Footer

EDITORIAL: Umat-atap ti kappia iti Pacific Region?

Kaadduan a tengnged ti napusipos nangruna dagiti otoridad ti depensa ti naiturong iti nabara a tension iti Pacific Region gapu ti determinado a panggep ti North Korea a mangpatayab iti long-ranged rocket a partuatna idi Abril 12 ken Abril 16. Amin dagitoy ket lumasat iti ngatuen ti Japan ken agbettak iti 190 a kilometro iti daya ti Amianan a Luzon. Mailabsing iti allagaden ti United Nation Security Council daytoy nga addang ngem saan nga inkaskaso ti North Korea ti pannakababalawna.

Adu a nasion iti deppaar ti nangiyebkas iti protestada, nangruna ti Japan a nagkuna a sidadaan a mangpabettak kadagitoy nga armas ti North Korea no mangibunga ti pagpeggadan iti nasionda. Isu a nakasaganan dagiti nakadeploy a PAC-3 ken Aegis warships nga addaan iti kapabilidad ti surface-to-air missiles ken destroyers carrying missiles.

Ngem, sumanakuntip a kumanudkod iti di met nagatel a teltelna ni Juan de la Cruz ken awan ti maibagana kadaytoy gapu iti kinaawan ti maaramidanna itoy a situasion. Awan a pulos ti kapabilidadna a mangtiped iti kayat a mapasamak ti nabileg a nasion a kas iti North Korea.  Addaan met ketdi ti pagiliantayo iti armas ngem antigo ken panawen pay laeng ti kupongkupong dagiti aramatna para iti seguridad ken depensa no di man dagiti nagpalpalausan ni Uncle Sam. Ti modernization program ti AFP ket nagpatingga laeng kadagiti panid dagiti pagiwarnak a saan a pulos a naipatpatungpal iti laksid a no manon a presidente iti naglabas ti nagpanggep s mangiyimplementar itoy.

Ketdi, kas iti sigud, saan a nagalumiim ni Juan de la Cruz a nangkuldit iti abaga ni Uncle Sam a tulonganna met koma a mangkita ken mangobserbar iti pagteng no mangibunga daytoy iti pagpeggadan ti pagilian nangruna kadagiti debris wenno pirapiraso ti napabettak nga armas. Iti agdama, immadu ti buyot ni America nga adda iti pagilian a pakairamanan ti  pakigubat a barko a kasangsangpetna la unay.

Numona ket napasnek la unay ti waragawag ti North Korea a kaiyariganna ti panangideklara iti gubat ti asinoman a manglapped iti panggepda. Seriosoda unay kadaytoy a panangpadas ti partuatda. Kunaen met dagiti agpalpaliiw a pakpakauna daytoy nga addang ti North Korea para iti nalawlawa pay a programa a panangtakuatna-panangikut iti inter-continental ballistic missiles (ICBM). Ketdi, masansan nga agipadas ti North Korea a mangpabettak kadagiti armasna ngem natakuatan ti kinaadda ti pagkurangan ti aramidda. Isu a nangaramidda manen iti sabali nga ipadasda a patayaben iti nadakamat a petsa. (Saan manen a nagballigi ti North Korea a nangpatayab iti long ranged rockets nga ipangpangkusawna agsipud ta nawara dagiti piesana a di pay nakangato. -Editor)

Kasaruno itoy, karaman a  pagsasaritaanda iti panagtataripnongda da US President Barack Obama, South Korea President Lee Myung-Bak, Chinese President Hu Jintao ken dadduma pay a lider iti Pacific Region wenno ti 53 Nation Summit ti serioso ken determinado nga atomic program ti North Korea ken ti agresibo a gunay ti Iran.

Ken ni Juan de la Cruz nga addaan iti napait nga isem ken kumanudkod iti di met nagatel a teltelna, ing-ingpenna la ketdi nga agbannawagen ti nabayagen a kimmigpal a panggep para iti AFP modernization program babaen ken ni President Benigno Simeon Aquino III. Ti billiones a gatad ti kuarta a nairanta ditoy ket maruk-atan koman ken agpaay iti pakaiserbianna. Ta iti masungad wenno iti ad-adu pay a panangpadas dagiti kaarruba  a nasion iti Pacific Region  kadagiti nuclear weapons ket saanton nga agalumiim a bumiang ken mangidatag met iti diplomatiko a kapanunotanna wenno saan a bumdeng a bumikag met gapu iti kinaaddan ti kapabilidadna.

Ngem kas iti mapaliiwmi, ania ngata, aya, ti maala a pagsayaatan ti nasion nga agparpartuat kadagiti armas a nuclear ken missiles? Nakalawlawag nga agtinnag laeng iti nakaam-ames a gubat no saan a mapengdan, saan kadi? Saan kadi pay nga umanay, aya, ti nagpasaran ti Hiroshima ken Nagasaki ken dadduma a lugar a nagbettakan ti atomic bombs?

Kas sagudayen ti resolution ti United Nations Security Council, maipariten ti panangpartuat-panangipadas  kadagiti missiles ken nuclear bombs kalpasan daydi panangipadas ti North Korea ti partuatda idi 2009.

Ngem ti rigatna, nasulpeng ken barisuwweng met dagiti komunista a nasion, nga uray no agbisbisin unayen ti kaadduan a populasionda ket sige pay laeng ti panangiyabanteda iti kapabilidadda nga agikut kadagiti awan mamaayna a makaungaw nga armas.

Iti daytoy nga ar-aramidenda, umat-atap ti talna ken kappia iti Pacific Region ken iti sangalubongan.#