Iti Dutdot ti Puraw a Kalapati iti Linabag ti Arbis

 Sarita ni Jaime Agpalo, Jr.

(Maikadua a paset)

 

Iti daytoy a punto, a kas ipasimudaag ti mabuybuya ni kagawad, dimteng ti konklusion iti panunotna a saan laeng a basta agam-ammo dagiti dua no di ket nadekket ti inda panagpagayam. Sumagmamano pay ngata a minutos, naragsak a nagpinnakadan dagiti dua. Nagpalaud ti lalaki sa nagkurba nga agpaammianan.     Inkeddeng ni kagawad a padaanan ni Dante babaen iti inna panagtakder iti nalawag nga abaga ti kalsada a pakakitaan kenkuana ni Dante. Iti panunot ni kagawad, bareng no makapidut ken ni Dante iti napateg nga impormasion maipapan iti lalaki. Kas iti ninamnama ni kagawad, nagsardeng ni Dante ken nagkuna nga iti gayam balayda nga agup-upa ti gayyemna ken uppat a tawen a katrabahuanna idiay Saudi Arabia; kuna pay ni Dante nga uppat a tawen a saan a nagaw-awid ti lalaki, ta ipagpagapuna ti masakbayan dagiti annakna iti inna panagsakripisio. Ken adu pay dagiti nasao ni Dante a pannakaibutaktak ti kinatao ti lalaki…

Maysa nga OFW ti lalaki? Adda dakkel a barikawwet a dimteng iti muging ni kagawad, nabukel ti maysa a panggep, a panawen ngatan nga agusisa?

Ngem saan a dimteng dayta a panggep a panagusisa ni kagawad Ben ta mismo a ti lalaki ti nagtaudan iti kayatna a maammuan.

Iti dayta a sumipnget, nagbayakabak iti pirmi, aburido ni Carlo, ti inaunaan kadagiti tallo nga annak ni kagawad nga adda iti maikatlo a tukad iti kolehio ta saan a makapan iti kompiuter shop nga agala iti kasapulanna unay para iti assignmentna. Adda idi ti lalaki iti salas a dumdumngeg iti parikut ti anak. Nasiputan ni kagawad nga immuneg ti lalaki iti siledna ket idi rimmuar, adda awitnan a netbook, nga isu ti intedna nga usaren ti annakna.

Nagpaliiw latta ti kagawad ken dimngeg iti tungtongan: kuna ti lalaki nga usarenda latta ti netbook, ken impasigurado pay daytoy nga inton pumanaw ditoy balayda ibatinanto daytoy a kas pakalaglagipanda kenkuana basta la ketdi ipapatida a nalaing ti agiskuela; adda pay inyawatna a router nga isu ti usarenda nga aginternet— ket kunana nga addan kargana iti las-ud iti makabulan.

Dinamag met ni Carlo ti saludsod a rumbeng koma a ni kagawad ti agdamag—ti maipapan iti pamilia ti lalaki. Kuna ti lalaki kalpasan ti dakkel ken nauneg a sennaay, nga addaan iti asawa ken dua a babbai nga annak nga agedad iti pito ken sangapulo, addada sadiay balayda iti kabangibang a probinsia. Imbagana pay ti kompleto nga adres agraman numero ti balayda.

Dua nga ubbing a babbai dagiti annakna? Ken kuna ni Dante nga uppat a tawen a di nagawid, nga ita laeng a nagawid? Uray la nagukrad ti muging ni kagawad a nangmunimuni kadagiti saludsod a dina mapagsasaip.

Saanen a sinungbatan ti lalaki ti dadduma pay a saludsod ti anakna no di ket imbaliwna ti saritaan babaen ti pammagbaga a nasken nga ipapatida nga agkakabsat ti agiskuela—ta pakaragsakan unay dagiti nagannak kadakuada no makaturposda ken makabirok iti nasayaat a panggedan. Kalpasan dayta a pammagbagana, simreken ti lalaki iti uneg ti siledna.

Napaisem ni kagawad Ben. Nupay pinagsisilponan dagiti pasamak, saan pay laeng a nalawag ti sungbat iti barikawwet iti lulonanna—ti konklusion ti pattapattana, no di ket nabukel manen dagiti sabali pay a saludsod: no OFW ti lalaki, ken addaan iti asawa ken dua annak nga ubbing a babbai sadiay probinsiada, apay a saan nga agindeg sadiay balayda? Ania ti gagarana ditoy San Manuel?

Gagangay a ti maysa nga OFW ket iliwenna ti pamiliana no agbakasion, saan kadi? Lalo ket uppat a tawen a saan a nagaw-awid ti lalaki. Ngem iti apagbingi a nganga ti tawa iti kannigidna, awan magaw-at ni kagawad a sungbat iti tangatang a dineppaan ti napuskol ken nangisit nga ulep ken agtultuloy latta ti bayakabak. Mas komplikado ti nagbalinan ti kuestion mark iti muging ni kagawad. Iti panunotna, kayatna a damagen iti lalaki ngem dimteng manen ti panaggudeng, ta mangnamnama a dumtengto lattan ti gundaway a maibutaktak dayta. Iyik-ikkis  ti kannigid a pispis ti kagawad ti maysa a saludsod: amangan no adda parikut ti lalaki a nasangpetanna iti pamiliana? Ania dayta a parikut? Weeh! Inyikkis ketdi ti makinkannawan a pispis ni kagawad: pannakibiang daytan iti personal a banag! Ket nakapapait a katay ti natilmon ni kagawad.

ITI MAYSA nga agsapa, nagdamag ti lalaki no kasano ti kaadayo ti kabisera, ta saan pay a nakapan sadiay ket kayatna ti agpasiar. Insungbat met ni kagawad a nasurok nga innem a pulo a kilometro; aglugan iti minibus wenno dagiti van nga addaan iti tatak a PUV, ken agarup maysa nga oras a biahe.

Naisem ti lalaki a nagpakada.

Nabati ni kagawad nga agmalmalanga—saanna a maawatan ti marikriknana ta kellaat lattan a nagtibbayo—nakaro unay a tibbayo bayat ti panangisurotna ti panagkitana iti likudan ti lalaki nga agpalaud a mangkamang iti haywe nasional a lumugananna nga agturong sadiay kabisera ti probinsia.

Tinangadna ti tangatang ket napaspas ti taray ti pangisiten nga ulep a nangmilat iti asul a langit; nagbang-es gapu iti asuk a malang-abna manipud kadagiti naariwawa a traysikel nga agkikinnamatan ken dadduma pay a lugan a naglabas.

Idi nailinged ti lalaki iti pagpikoran ti kalsada, inamiris manen ni kagawad ti bagina no ania ti agparparikna kenkuana—a siguradona a karkarna a rikna, ngem saanna a maibuksilan no ania dayta a tibbayo a nariknana. Nakaro unay a tibbayo, saanna a mailadawan ken ita laeng a gundaway a nariknana dayta. Kasla maysa a partaan ti dimteng a konklusion iti muging ni kagawad ngem ania koma dayta a banag?

Pinagduaanna nga ima a kinudkod a kinudkod ti di met nagatel a flat top a pukisna ken nakarupanget a nangapros iti tamtambutiogan a buksitna gapu ta dina maarikap ti sungbat a mulmulmolan ti mugingna. Inkeddengna a bay-anna lattan dayta a banag nupay saan a maikkat iti panunotna.#