Footer

Ti Arte ti Komunikasion Ilokano 101 (Maika-32 a Paset)

NASAMAY ti pannakisao no addaan iti pokus ken interes dagiti agtutungtong. Pokus. Maymaysa ti imatangda. Awan daydiay adayo ti panunotna iti tungtongan. Saan a kasali no kasdiay. No kuna a pokus, nakakonekta ti agsasao ken ti dumdumngeg iti maymaysa a topiko nga inda  pagsasaritaan. Interesado ti tunggal maysa a dumngeg, agsao, agited ken umawat iti mensahe. Makipaset ken bumalballaet amin kadayta a tungtongan.

Nasken ti kinaadda ti interes. Daytoy nga interes  ket  para iti amin, saan a para iti maymaysa  laeng.

Itoy a kaso, no adda nailaok a maysa a tao a puyot, maangin, ken “bangkero” – daytay isu laeng ti kayatna  nga agsao,  mapukaw ti interesmo a dumngeg, kasta met dagiti sabali pay a makitungtong.

Nalawag ngarud a  lapped iti saan a nasamay a komunikasion ti pannakapukaw ti interes a makipaset iti tungtongan ken  makiummong no adda  “naangin”.

5)  Husto ken umno a panagsao ken pannakisao. Daytay awanan iti “bola” wenno laokna a linoloko ken minimono wenno saan a rumbeng nga isapit  iti manakem a tungtongan.

No manakem a kuna, agsadag amin ti tungtongan, saritaan, panagsisinnao iti naalumamay ken nainsiriban. Awan ti binnugkaw. Awan ti linnaaw ken kinnarit. Awan ti agaramat kadagiti inigges a balikas. Awan ti agaramat iti pammadakes wenno pakadadaelan ken pakairurumenan ti sabali.

Nadayaw a pannakipatang, kunam  man laengen.  Wen, apay nga agsasaritakayo nga agbibinnugkaw, agkikinnarit, agdidinnas-al idinto a mabalin iti nainggayyeman a wagas? Saan kadi a nasaysayaat ti makigayyem ngem ti makiapa? Kastoy ti maysa  nga ehemplo kadaytoy a banag.

6)    Kasapulan ti pannakisao ti kinaadda ti panagraem iti tunggal maysa. Panagraem. Panagdayaw iti tunggal maysa. Mapasamak la  ketdi ti apa no maikkat ti panagraem ti tunggal maysa. Uray pay no ub-ubing wenno ubing ti agsasao, nasken latta a raemen ti biangna tapno ipakita ti naimbag a sursuro ken modo. Ta ti tao  nga ammona ti agraem iti padana a tao, mararaemto met.

Ngem no agsao ti tao a dina ammo ti agraem iti padana a tao, adda ngata dumngeg kenkuana? Amangan no pati ngilaw dina kayat ti umasideg kenkuana apaman a naungap ti ngiwatna. Ngamin, daytoy a kinaawan ti panagraem iti sabali ket kaipapananna ti panangisina ti bagi iti naintaoan ken naimpusuan, manakem a panagpapatang.

7)  Ti pannakisao ket  agtaud a mismo iti puso. No parparawpaw ti pannakisao, saan ngarud a nagtaud iti puso ti pannakitungtong, dayta pannakitungtong nga awanan iti interes kas nadakamat itay.

Ta ania ngamin aya ti pataudenna nga imbag no  agtaud a mismo iti puso ti pannakitungtong?

Isu ti kinapudno. Napudnoka iti bagim, iti padam a tao ken nalabit iti Namarsua.  Ital-ona daytoy a kinapudno ti kinaasino, ti kinatao wenno personalidad.

Adda aya dagiti makitungtong a saan  nga agtaud iti pusoda ti ibagbagada? Adda. Dagitay makisasao ngem awanan iti bugas wenno asin ti sasawenda. Ngarud, lapped daytoy iti nasamay a pannakitungtong.

Ngem no makisaoka ket panunotem a naimbag ti balikas nga isungbatmo wenno ibagam, maliklikan ti pannakapataud iti pannakapasakit iti rikna wenno pannakaited iti saan a nainkalintegan ken naintaoan a banag a para iti sabali.

8)  Addaan ti pannakisao iti talugading nga agparnuay iti pagsayaatan. Daydiay panagtutungtong nga agibunga iti naimbag nga interes a para iti sapasap. Daydiay tungtongan  nga agibunga iti pagsayaatan,  saan laeng a para iti maymaysa a tao no di pay iti grupo wenno ummong para iti komunidad, iti pagilian wenno iti sibubukel a sangkataoan.

Agparnuay kadagiti nasasayaat a bambanag. Agparnuay kadagiti pagimbagan. Agparnuay para iti amin.

9)  Iti pannakisaona,  maaddaan iti bukod a bagi ti maysa  a tao. Maaddaan iti nagan. Maaddaan iti panagraem. Maaddaan iti identidad wenno kinaasino.

Madlaw no dadduma a kalpasan a nagsao ti maysa a tao, madayaw ti ikutna a talugading. Ngarud, dayta  talugading ti  laing ken  kinaasinona.

No daniw, nalaing nga agdaniw. Nalaing nga agdiskurso. Nalaing nga agisuro. Nalaing nga agpakatawa. Nalaing a kumanta, etcetera, etcetera.

Saan laeng nga iti positibo nga aspeto ti pakaalaan iti nagan kadaytoy a benneg. Uray pay negatibo nga agpang ket pakaalaan met iti nagan. Balbalatong. Naangin wenno puyot. Manangallilaw. Manglokloko. Etcetera.

Ngarud  ibaybayog a kanayon ti pannakisao ti kinaasino ti maysa a tao. Iti panagsaona, mabasa, iparangna ti kinaasinona. Kadagiti laengen balikas nga agtaud iti mismo a ngiwatna ket ammomon ti ugali, tabas wenno personalidad dayta a tao.

10)  Makapalag-an iti barukong ti pannakisao. Ngamin, maiyekspresmo ti adda a linaon ti pusom wenno  barukongmo. Maikkat dayta  pampanunotem no ibagam no ania dayta, lalo no  parikut wenno dadagsen dayta a linaon ti pusom.

      (Adda tuloyna)

, ,