ITI DUYOG TI SINGASING: Interbio

Panagsao met ti interbio ken uray ti aginterbio. Adu ti klase ti interbio a pagsaw-an.

No dika sisasagana wenno awan a pulos ti pamalpalatpatam ditoy, dumteng met kenka ti kebbakebba  ken nerbios. Amangan no saan pay nga agsusurot ti inka  ibagbaga. Daydiay agsasaoka a kasla agkarkarawaka idinto nga alunosem koma a sungbatan dagita a saludsod iti gagangay a tungtongan. Sabali ket no sisasangokan iti interbio ta adda ti kunkunada a pressure. Narigat a maawatan no apay ngem adda dayta. Nalabit  immirtengtayo ta sumangbay dagiti saludsod. Kasano ngata? Ania ngata? Apay ngata? Kasanon no…? Ken nagduduma a saludsod a nangkumot iti muging. Iti kapapanunottayo, dumteng metten dayta a pressure.   

Ta ania aya dagitoy nga interbio?

Job interbio  kadagiti sumrek iti trabaho. Nalaingka kadi a sumungbat? Ammom kadi ti agsao iti nalinteg wenno umno a panagsungbat kadagiti saludsod? Dika met laeng mamigerger a sumungbat? Ala wen, no maymaysa wenno ti human resource person laeng ti ag-interview, nalakam laeng ngata a sungbatan ta duduakayo nga agsasao.  Nalabit a bassit laeng ti nerbiosmo. Ngem kasanon no ti sibubukel a panel ti manginterbio kenka? Adda aya kasta, kunam? Adda! Napadasakon daytoy, kunam sa. Dida met ketdi aggigiddan nga agdamag ngem namnamaem nga aggapu iti kannigid, kannawan wenno iti sango ti agsaludsod. Adda mangulaw ken adda met saan. Adda makaunget ken adda naanus. Kabaelam ngata ti sumao uray no adu dagiti agsaludsod kenka?

Interrogation. Maysa met nga interbio. No polis  wenno imbestigador koma, adda nakauy-uyong ken adda  nakaan-anus. Ammom kadi a nalaklaka a maipiskotka no agul-ulbodka ken ni naanus nga imbestigador?

Research interview kadagiti agal-ala wenno agur-urnong iti impormasion maipapan iti suksukisokenna. Ditoy, kasapulan nga agdamagka. Ubing, lakay, baket ken uray asino a pakakalapam iti impormasion. Ngem no mabainka nga agsao, kasano ngarud ti suksukisokem? Makaalaka kadi iti impormasion no mabainka met nga agsao wenno agdamag?

Ala, no maipapan iti kultura ti suksukisokem, nalaka laeng ngata dayta. Ngem kasanon no ti inka sukisoken ket no sadino ti paglemlemmengan ti numero uno a wanted rapist, multiple murder ti kasona tapno inka interbiuen? Kasanon no kumander dagiti rebelde a komunista wenno rebelde a soldado? Wenno kumander ti Abu Sayyaf wenno markado nga international terrorist? Wenno saan, maysa a pugante a balud a rapist murder ti kasona? Kasano ti panagsaom kadagitoy?

Kasano ti sumungbat iti press interview? Ala wen, agpadata ngata. Uray siak, uray no mediamannak ket kasulitko unay ti sumungbat iti interview ti padak a mediaman. Lalo no agbinbinnalatongkaminto met laeng! Ngem no sika ti mainterbio iti media, kasano a sumungbatka?

Adu pay dagiti interview a nasken a pagsawan iti umno ken nasayaat.

Ngem ipamaysak man iti job interview sakbay nga iserratayo daytoy a serye. Nakaadayotayo metten. Ken naipakitatayon a mabalin gayam ti bukod a dila a yadal iti eskuelaan a kas itoy Ilokano 101. Mabalin, kunatayo, ta adda met syllabus nga  intay sinurot ken inaramid nga  immuna. 

Job interview.  Kasano?

 Nasken nga ammuem nga iti job interview, saan laeng a sika a sumrek iti trabaho ti nagadal wenno nagsukisok iti sawenna. Uray ti manginterbio kenka, nagsukisok iti maipapan kenka  babaen ti panangamirisna iti insubmitarmo a resume ken letter of application (gagangay nga adda kadagiti nangato a position). Ngem kasanon no dimo pay ammo ti agaramid iti resume wenno application letter? Dimon namnamaen a mainterbioka pay. No nabasan daydiay nangisubmitaram  iti application letter ken resume,  ket kunana  kenka, “We’ll call you, don’t call us…” no kunana, kasna imbagan a 99.99% a dinaka awagan iti telepono wenno kontaken iti uray ania a wagas. To cut short, agbirokka laengen iti sabali  ta saanka a maikari iti trabaho nga ap-aplayam.

Ngem no mainterbioka, ania ti aramidem?

Daytoy ti intay pagsasaritaan.

Umuna, panunotem a nagreserts met ti manginterbio kenka. Kinitana dagiti posible a mailasinna a personalidadmo babaen ti insubmitarmo a resume ken letter of application. Ta kaadduan kadagiti aginterbio ti nagraduar iti psychology wenno behavioral science ken katukadna a degree. Human Resources Specialist ti pangawag kadakuada.

Ngarud, no nagresertsda, agresertska met! Ania koma ti iresertsmo? Ti maipapan iti trabaho a sumrekam. Amangan no adda pay saanmo nga ammo wenno dimo naadal iti eskuelaan maipapan kadayta a trabaho a kasapulan a nayonam. Agtultuloy a proseso ti panagadal. Nasken a pamiliarka iti mission ken vision ti kompania a sumrekam wenno dagiti mangimaton iti kompania a sumrekam. Ta apay? Tapno ammom ti isungsungbatmo! Uray no balibaliktaden ti aginterbio dagiti saludsodna, saanka a maulaw. Sisasaganaka uray no kuestionarannaka iti basic ken complicated maipapan iti trabaho a kayatmo a serken.

      (Adda tuloyna)