IDI KANIKASIAM A TAWEN: U.N., ipakitana nga adda durina

Nagballaagen ti United Nations a no rauten ti Estados Unidos ti Iraq nga awan ti autorisasion manipud ti Security Council, salungasingenna ti UN Charter.

Nabatad ti palagip ti UN iti Estados Unidos: “Pagrebbenganna ti mangbirok agingga iti paggibusan ti natalna a pannakarisut dagiti di panagkikinnaawatan.”

Iti daytoy agdama a situasion, saan a malapdan nga agtungpal iti pagam-amkan a gubat no saan a matiped ti UN ti Estados Unidos a mangraut iti Iraq.

Manipud inrubbuatna ti pannakirupak kontra terorismo, puntirian ti Estados Unidos ti Iraq agsipud ta kunana a napigsa dagiti pammaneknekna a nagpartuat daytoy kadagiti pangukom nga armas.

Masapul a madis-arma ti Iraq – no saan, rauten ti Estados Unidos uray awan pammalubos ti UN, sangkaballaag ni Pres. George Bush. Inkeddengna pay nga agpatingga laengen iti Marso 17 a dadaelen ti Iraq amin nga armasna.

Kinuna pay ni Bush nga inul-ulbod ni Saddam Hussein ti UN iti uneg ti 14 a tawen ta pinaglibakanna nga adda dagiti pangukom nga armasna ngem naduktalan kadagiti inspeksion nga insayangkat dagiti UN inspektors, nga adda dagiti ukkonna a missiles a makaabut iti Israel ken di maipalawag dagiti turayen ti Iraq ti nagbanagan dagiti pinartuatna nga anthrax ken dadduma pay a biological weapons.

Nupay iti panirigan dagiti dadduma a kameng ti Security Council ket adda pagdurdur-asan ti sukimat dagiti UN inspectors, iti biang ni Pres. Bush, saan nga umdas dagita  no di ti kumpleto a panagdis-arma ti Iraq.

Kinuna ni John Negroponte, ambassador ti US iti United Nations a “gapu iti nagkaadu a panaglibak ti Iraq iti deklarasionna kadagiti armasna ken iti maulit-ulit a panagsalungasingna, mamati ti Estados Unidos a dimmagsen ti panagbasolna kadagiti resolusion ti Konseho.”

“Nadanonen ti oras nga ipatungpal ti Security Council dagiti resolusionna. Masapul nga agtungpal a madagdagus ken awanan taktak ti Iraq,” kinunana pay.

Dagdagdagen ti US a pagbubutosanen ti Council ti resolusion ti gubat. Iti kaudian, addan pito a pagilian a mangsuporta it Estados Unidos kas iti Britain, Spain, Bulgaria, Cameroon, Pakistan ken Mexico.

Awan pay ti pagtakderan ti Angola ken Guinea; mapattapatta nga ag-abstain ti Chile, Germany, Pakistan ken China idinto a kontra ti Russia, Syria ken France.

Kasapulan ti US ti 9 a butos a mangsuporta iti gubat kasta met iti saan a panangbeto ti Russia, France ken China babaen ti panag-abstein wenno ibubutosda a pabor iti resolusion.

Ngem nabatad ti ballaag ti Estados Unidos: rautenna ti Iraq no saan a naan-anay nga agdis-arma uray awan ti pammalubos ti United Nations.

Maripirip ngarud iti ballaag ti Estados Unidos a ti laeng Iraq ti makalapped iti gubat babaen ti madagdagus ken naan-anay a panagtungpalna iti UN resolusion a pukawenna amin  dagiti armasna a pangukom.

Ngem mapaliiw a saan a naan-anay ti pannakikoopera ti Iraq. Inlibakna nga adda iduldulinna nga armas. Banag a nangpatangken laeng ti pakinakem ti Estados Unidos a rumbeng a magubat ti Iraq tapno masuktanen ni Sadam Hussein a turayen.

Ania ngarud ti aramiden ti United Nations malaksid iti panangballaagna iti Estados Unidos a salungasingenna ti paglintegan ti UN no rautenna latta ti Iraq nga awan pammalubosna?

Iti amin a panirigan, desididon ti Estados Unidos a mangraut iti Iraq. Nakapueston ti 270,000 a tropana iti Gulf region iti aglawlaw ti Iraq. Ngem ikkanna koma iti ulitmatum ti Iraq a mangiluttuad amin dagiti ilemlemmengna nga armas iti kabiitan a panawen, saan ket a masagsaginnit laeng.

Iti historia, nagkamtud ti League of Nations a nangatipa dagiti immuna a gubat ti sangalubongan. Saan a naipangpangag gapu ta nakasut a gunglo dagiti pagilian.

Agtignay koma ngarud itan ti UN a mangpaneknek nga adda durina a “nabangon a mangsalaknib dadagiti sumarsaruno a kaputotan iti lunod ti gubat.” Iti daytoy a situasion, ipakitana a kabaelanna a ngedngedan dagiti pagilian a di mangrespeto iti paglinteganna.

(Ginubat ti Estados Unidos ken ti coalition forces a pakaibilangan ti United Kingdom ken dadduma pay a pagilian a pakaibilangan ti Australia, Poland ken Spain ti Iraq ket saanda a sinardayan a binomba daytoy agingga iti saan a naparukma ti gobierno ni Saddam Hussein.

Maibilang daytoy a tuloy ti Gulf War idi 1991 a nagramut iti panangraut ti Iraq iti Kuwait. Ni laklakay a George Bush ti nangilungalong iti pannakaraut ti Iraq babaen dagiti coalition forces ken iti suporta ti United Nations.

Iti maikadua a gubat a napasamak idi March 19-Mayo 1, 2003 a naawagan iti Iraq War wenno Operation Iraqi Freedom, ni ub-ubing a Bush ti nangilungalong iti pannakaraut ti Iraq gapu iti mapapati a panagikut ni Saddam Hussein kadagiti weapons of mass destruction.

Ngem awan ti nasarakan dagiti naibaon nga agbirok a naiduldulin nga armas a pangukom kas impetpetteng ti US. (SAE)#