ITI DUYOG TI SINGASING: Apay a Tagalog ti Nailian a Lengguahe, Kunam, Kapid? (Maudi a paset)

Karang-ayan ti Tagalog iti literatura kadagiti amin a lengguahe iti Pinas. Saanko manen a patien daytoy, kapid. Adu met ti literatura dagiti sabali a lengguahe, isuna laeng ta ad-adda nga aksesibel ti Tagalog literature.

5. Nalaka a maawatan ken adalen. No inyadal ken ad-adalen iti eskuelaan, ania  ngarud, nalaka a maawatan. Ngem no padasem koma met nga  iyadal ti Subuanon, Ilokano, Bicol kadagiti eskuelaan, maibagam kadi a narigat nga adalen dagitoy? Idi naggraduarak, uray nakakidemak, kabisadok ti ba-be-bi-bu-bo, ka-ke-ki-koku!

Dagitoy ti nagibasaranda no apay a ti Tagalog, a nagbalin a Pilipino, a nagbalin a Filipino ti national language. Ala , bay-anta lattan, kapid, dagitoy nga argumento ken diskusion. Panagkunak, adayo pay laeng ti papanan ti “The Philippines languages war” isu nga agridamta lattan ta addanto manen isuratta. 

Ania ti kunam, kapid? Saanta a makiraman iti argumento?

Hmmn, parikutmo pay laeng dayta Tagalog = Pilipino = Filipino, idinto nga uray ti bukodmo a dila, awanen ti panagkikinnawatan no ania ti husto. Kitaem, adda Iloko, Iluko, Ilokano, Ilocano ken Samtoy. A kas iti saan a panagkikinnaawatan dagiti West Visayan. Kinaray-a ngamin ti mother tongue ti West Visaya. Ngem nagduduma met ti termino a kas ken ni Ilokano: Kiniray-a, Kaday-a, Kiniraya ken Hiraya. Hiraya Manawari, kunam? Uray iti Pangasinan  dida  met agkikinnaawatan, anak na lasin tampol, ta Pangasinense wenno Pangalatok wenno Panggalatok? Iti met Cordillera, Kankanaey kunam, ngem uppat met a sanga daytoy ket narigatda nga agkikinnaawatan. 

Ngarud, no ania ti insurat ken impatulodmo ditoy TAWID, isu ti surotenmi. Dimi mabalbaliwan ti pammatim ken nariingam. No ania ti termino nga inusarmo, suportaran taka! Sumurotkaminto no addan opisial a panagbalbaliw. Wen, kalikagumanmi met dayta a panagbalbaliw.

Ania ti kunam, kapid, maysaak nga anti-Tagalog? Saan! Agsursuratak met iti Tagalog, kapid. Nangabakak pay iti pers prays iti daniw a Tagalog ket inabakko ditoy dagiti agkakalaing a propesor iti Panitikan. Ti laeng proseso ti panagbalin ti Tagalog  a national language ti saanko nga ayonan. Wen, saanak nga anti-Tagalog. Tapno agpatingga daytoy a “The Philippine languages war”, ania ngata, kapid,  no tungpalen laengen ti proponente ni Dr. Ariel Agcaoili nga agbalin a national language in status dagiti walo (walo itayen, kapid, ti dinakamatna? bawal ang beans…bawal ang pork, hmmmn…) a dadakkel a lengguahe. The language of Ilocandia is Ilocano. Isu met laeng ti lingua franca. Iti Katagalogan,  Tagalog, Bikol iti Bicol, Kinaray-a iti West Visayas, Hiligaynon iti East Visayas  ken dadduma pay.

Ken inayontayon, kapid, a manipud koma amin a lengguahe a saan ketdi a maymaysa a lengguahe ti nagtaudanna ti maaw-awagan iti Philippine Lit.

Nagbassit laeng a banag daytoy. No ikkaten la koma dagiti opisialtayo ti bukodda nga interes ken linnamangan ken maaddaan iti sinsero a panagadal, awan koma dagitoy a pinnangatuan iti sibo ken isbo, kapid. Nalpas koman ti pannakaluto ti remedio ti susik.

Saan  koma nga agaapa dagiti sanga ti gobierno a mangidaldalan iti dur-asan ti lengguahe, kapid. Grupogrupo met daytoy, kunam sa! Iti CCP idi, naikkat ti English ken Tagalog kadagiti kontes ket naipamaysa ti pannakapadur-as dagiti lengguahe a non-Tagalog. Bimmuelta dagiti Tagalog iti UP, kinugtaranda dagiti non-Tagalog a lengguahe kadagiti national workshop a pakairamanan ni Ilokano. Isu a napukawen ni Ilokano iti UP national workshop, kapid. Awan ngaminen sadiay ni Dr. Agcaoili a timek ni Ilokano ta napan metten nagarab iti naberde a University of Hawaii in Manoa. Adda pay nangibilin a maiparit ti non-Tagalog a kontes (kayatna a sawen a Tagalog ken English laeng koma) kadagiti kontes iti Palanca ken KWF, ngem dida nagballigi ta  malaksid nga agibunga daytoy iti panagsisina, puyotanna ketdi ti beggang ti “The Philippines languages war.” Adda bileg ti non-Tagalog languages ken Tagalog, kapid. Arigna agdidinnanogandan. Isu a madama pay laeng ti susik, kapid. Agpaliiwta, wen agpaliiwta, kapid, ta addanto manen isuratta.#