ITI DUYOG TI SINGASING: Nabugi dagiti nakalap iti 3rd Premio Duque (Umuna a paset)

No lames koma, bugbugian ken nababanal dagiti nakalap iti 3rd Premio Duque 2010 ket uray la makapatig-ab ti kumarabukob a panagareb-eb-panagkaldo iti digo. Pudno la unay a makabsog.

Lumawlawa koma pay ti disso ti rama a pagburakan tapno ad-adu ken naragragsak dagiti makigamulo a makipagkalap!

Da Herminio S. Beltran, Jr., Cles B. Rambaud ken ni Juan Al. Asuncion dagiti naghurado ken nangimutektek iti pasalip.

Bueno, rugiantayon…

Nabaked ti similitude ti sarita a “Payong” a sarita ni Jake F. Ilac, maika-3 a gunggona iti 3rd Premio Duque.

Nalawag a maitugotan kadaytoy a sarita ni Jake F. Ilac ti similitude. Uray kadagiti napalpalabas a nangab-abak a saritana ken uray dagiti dadduma a naipablaak a saritana ket maitugotan latta daytoy nga istilo wenno style iti panagsuratan iti ababa a sarita. Wenno daytoy ket ngatan a, ti tugotna iti literatura?

Ta ania ngamin aya ti style wenno istilo ti panagsuratan?

Ti kinuna ni mannurat William Styron ti makitatayo a sungbat: “Style comes only after long hard practice and writing.” Naipablaak daytoy iti libro a “The Random House Guide To Good Writing” nga inedit ni Mitchell Ivers idi 1991. Ni Ivers ti managing editor ti The Random House iti New York.

Nababaked dagiti sarita nga addaan iti anniniwan wenno similitude ket ni Jake ti maysa kadagiti agar-aramat itoy. After long hard practice and writing, umam-amnut ken bumakbaked dagiti sarita a sursuratenna. Tinawen met a bumandera iti panagkalapan kadagiti rama ti pasalip.  Bunga ti kinagaget.

Ta ania ngamin aya ti makunkuna a similitude?

Manipud iti www.thefreedictionay.com, naibatad ken nailawlawag ti similitude a kastoy: 1. Similarity; resemblance. 2. (a) One closely resembling another; a counterpart. (b) A perceptible likeness.

Visual resemblance to real ti kayatna a sawen kadatayo. Pagkaarngian daydiay a banag iti sarita. Kapadpada wenno ad-adda nga awagak iti anniniwan iti likudan ti sarita. Shadow of the story.

Payong. Isu metten ti paulo ti sarita. Maitutop la unay.  Pulido. Saannan a dinakamat no ania ti akem dayta a payong. Saanen nga importante a dakamaten ta imparangna metten. Kas simbolismo ti kinaasino ken kinaania iti pagtaktakderanna iti trabaho ti importante nga inakem ti payong.

Kas iti naynay a masasaotayo iti panagiparang iti simbolismo wenno aniaman a technique ken devices iti panagsuratan iti sarita, no impakitamon, saanen a nasken a sawen wenno idetalye ta mapillasanen no kua ti kinapategna a kas bunga ti arte. Umanayen a naipakita, naiparaman, naipangngeg, naiparikna ken naipaangot.

Dagiti dadduma a mannurat, lalo dagiti beteranon iti panagsuratan ket didan ipakita no di ket agaramatda kadagiti pangngarig, alegoria, ken dadduma pay a technique ken devices a kas sandi koma ti ibagada.

Iti sarita, kaasping ti trabaho ni Rey Vitug ti payong. Similar — similitude. Ti payong a kas sallukob ti bayakabak. Ngem gapu ta aramid dagiti “tumutulad a Pinoy” a nangipangpangruna iti kuarta imbes a ti kinalagda ti partuatda, narasi daytoy no agangin iti napigsa. Maipullagis ti paragpag ti payong. Saan ngarud a makapayong iti tiempo ti bayakabak.

Iti trabaho ni Rey Vitug, isu a kanayon ti maipasungalngal kadagiti transaksion ti kompania. Ni saanda a tulongan. Ni saan man laeng a maikkan iti usarenna a lugan nga imbag la nga itapuakna iti Karayan Pasig, a kas iti kunana. Ni saan a maikkan iti komision. Trabahona amin. Maungtan pay ken aglak-am iti pammabalaw. No lugan koma, shock absorber isuna. Isu ti pagdas-alan ti amin nga indulto ken agsarsarapa iti “bayakabak” a lak-amen koma ti kompania.

Isu a kinuna ti maysa a klienteda, ni Engr. Bayola: “Salsallukobam ida, sika ti agsarsarapa para iti awan? Dika pay la sumapou iti sabali.”

(Adda tuloyna)