ITI DUYOG TI SINGASING: 1st Honor Blanco Cabie Premio iti Literatura Ilokana, Salip Ti Sarita A Para Ubbing: Nabaludbod dagiti Apit (Tuloyna)

Dagitoy dagiti sumagmamano a banag a masapul a panunoten ken amirisen, tapno ad-adda pay a maawatan dagiti di naisawang a kinapateg daytoy a sarita.

1. awanan malisia

2. panamagdilig ti away ken siudad

3. panagtakuat

4. eksperiensa

5. transpormasion

Ti kinaawan ti malisia ti kangrunaan a paset daytoy a sarita. Daytoy ti mangipaneknek a sarita a para kadagiti ubbing. Ngamin awanan malisia dagiti ubbing. Kadagiti laeng nataengan nga umapon ti malisia. Saan a pulos nga aponan ti malisia ti level ti panunot dagiti ubbing. Napakainosente.

Daytoy ti nagdumaan ti ubing ken nataengan. Saan nga imbaga ti awtor daytoy a banag ngem impakitana a kas pammaneknek a para kadagiti ubbing daytoy a sarita.

Sadino ti pakasarakan daytoy? Idi inisbuanda dagiti inaramidda a bunton sada met la inay-ayam. Nupay naibaga nga adda bain tunggal maysa, saan a rimmimbaw dayta ket inisbuanda ti tapok sada inay-ayam. Gapu ta ubbingda. Ubing la ti ubing. Saanen a mapasamak dayta a banag kadagiti nataengan.

Panamagdilig ti away ken siudad ti pakabuklan ti topiko. Adda dayta panamagdilig iti kabibiag, taraon ken taudan dagitoy, ultimo dagiti billit iti siudad ket naikompara iti away: “Nalagip ni Anya dagiti nakitana idi a tumatayab iti Manila Zoo ngem duma ti kinaragsak dagiti adda ditoy. Apay ngata? nakunana iti bagina.” Nakakulong ngaminen dagiti billit iti zoo ket awandan iti natural a pagnaedanda isu nga agpukaw metten wenno mapilpilit ti kinaragsakda. Iti siudad, magatang kadagiti malls dagiti preserbado a taraon idinto nga iti away, agtaudda iti mismo nga arubayan, kas iti gatas a mismo nga agtaud iti suso iti taraken nga ayup, ken dagiti nateng a mapuros mismo iti bangkag wenno kanatengan. Iti ababa a pannao, sabali ti biag iti away ken siudad. Mangmangan dagiti ubbing iti sitseria iti siudad idinto ta prutas iti away. Managsaksakit ni Anya idinto a nasanikar ken nakaranting ni Balong. Saan a naibaga dagitoy ngem naipakitada a panamagdilig.

Nalag-an ti rikna ni Anya a nakariing iti kabigatanna uray no isu ti naudi a bimmanon. Awan mariknana a rarek iti karabukobna.” Dagitoy a linia, ti nagserbi a kas foreshadowing/prefigure ti sarita. Ti nalag-an a rikna ket isu ti mapasamak iti sibubukel a sarita. Napintas ti mariknana gapu iti kabarbaro nga eksperiensa. Ti kinaawan mariknana a rarek iti karabukobna ket isu daytan ti foreshadowing/prefigure ti panagbalbaliw a mapasamak.

Panagtakuat. Manen, saan a naibaga ti panagtakuat ngem naipakita. Maamiristo laengen ti ubing inton dumteng dayta a banag kenkuana. Panagtakuat iti kabibiag iti away a maiduma iti kabibiag ken panagbiag iti siudad. Iti daytoy a panagtakuat, saan met a maliklikan ti panamagdilig kadagiti dua a klase ti pagnaedan. Mautobton ti amin nga adda naisangsangayan a pangabig ti tunggal maysa a pagnaedan. Itoy a pannakatakuat iti maipapan iti away ken iti siudad, lumawa a lumawa ti ammo. Iti pannakaammo kadagitoy agtultuloy a proseso ti mangited iti adal iti asinoman. Ti adal base iti eksperiensa.

Dayta nga eksperiensa ti dakkel unay a pakaammuan, pakasursuruan kadagiti saan pay nga ammo ken saan pay a nasagang a pulos iti dana ti biag. Daytoy daytay panagsapul, panangbirok ken panangimuri kadagiti kabarbaro nga ammo no di man pannakaadda iti eksperiensa a pakasirayan ken pakaammuan iti kabarbaro a banag.

Ipasngay metten ti pannakasursuro kadagiti dimteng ken dumteng a kabarbaro a banag ken eksperiensa ti panagbalbaliw. Kas makita ken mapaliiw ken ni Anya, dimtengen kenkuana ti panagbalbaliw. Dayta a panagbalbaliw ket saan laeng a panagimutektek kadagiti amin a banag no di pay ti aglawlaw, ti mapaspasamak iti aglawlaw, ken panamati iti ‘kabarbaro a lubong.’

Daytoy ti agtultuloy, saan nga agsardeng a panagadal ken panagsursuro iti biag.

Napintas a sarita a di pulos nagamayan iti negatibo a pampanunot. Ti sarita a nakapulpulos iti ayat ken panagtakuat.

Nabara a kablaaw iti author.

(Adda tuloyna)