum iti inanger a tawa-tawa  ti ngimmato iti nababa unay a platelets ti darana, ti nasisita nga atension ket ipaay pay laeng dagiti agrebbeng iti salun-at. Ti komplikasion nga itden ti sakit ket nasken unay nga ipangpangruna a mataming.#