EDITORIAL: Umuna a 100 nga aldaw ti Agdama nga Administrasion

ANIA dagiti nagapuanan ti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte bayat ti umuna a 100 nga aldawda iti turay? Nasayaat a maammuan dagiti nagapuanan ti agdama nga administrasion tapno makitada ti pagturongan dagiti kari ti Presidente.

Ipampanakkel ti Duterte Administration ti naballigi a kampaniada kontra ti illegal a droga. Maibasar iti report ti Philippine National Police, agarupen a 3,500 dagiti napapatay a mapapati nga adda pakainaiganna iti illegal a droga, ken agarup 750,000 dagiti natiliw ken simmuko a mapapati a drug pushers ken users iti sapasap a pagilian. Impalgak pay ti PNP a bimmaba dagiti street crimes.  Nagkiddaw met ni Duterte ti nayon a panawen a mangsolbar ti parikut ti illegal a droga ta saanda a kabaelan iti las-ud ti tallo agingga iti innem a bulan.

Supiaten ti Simbaan Katolika, Commission on Human Rights ken nagduduma a mangiruprupir kadagiti kalintegan dagiti tattao dagiti inaldaw nga extra judicial killings wenno summary executions mainaig iti gerra kontra illegal a droga gapu ti kaawan ti umno a proseso a linteg.     Nakikaysan ti United Nations, United States of America ken European Union a nangkondenar kadagiti pannakalabsing dagiti human rights. Gapu kadagiti negatibo a komentario ti UN, US ken EU ket narurod ni Duterte kada UN Secretary-General Ban Ki Moon, US President Barack Obama ken ti EU a gapu ti nakaapektaran ti foreign relations ti Pilipinas.

Iti pakaseknan ti kappia ken talna iti pagilian, madaman ti ceasefire iti nagbaetan dagiti tropa ti gobierno ken ti Communist Party of the Philippines – New People’s Army ken National Democratic Front, ken nayusuaten ti peace talk iti nagbaetan ti gobierno ken dagiti komunista. Nagtultuloy met ti panagkidnap, panagpapatay ken dadduma pay a terorismo nga isaysayangkat ti Abu Sayyaf Group. Addan dagiti naruk-atan a hostage ti ASG, ngem adu dagiti mamati nga adda napasamak a panagbayad ti ransom, saan a gapu iti nainget nga operasion dagiti tropa ti Armed Forces of the Philippines kontra kadagiti bandido. Napasamak pay ti panagbomba iti night market sadiay Davao City a nakatayan ken nakasugatan  dagiti adu a biktima.

Iti benneg ti politika, saan pay idi a nakapagtugaw ni Duterte, ngem nakontrolen ti partidona a Partido Demokratiko ng Pilipinas – Lakas ng Bayan ti Kongreso. Naipatugaw a Senate President ni Aquilino Pimentel III, ken House Speaker ni Pantaleon Alvarez. Natengngel man ti PDP Laban ti Kongreso, ngem adu dagiti nasayang a panawen ken pondo a naaramat laeng kadagiti panagimbestigar maipapan iti extrajudicial killings ken illegal drug trade sadiay New Bilibid Prisons. Dagitoy a congressional investigations ket kasla nagbalinen a personalan a riri iti nagbaetan da Dutere ken Senador Leila de Lima, kangrunaan a kritiko ti Presidente.

Iti benneg ti komersio ken pakaseknan dagiti mangmangged. Timmayok ti sukat ti US dollar ket mapapati a bumaba pay ti balor ti piso kagiddan ti lumalaad a relasion ti Pilipinas ken US. Inyusuaten ti Department of Labor and Employment ti pannakaregular dagiti adu a contractual employees kadagiti pribado a kompania. Ngem nagtalinaed ti kasasaad dagiti nagadu a casual employees iti gobierno. Awan pay ti nainayon iti sueldo ti pribado a sector. Ngem naingaton dagiti allowance dagiti pulis ken soldado.

Nagtalinaed a nakaro ti parikut ti trapiko kadagiti kalsada sadiay Metro Manila a gapu ti dakkel a pukaw ti ekonomia iti inaldaw. Nakaro pay ti problema ti air traffic iti Ninoy Aquino International Airport a gapu ti pannakataktak dagiti agluglugan iti eroplano. Ngem awan ti maaramidan ti Department of Transportation iti problema no saan a maikkan ti emergency powers ti Presidente.

Pannakapasardeng ti illegal a droga, kurapsion ken dadduma pay a krimen; pannakagun-od ti naan-anay a kappia; ken pannakapadur-as dagiti serbisio ti gobierno tapno mapasayaat ti biag dagiti umili. Dagitoy ti sumagmamano kadagiti kari ti Presidente ken uray dagiti kaaduan a politiko idi panawen ti kampania. Itan ta addadan iti turay, matungpalda ngata dagita a karida? (Eden Alviar)