Freedom of Expression, Apostasy, Blasphemy Ken Obscenity

Ni  Jaime M. Agpalo, Jr.

 

Iti lubong ti arte a nagpuniponan kadagiti nagduduma a kapanunotan, kurokuro ken pammati, agdupar latta a kankanayon ti nawaya a freedom of expression kontra iti obscenity, apostasy ken blasphemy. Kasda la lana ken danum. Sipud pay idi angged ket agtuptuparen dagitoy a bunga ti panunot. Adun dagiti timmaud nga aramid ken bunga ti kapanunotan a mailabsing saan laeng kontra iti pammati a Kristianismo no dipay ket ti Islam ken dadduma pay a relihion.

Ta ania ngamin, aya, dagitoy?

Freedom of expression. Nawaya a panangiyebkas ti linaon ti panunot babaen iti aniaman a wagas, iti arte, literatura, ania man a sinurat wenno iti kapanunotan. Right to express one’s ideas and opinions freely through speech, writing, and other forms of communication but without deliberately causing harm to others’ character and/or reputation by false or misleading statements.

Apostasy – abandonment of one’s religious faith, a political party, one’s principles, or a cause. Ipapanaw iti maysa a pammati, partido political wenno prinsipio. Gagangay nga adda latta ti masao ti pimmanaw wenno timmallikod maipapan iti pinanawan.

Blasphemy – 1. (a) A contemptuous or profane act, utterance, or writing concerning God or a sacred entity. (b) The act of claiming for oneself the attributes and rights of God. 2. An irreverent or impious act, attitude, or utterance in regard to something considered inviolable or sacrosanct. Dagiti masao, aramid, kapanunotan maikontra iti Dios a Mannakabalin Amin wenno iti Supreme Being iti aniaman a relihion wenno pammati.

Obscenity – (1) The state or quality of being obscene. (2) Indecency, lewdness, or offensiveness in behavior, expression, or appearance. Obsenidad, saan a nasayaat a buya lalona kadagiti konserbatibo ken napasnek iti panangtungpalda kadagiti values ken tagipatgen ti relihionda.

Dagitoy ti dadakkel a pagduduparan ti kapanunotan iti agdama. Ta adda dagiti timpuar a susik kadagitoy a nagbalin a kontrobersial a saritaan iti sangalubongan. Lalona ket adda met dagiti disipulos iti arte – iti literatura, potograpia, ken dadduma pay a sanga ti arte a mangsursurot iti kinawaya ti pagpaypayakpakan ti freedom of expression.

Itay laeng nabiit, naawagan iti apostasy ti inaramid ni Hamza Kashgari, maysa a kolumnista iti maysa a pagiwarnak sadiay Jehdda, Saudi Arabia a nanginsulto kadaydi Prophet Mohammad. Ni Kashgari ket Islam. Ti inaramidna a panangtallikod ti nariinganna a pammati ken pananginsulto kadaydi Prophet Mohammad gapu kadagiti insursuratna ti nadagsen a nagbasolanna. Nupay adda sadiay Malaysia nga agbasbakasion, kinemmeg latta ti pannakabagi ti linteg ni Hamza Kashgari.

Ngem kinondena met ti Human Rights International ti pannakaladdit ni Hamza Kashgari ta ti inaramidna kano ket maysa laeng a bunga ti freedom of expression.

Uray ni nalatak a nobelista Salman Rushdie ket kinagura ti Muslim community iti sangalubongan gapu iti nobelana a ‘Satanic  Verses’ ket kinedngan pay ni spiritual  leader Ayatollah Khomeini iti fatwa wenno pannakapapatay. Naikkat ti pammilin a fatwa kalpasan iti maysa a dekada. Ngem itay laeng nabiit, a panangibasa koma ni Rushdie iti nobelana iti Jaipur Literature Festival, gimmil-ayab manen ti apuy-gura kenkuana.#