Iti daytoy a panawen, saan a prioridad ti Charter Change

Iti panagtugawna a congresswoman, kaunaan nga inaramid ni Cong. Gloria Macapagal-Arroyo ti pannakaipila ti maysa a resolusion a mangamendar iti konstitusion. Sagudayen ti nasao a resolusion ti pannakaawag ti constitutional convention tapno matratar dagiti paset ti konstitusion a mabalbaliwan.

Maipalagip a naputar ti agdama a konstitusion idi tiempo daydi nag-Presidente Corazon Aquino a naipatugaw kalpasan ti Edsa Revolution a nakapadisian daydi dati a Presidente Ferdinand Marcos iti puestona.

Addan dagiti simmarsaruno a panagpanggep a panangbalbaliw iti konstitusion sipud pay idi sinublat ni dati a presidente Fidel Ramos ti turay, ken uray iti babaen ti administrasion ni napadisi a presidente Joseph Estrada ken ni dati a presidente ken agdama a Congresswoman Gloria Macapagal-Arroyo a nagturay iti siam a tawen. Ngem masirip nga adda naun-uneg nga interes iti pannakaigannuat dagitoy a tignay a mangbalbaliw iti konstitusion – ti pannakaiyatiddog ti termino dagiti dadaulo ti pagilian a kayariganda ti alimatek a kumpet iti turay.

Iti babaen ti administrasion ni nag-Presidente Arroyo a naisayangkat dagiti nagkaadu a tignay a mangbalbaliw iti konstitusion a nangbingay kadagiti umili ken nakaigapuan dagiti panagprotesta ken rali iti kalkalsada agsipud iti dakkel a suspetsa nga adda naun-uneg a panggep dagiti adda iti likudan ti tignay a mangbalbaliw ti konstitusion,  ti panagtuloy ti panagturay ni Arroyo.

Simmurot latta ti suspetsa idi nagkandidato ni Arroyo a kas congresswoman iti maikadua a distrito ti Pampanga, ti kaunaan a nag-presidente a nagpaibutos iti nababbaba a posision.

Daytoy ti senario:   maipagna ti charter change a mangpasukat iti porma ti gobierno iti parliamentaria a pakapilian ti prime minister. Iti parliamentaria, nabilbileg ti prime minister ngem iti presidente nga agbalin laengen a titular head.

No agbaliwen ti porma ti gobierno, dakkel ti tiansa ni Cong. Arroyo a mapili a prime minister agsipud ta adu pay laeng dagiti kaaliadona iti Kongreso.

Adda ngarud pamkuatan ti Malakaniang no apay a nalamiis iti resolusion ni Cong. Arroyo.

Umuna, kalkalpas ti eleksion ket rumbeng laeng a panagkaykaysa ti prioridad ti aniaman a kabarbaro nga administrasion, saan ket iti charter change a mangbingbingay kadagiti umili ken agtuturay. Makauray pay ti pannakaamienda ti konstitusion.

Maikadua, nupay ibagbaga ti Malakaniang nga adun dagiti agilinlinteg, karaman dagiti kameng ti Lakas-Kampi a partido ni Arroyo ti nangikissiim iti ibaballasiwda iti Liberal Party, kasapulan a tingitingen ken siguraduenda pay no sinsero dagitoy a mangsuporta iti baro nga administrasion.

Iti sabali a bangir, agpayso nga adda dagiti probiso ti konstitusion a kasapulanen a masuktan wenno mabalbaliwan. Addan dagiti probisona a saanen a maiyanatup iti agdama a panawen ken kabaruanan a teknolohia ken iti sanguanan ti global a problema iti pinansial ken ekonomia.

Uray dagiti agilinlinteg ken autoridad iti konstitusion, adu dagiti mamati a rumbengen a maiyussuat ti pannakaamendar ti konstitusion. Ngem ti dakkel a saludsod: kasapulan kadin a maamendaran ti konstitusion idinto a sangsanguen ti pagilian dagiti nagkaadu a problema, kas iti global financial crisis, global warming, ti agtultuloy a panagngina dagiti magatgatang, dagiti umad-adu a bilang dagiti awanan panggedan ken dadduma pay a parikut a nasken nga ipaayan ti gobierno iti naan-anay nga imatang?

Mamatikami a saan pay nga iti daytoy a kasapana a mabalbaliwan ti konstitusion. Adu dagiti parikut ti pagilian a rumbeng nga iyuna  ni Pres. Benigno Aquino III nga ipaayan iti  imatang tapno saan nga ad-adda a maidalit ti ekonomia ti pagilian.

Nawayanto ti panawen a sanguen dagiti agilinlinteg ti charter change kalpasan a maisaad ti pagilian iti nasaysayaat a kasasaad, pinansial man wenno moral a kinatalingengen.#