Footer

EDITORIAL: Ti Salun-at Ti Kapatgan A Kinabaknang

Iti panaggibus ti bulan a Hulio, kagiddan met iti panaggibus iti makabulan a Nutrition Month wenno iti panangipaganetget (awareness) ti kinapateg ti nutrision wenno ti kinapateg dagiti taraon nga ipauneg tapno naan-anay a taudan ti enerhia a mangpaganaygay iti bagi. Aggibus iti makabulan a panangipaganetget ngem saan koma nga aggibus ti kinapateg ti nutrision wenno ti kinapateg dagiti taraon nga ipauneg. Ta agdepende iti taraon nga ipauneg ti kinasalun-at. Ti tao a nasalun-at, naragsak ken naganaygay.

Ti umno a taraon ket maitutop la unay a maiyadal ken maadal ti amin amin—saan laeng a dagiti ubbing no di pay dagiti nagannak, agtutubo ken nataengan. Tapno agbiagtayo, masapul a mangantayo. Mangantayo iti balansiado tapno nasalun-attayo. Masapul a balansiado ti intay ipauneg a taraon—saan nga agsobsobra, saan met nga agkurkurang.

Saan laeng a mangantayo tapno agbiagtayo, no di ket mangantayo iti maiparbeng tapno agbalintayo a nasalun-at. Ta no nasalun-attayo, nawayatayo nga agtignay, agtrabaho ken naganaygay iti amin a kanito, saan laeng a ti pisikal a bagi no di ket ti emosional, mental, sosial, ken pakairamanan ti ispiritual a panagbiag. Ngarud agdepende ti kinasalun-at iti taraon nga ipauneg. Ti kinasalun-at ket ipamatmatna ti umno a nutrision.

Ti panangipaganetget, panangipalagip ken panangiyadal iti pannangan kadagiti adu ken nadumaduma a natnateng ket napateg unay ken dinto magatadan. Ti pannangan kadagiti nadumaduma a natnateng ti maysa a kangrunaan a taudan ti umno a nutrision. Adu a nutrients ti agtaud kadagiti natnateng.  Isu nga ipamatmat ti tema ti programa itoy a tawen a “Pagkain ng gulay ugaliin, araw-araw itong ihain.”

Ngarud, ugalien iti inaldaw a pannangan iti nateng.  Ipaganetget aglalo kadagiti ub-ubbing ti pannangan kadagiti nadumaduma a natnateng. Ta dagiti ubbing ti namnama ti pagilian. Ti kinapateg ti nutrision saan a pagduaduaan.

No nasayaat ti nutrision maaddaan met dagiti ubbing iti nalaka ken naannayas a pannakasursuro kadagiti leksionda iti uneg ti eskuelaan—ta maaddaanda iti natadem a memoria ken naganaygay a panagtigtignay a sanggir ti manamnama nga edukasion.

Aramiden daytoy a panangipaganetget ti nutrision tapno panagtalinaeden ti kinasalun-at. Ta ti nasalun-at a tao, addaan namnama; ti addaan namnama, adda amin kenkuana.

Nabayagen ti panangipaganetget ken panangiyadal ti kinapateg ti nutrision iti pagilian babaen ti Section 7 ti Presidential Decree Number 491 wenno ti Nutrition Act of the Philippines a napanday idi Hunio 25, 1973.

Iti tallopulo ket siam a tinawen a panangipaganetget ti nutrision, naipasagepsep koma ti napudpudno a kaipapanan itoy—ti kinasalun-at. Ti salun-at ket kinabaknang. Ta kas kunadan iti English—health is wealth!#