In Media Res (Tuloyna)

No aglektiurtayo ta pasaray maimbitarantayo met kadagiti seminar-wokshop maipapan iti panagsuratan, ti naadaltayo ken ni apo Reynaldo A. Duque ken dadduma pay a lecturers ti sawentayo met laeng, wenno nayonantayo laeng iti bukodtayo a research ken panirigan.

Ngem dayta imbaga ni apo Reynaldo A. Duque a dayta gibus wenno paggibusan ti sarita ket isu met ti pangrugian ti sarita ti nangted iti dakkel a pakaulawan. Kiniwarna ti utektayo. Nupay kasta, iti reggettayo a makasursuro nga agsurat iti bunga ti arte a sinurat, nagsublisubliak a nagsukisok kadagiti public library iti Baguio City, San Fernando City, La Union ken Dagupan City, tapno mainaig kadayta paggibusan nga isu met la ti pangirugian.  Awan pay laeng ti kompiutertayo ken ditayo pay kabisado ti aginternet idi a panawen (dekada 90) tapno nalaklaka koma ti ag-research iti kasapulan a kas ita.

(Sa la datao naaddaan iti kompiuter idi Marso 2002 a nagaramatak iti Athlon 850 ken nangusaran iti operating system (OS) a Millenium Edition nga inawagan ti instructorko idi iti Java Programming a ni Engineer Pucking a Mistake Edition gapu ta vulnerable kadagiti adu a computer glitch. Kalpasan ti dua a tawen, nadadaelen. Nagusarak manen iti Duron, barbareng no iduronnan ti aaresgaak nga agkompiuter ken nagusarak metten iti OS nga XP Professional Edition. Ngem kalpasan manen ti dua a tawen, naiduronen iti pagbusaraan ta nadadael manen! Intel Celeron ti usarko agingga ita, ngem ti sigud nga HD idi 2002 pay laeng ti aramatko. Intel Celeron ta agbalinka kano nga INTELligent nga agaramat, no di agbalin a, nga IN(u)TEL Inside, he-he!)

Napaayak a nagsapsapul iti kasapulak, no kasano ti agsurat nga irugi iti paggibusan. Ngem adu ketdi dagiti naiyawidko a material a suratek. Dagitoy ket sinursurattayo a topiko a rimmuar iti Bannawag, Saringit Chronicle ken ti Tawid News Magasin. Nagbalinda a germs kadagiti idea a sinursuratko.

Idi 1998 nga inrugik a suraten ti maipapan ti kadaanan nga isport iti kadaanan a Pangasinan. Daan nga isport dagiti Pangalatok a mangrugin nga agurok iti turogna ken maliplipatanen kadagitoy a panawen. Awan ti kastoy nga ay-ayam iti Ilocos, iti Tanap ti Cagayan, iti Cordillera wenno sadinoman a lugar, segun iti panagsukisokko.

Nangrugi ti interesko kadayta nga isport idi nakabuyaak kadagiti agaayam. Agnaedak ken ti pamiliak idi iti ili ti Sual sadiay Western Pangasinan. Adda  mula ni katugangak a lalaki a niog a nairanta laeng para iti dayta nga isport. Naaladan pay iti burrarawit ti puon ti niog ken kuna ti katugangak a saan a mabalin a puoran dagiti bulong wenno sar-ay daytoy. Pinagwerretna met ti imahinasionko.

Uray ti katrabahuak a guardia a lakay, ni Manong Eloy Ofiaza a barangay kagawad iti Cabaroan, Sto. Tomas, La Union, adu ti naitedna nga impormasion ken pakasaritaan maipapan daytoy nga isport. Nakisalsalip met isuna idi iti daytoy nga isport. Isuna ti dadduma a source wenno nagtaudan ti impormasion dagiti nagduduma a nagan ken kababalin dagiti nadakamat a niog iti sarita. Nagpaspasiarak met sadiay lugarda ket naammuak nga adda lugar a Canarvacanan. Dagiti ag-Ramirez iti Barangay Pantoc ken Bolanos iti ilik a Narvacan, Ilocos Sur dagiti kaunaan a nagdappat sadiay. Kaay-ayoda met dayta nga isport.

Uray ti nakatrabahuak iti Regga Contractors a makinkukua kadagiti shuttle bus ti Texas Instrument Philippines, ni Manong Ben Mendoza a taga ili iti Mabini, Pangasinan, adu met ti naistoriana maipapan itoy nga isport. Iti panagsuksukisokko, naammuak a manipud Bacnotan, La Union agingga iti Central ken Western Pangasinan a maay-ayam dayta nga isport. Napanunotko nga ilaga dagita nga impormasion iti suratek a sarita a nagtagimata idi 1999. Kas iti lecture ni apo Duque, daydiay naggibusanna ti pangrugian ti sarita, kas nadakamat iti In Medias Res. Kastoy man ti sibubukel a teksto:

“DAYTOYEN ti segseggaan ti amin, nakunam iti bagim, Eduardo B. Martinez, Jr., ket kiniremam ti asul a langit. Sika ti kampeon ti torneo, ket no abakem ni Tang Moding a Master Tupa ditoy Sual ken ama ni Ada Osana, sikan ti kabarbaro a master. Mapasublim pay no kuan ti napukawmo a panagtalek dagiti umili, maallangonmo ti indadanesmo a dayaw ken maaddaanka iti baro a namnama iti puso ni Ada, a dimo mabatok itan dagiti nakaad-adalem a matana a pinerrengmo ta nakatakder daytoy iti kanawanmo iti sango ti ummong dagiti nakaad-adu nga agbuybuya. Dinak pay la napakawan, aya? Naisennaaymo iti unegmo ket nakaan-annadkan a nangipatulid iti petpetmo a niog iti kabakbakaan a lapog a lauden ti solar da Tang Moding.

Idi nagsardeng nga agtulid ti niogmo, nataliawmo ni Tang Moding a nangipabayog ti barukongna nga uksob, sa tinupakanna ti niogmo iti petpetna a kasla ulo ti kadakkelna a niog. Napakidemka.

PRAAAKKKK!

Kimmurikor kadagiti lapayagmo ti natibong nga ikkis, palakpak ken dir-i. Ngem no mabalin, dimon kayat ti agmulagat…”

Dayta ti teksto a naggibusan ti sarita ken isu met laeng iti teksto iti nangrugian ti sarita. In Medias Res dayta a tekniko.

Insalipko iti Palanca Awards 2000 ket nangabak iti umuna a gunggona.

(Adda tuloyna)