ITI DUYOG TI SINGASING: Nabugi dagiti nakalap iti 3rd Premio Duque (Tuloyna)

Nabaked la unay dayta a karakterisasion itoy a sarita a “Dagiti Doliar ni Ben” ni Mighty C. Rasing.

Happy go lucky ni Ben. Gapu ta binulan nga umawat iti ipaw-it ni nanangna a doliar, masadut metten nga agiskuela. Masadut payen nga agtrabaho. (Euro koma ngem doliar lattan ti pangawagda, kas nailawlawag iti sarita.) Ania koma pay ti rason nga agbannog? Uray  de pamilian ni Ben ken addaanen iti maysa nga anak, saan pay laeng a nagbaliw ti paniriganna iti biag. Dayta ti nariingan ken dinakkelanna a kita ti panagbiag.

Ninto pay tatangna ket masadut payen a mangsukay kadagiti talon ken bangkagda ta agaw-awat metten iti doliar iti binulan. Naim-imas nga adayo tay umaw-awat iti doliar ngem ti agtalon ken agbangkag. Naaringan ken nagtuladan ni Ben ti amana.

Iti agdama, gapu ta adda nagabrod a kameng ti pamilia, immadu metten ti empleado ti ‘PAL’ a kas kuna dagiti miron. PAL, iti ababa a pannao, palamunin, a kas kuna dagiti Tagalog.

Dayta ti sakit nga ibagbagak nga immatakar iti pamilia ni Ilokano. Iti ini-Iluko a pagsasao, kasla nakaraman a baed. Don’t take it literally. Saanda a sinalaan ti musika dagiti agsaksakripisio a mangmangged iti ballasiw taaw. Saanda a binadangan wenno tinukadan ti anep ti agsaksakripisio.

Sakit a nakarkaro pay ngem kanser ta nadaras la unay ti panangkibkibna kadagiti panirigan dagiti dadduma. Naimbag koma no di makaali, ngem nakaro unay a makaakar ket umalis ti sabali. Dakkel unay ti impluensia daytoy a sakit iti gimong.

Gapu ta saan a nakita ken narikna ni Ben ti anep ni tatangna nga agtrabaho ta agaw-awat la ngaruden iti doliar iti binulan, apay met nga agbannog pay laeng? Naaringan kadayta a sakit. Like father, like son a kunada. Adda nagtuladan ti anak. Dayta ti dakkel a parikut nga impresentar daytoy a sarita.

Kasano a masolbar?

Adda ken ni asawana ti sungbat. Nagkawes iti namsek a kababalin ken ugali. Nangato nga adal — graduado iti psychology. Agtrabaho iti human resources department iti call center. Kas psychology graduate, managpasensia. Ngem kalpasan a naiduron iti diding ken saannan a kabaelan nga awiten ti dagsen ti problema,  insaruagnan ti ultimo a kurso a pagsadagan ken pagtungpalan ti amin – no agbalbaliw ni Ben, agsinnublianda pay ket sisipenda manen ti nasam-it nga ayat iti maikadua a gundaway. No saan, saradon ti ridaw!

Dayta ti climax wenno alimpatok ti sarita!

Ket pursigido nga agbalbaliw ni Ben. Saan a naisalaysay wenno naidetalie a diretsa, pininingpiningna laengen ta kasta la ngarud ti aramid wenno agaramid iti bunga ti arte. Kas iti arte ti daniw, nasken a piningpining laeng a saan ket nga ibukangkang lattan ti kayat nga ibaga.

Mabasa daytoy: “Ngem adda nakitak a diario iti lamisaan. Masansan ngamin nga agisangpet ni Sandra iti diario. Ngem diak la masangsango ti agbasabasa.”

Ti piningpining: “Adda naggilap iti panunotko. Napanko innala. Inukradko ti Classified Ads.”

No classified ads, dita ti pakabasaan kadagiti agsakapulan iti trabaho. Agsapulen iti trabahona ni Ben! Agbalbaliwen.

Kas pammaneknek: “Timmangadak. Imminumak iti serbesa. Inton bigat, agriingak. Saanton a normal ti lubongko – agriingak barbareng mabalbaliwak ti agdama a kasasaadko, ken kasasaad ti pamiliak.”

Saan a literal a riing dayta. Nakariingen iti nairut a turog ni tur-og.

Nasayaat ta adda pay la panagbabawina kalpasan a pinanawan da baketna ken ti anakna. Naamiris ni Ben a di maiparbeng ti ar-aramidenna nga agur-uray laeng iti duol  ken patudonenna nga agtrabaho ti asawana. Isu pay ti makaunget no mailinteg ti killo nga aramidna.

Napintas a sarita, makapnek a karakterisasion.

Nabara a kablaaw iti author!#