ITI DUYOG TI SINGASING: Literatura Panagbaniaga

Maysa kadagiti ingpek a mabasa no di man masurat iti Iluko ti maipapan iti ‚Äúliteratura panagbaniaga‚ÄĚ wenno travel literature. Napintas dagiti travel literature iti English a nabasbasak kadagiti nadumaduma a magasin ken uray iti internet. Naidumduma ti ngayedda ket makaabbukay rikna. Naisalsalumina a panangiladawan iti paliiw ken eksperiensa. Tenglenda ti angesmo kabayatan ti panagbasam, ket saanmo a mapupuotan a mairamanka metten nga agbasbasa iti padas ken paliiw ti author kadaydiay lugar nga inna nagpasiaran. Mairayoka kadagiti argumento ken komento ken kapanunotan ti author.

No dadduma, pasaray awaganda daytoy iti travelogue. Ta saannaka laeng nga ipasiar daytoy a sinurat, iparaman, ipakita, ipangngeg, ipariknana ti karirikna ken situasion ti lugar wenno luglugar a sakupen wenno nadakamat itoy sinurat.

Ta ania ngamin daytoy a sinurat?

Travel literature is travel writing of literary value. Travel literature typically records the experiences of an author touring a place for the pleasure of travel. An individual work is sometimes called a travelogue or itinerary. Travel literature may be cross-cultural or transnational in focus, or may involve travel to different regions within the same country. Accounts of spaceflight may also be considered travel literature.

Literary travelogues generally exhibit a coherent narrative or aesthetic beyond the logging of dates and events as found in travel journals or a ship’s log. Travel literature is closely associated with outdoor literature and the genres often overlap with no definite boundaries.‚ÄĚ

Isu nga inessemak met idi ti makaisurat uray maysa laeng. Ngem naitungtungkua agingga iti agdama, ket diak pay nakasurat. Nagpatingga laeng iti essem. Ngem itan, agminar ken agbukar manen ti essem, isu a daytoy man laengen ti topikotayo itoy kolumtayo ta awan ti masiriptayo nga isurat, he-he!

Kas napaliiwko kadagiti nabasbasakon a travel literature, agdepende iti intension wenno panggep ti mannurat no apay a sinuratna dayta.  Daydiay intensionna ti mangidiktar no ania daytoy. Ta saan a basta suraten lattan ti panagpasiar iti maysa a lugar nga awan ti pakaisangratanna wenno intension. Bukodko a paliiw dayta.

Maitugotam pay ditoy no maysa a bangolan a descriptive writer wenno informative writer ti author. Agduma manen dagitoy a klase ti mannurat. Saanda a maymaysa.

Kas pagarigan, maysa a mannurat iti journal, travel guide, research guide ti informative writer. Masurat ti account wenno data, maibasar iti nakita, nangngeg, napaliiw, ken dadduma pay. Masurat daytoy a kas factual wenno based on fact.

Iti maysa a bangolan a descriptive writer, saanna a basta suraten lattan ti eksperiensana, no di ket isakabna daytoy iti porma ti sinurat nga umayon kadayta a panggepna. Masurot latta dagiti annuroten ti napilina a porma. Mapili dagiti maidatag a detalye ti sinurat, ket iyataday daytoy iti nakaisakabanna a klase wenno genre.

Nakadkadlaw ditoy ti panagaramat iti nabuslon a panangilawlawag. Ekspektarem ngarud ti adu a wagas ti panangilawlawag a mangtengngel iti anges ti agbasbasa tapno maiyagus iti yuyeng ti eksperiensa a basbasaenna. Namsek kadagiti adjectives, adverbs ken clauses. Agsipud ta personal nga eksperiensa, adda ngarud dagiti komento, maidatag nga argumento, kapanunotan ken naipangpangruna la unay ti  panagdayaw.

Iti paliiwko adda dagiti sumagmamano a nagballigi a descriptive writer a nangsurat itoy ket naisakab iti sinuratna kas CHARACTER STORY. No character story no kunatayo, dua ti posible a pangisakaban itoy. (1) Masurat ditoy dagiti kababalin, aramid, ugali, pammati ti maysa a tao. 2) Masurat dagiti aramid, ugali, kababalin iti maysa a lugar (i.e., purok, barangay, ili, probinsia, kdp.).

Dayta maikadua a pannakaisurat ti character story ti naynay a maaramat iti panagsurat iti travel literature.

(Adda tuloyna)