Footer

Gomburza: biktima ti yaalsa iti Cavite idi 1872 (Maikadua a paset)

Taldiapantayo ti ababa a pakasaritaan dagitoy tallo a martir a padi.

Fr. Jose Burgos

Naiyanak ni Fr. Jose Burgos iti Vigan, Ilocos Sur idi Pebrero 9, 1837. Dadakkelna da Jose Burgos, maysa nga opisial a Kastila, ken Florencia Garcia,  mestisa.

Uray idi ubing pay, makitan ti ik-ikutan ni Jose a sirib. Ti inana ti immuna a nangisuro kenkuana nga agbasa ken agsurat.

Nagbasa ni Jose iti elementaria iti Vigan idi 1849. Kalpasanna, nagbasa iti Manila ket nalpasna ti Bachelor of Arts with honors iti San Juan de Letran College iti tawen a 17.  Nagadal ken nagturpos iti kinapadi iti University of Santo Tomas. Kaunaan a panagmisana iti Parroquia del Sangrado de Intramuros.

Ni Fr. Jose Burgos ti maysa kadagiti kangrunaan a nangidurduron iti pannakaiwayat ti politikal ken reporma eklesiastika a pabor iti pannakaited iti ad-adu a pagrebbengan kadagiti Filipino a papadi. Gapu iti daytoy, nabirbirngasan a kampion iti pannakaibayog dagiti Filipino a papadi. Ngem gapu kadagitoy a gannuatna, nagbalin met a puntiria ti gura dagiti autoridad ti Katoliko Romano.

Gapu iti daytoy a reputasion ni Fr. Burgos, karaman a naimplikar idi naisayangkat ti yaalsa iti Cavite idi 1872.

Fr. Mariano Gomez

Naiyanak ni Fr. Gomez idi Agosto 2, 1799 iti Santa Cruz, Manila kada Francisco Gomez ken Martina Guard, nga adda darada a Kastila ken Intsik.

Nagadal nga immuna iti Colegio de San Juan de Letran, sa nangala iti Theology iti University of Santo Tomas.

Idi Hunio 2, 1824, nadesignaran a dadaulo a padi iti Bacoor, Cavite ket malaksid ti naipabaklay kenkuana a pannakaited iti kasapulan nga espiritual dagiti agindeg, nangisuro pay iti agrikultura ken industria ti taeng. Isu ti nangirupak iti agpapatas a kalintegan dagiti natibo a papadi maikontra kadagiti abusado a Kastila a papadi.

Aktibo ni Gomez iti pannakaipublikar ti pagiwarnak a “La Verdad” a nagpaay a boses ti propaganda a tignay.

Gapu kadagitoy a pagtaktakderanna, nairaman ni Gomez kadagiti naakusaran nga adda pannakainbolbarda iti Cavite Mutiny idi 1872.

Fr. Jacinto Zamora

Naiyanak ni Fr. Jacinto Zamora idi Agosto 14, 1835 kada Venancio Zamora ken Hilaria del Rosario.

Nagbasa iti nababa a pagadalan iti Pandacan sa iti Colegio de San Juan de Letran ken iti University of Santo Tomas a nagraduaranna nga addaan pammadayaw iti Bachelor of Canon and Civil Laws. Nagsagana a para padi iti Seminario ti Manila.

Apaman a naordenan, nagpaay ni Zamora iti parokia ti Marikina, Pasig ken Batangas ken iti Manila Cathedral idi Disiembre 3, 1864. Kaduana da Fr. Jose Burgos ken Mariano Gomez a nangituloy iti mission a sekularisasion dagiti papadi a Filipino.

Ti pannakausig da Burgos, Gomez ken Zamora

Kas nadakamaten, agarup 200 a soldado a Filipino manipud iti Cavite ti immalsa idi Enero 20, 1872. Kangrunaan a gapu ti yaalsada ti pannakaipakat ti buis a dida karaman a nagbayad iti kallabes.

Rinaut dagiti soldado ti sarikedked ti San Felipe ket pinatayda dagiti opisial a Kastila.

Kagiddan koma dagitoy soldado dagiti sabali a grupo dagiti Filipino a soldado a rumaut iti sarikedked dagiti Kastila iti Manila ngem iti di ammo a gapu, saan a naiwayat ti yaalsa iti naud-udi a grupo. Ti makadakes, napagbiddutan ti grupo iti Cavite ti pagilasinan a rumautda. Napagtulagan a maipatayab dagiti luses kas senial iti iraraut.

Saan a nagbayag ti rebellion.  Nangibaon ni Governor General Rafael de Izquierdo iti arayat ket napapatay dagiti immalsa.

(Maigibusto)