ITI DUYOG TI SINGASING: Dagiti nauneg-a-narabaw a balikas (Umuna a paset)

Ania ‘diay kunam? “Dakkel-bassit…?” Santo “puraw-ngumisit…?”

Masansan a makangngegtayo kadagitoy “karkarna-a-saan” a balikas a manggubuay-mangbukkual ti creative mind ti maysa a tao. Creative mind a mangidasig ti kayat nga ipasimudaag ti kasasao, no ania ken kasano daydiay inimdengan. Pasaray agtinnag wenno gagangay ngatan nga agtinnag nga isem no di man “isem-misuot” ti isubad. Kasla “tangken-tabungaw” lattan a rikna. Di met? Saan laeng a makapaisem wenno makapamisuot no dadduma no di pay makaited iti apagapaman a malanga wenno panagpanunot iti “nauneg-a-narabaw” maipapan kadayta a nangngegtayo a naisawang-naibalikas.

Sakbay a “makaadayo-bassit” ti turongentayo, amadentayo man pay ti “kinanumo-kinabaknang” dagitoy a balikas. Pudno kadi a balikas dagitoy a balikas? Wen, pudno dagitoy a balikas ta naibalbalikasdan. Naibalikasda la ngaruden, naisawang payen di pay la pudno? Ania pay la ti sapulem?

Wen. Ngem agurayka.  No ibagak koma a saan a nalawag ngem nalawag met? Makaulaw! Waaa!

Ania aya dagitoy a balikas?

Ulitentayo man. Dakkel-bassit. Puraw-ngumisit. Karkarna-a-saan. Isem-misuot. Tangken-tabungaw. Nauneg-a-narabaw. Adayo-bassit. Kinanumo-kinabaknang. Ken adu pay dagiti masalaw iti panagimutektektayo kabayatan ti pannakisao, pannakisarita, pannakidiskusion ken dadduma pay a wagas ken kita ti komunikasion.  Timpuar lattan amin dagitoy. Uray kadagiti babasaen, iti ania man a klase, iti man hardcopy (print) wenno softcopy (babaen ti kompiuter ken dadduma pay a klase ken kaarngina.)

Saan a mabalin nga awanen dagitoy ta nangnangngegtayon  a naisawangda ken nabasbasatayo ida a naimaldit. Isu a “mamatika-a-saan” adda dagitoy a balikas. “Mayatka-man-ken-saan.”

Ta ania ngamin aya dagitoy a balikas? Mangitedda kadi iti pakaulawan? Mangiturongda kadi iti pakaiyaw-awan?

Oxymoron ti pangawag kadagitoy iti English. Ngem awan pay ngata ti naputar a balikas a kaitutopanda nupay agdadatadan nga adda.  Maibaga met a paradox dagiti dadduma. Ngem ania met ti kayat a sawen ti contradiction?

Malagipyo kadi pay daydi napalabas a sinursurattayo maipapan kadagiti figure of speech? Isuda dagitoy.  Ngem ti paradox laeng ti intay dinakamat ken insurat iti libro a ‘Duyog ti Singasing I’.

Saan koma a pagpapadaen dagitoy ta adda maitutop a kaipapananda nupay kasla agkakarupada wenno agpapadada iti pangitarusan. Anian, pati kaipapananda ket kasla “nalawag-nasipnget” a maawatan.

Ta ania ngamin aya ti oxymoron?  Kuna ti Merriam-Webster Online Dictionary: a combination of contradictory or incongruous words (as cruel-kindness); broadly: something (as a concept) that is made up of contradictory or incongruous elements.

(Adda tuloyna)