ITI DUYOG TI SINGASING: Ti Kaunaan A Panagbibinnutos (Tuloyna)

Ngem sakbay dayta, matingiting ti bileg dagiti amin a partido, ti kadakkel ti puersada ken ti tsansa a mangabak dagiti dadauloda. Siempre, no namnamaen ti maysa a partido a saanna a kabaelan nga ipangabak ti kandidatona, wenno agkurang ti makinariana, kapilitan a kumappon wenno tumipon iti dakdakkel a puersa Iti daytoy a wagas, mapagtalinaed ti partido saan laeng ti puersana no di pay bumilbileg agsipud ta maikappon iti dakdakkel a partido.

Napasamak daytoyen kadagiti kallabes a panagpipili ditoy pagilian. Kas iti ikakappon dagiti kaaduan a partido iti partido daydi Pres. Ferdinand Marcos. Napasamak pay daytoy kadagiti simmarsaruno nga administrasion manipud ken ni Fidel Ramos, Joseph Estrada ken ti agdama nga administrasion a panagtipon ti Kampi a partido ni Presidente Gloria Arroyo ken ti Lakas-NUCD a binuangay da Ramos ken ni dati nga Speaker Jose de Venecia. Ditoy a nabuangay ti makunkuna a coalition party wenno rainbow coalition.

Itay laeng nabiit, naiduron ti panagtipon ti Kampi ken ti Lakas-NUCD tapno masigurado ti panangabak dagiti kandidatona iti eleksion inton 2010 kalpasan ti pannakailuges dagiti kandidato ti administrasion a para senador iti eleksion idi 2007.

Iti kinaadu ti partido politikal iti agdama, daytoy ti umuna a gundaway a nagtipon ti partido ti administrasion ken sabali a partido.

Iti napalabas, ti oposision ti kaunaan a mangideklara iti intension a makitipon kadagiti sabsabali a partido. Ngem iti agdama, awan pay ti maal-alimadmad a panagtitipon dagiti amin nga oposision a partido. Nalabit, tagisapaen pay laeng dagiti dadaulo dagitoy a partido. Pinnaliiw, santo mapasamak ti panangidiaya iti puersa ti partido nga adda kasukatna a pabor.

Iti aniaman a political exercise, mapasamak dagiti panagtitipon dagiti nadumaduma a partido, iti man administrasion wenno iti oposision. Kastay kunada, kasayaatan a pangpapigsa iti partido ti panangawisna iti ititipon ti sabali a partido. Politics is addition a kunada. Iti politika, awan ti permanente nga aggayyem, permanente laeng nga interes.

Siempre, saan a paudi ti tinninnagan iti man aspirant wenno iti incumbent. Tumpuar manen dagiti makalkaluban nga isyo. Binnansagan iti pitak ken panagbuggo kadagiti dakulap. Dinnadael iti reputasion ti asinoman nga agngayangay. Pinnabanglo ti nagan iti radio, telebision ken internet a pakaburboran dagiti minilion a pondo.

Panagruruar met dagiti al-alia iti panawen ti eleksion. Saan laeng nga al-alia ti napalabas, no di pay al-alia dagiti naidulin ken naikurimed nga aramid a kasla nadadael a plaka nga agsublisubli. Re-issue. Ngem kaadduanna a kasla nagpaso a nuclear a bomba a kalpasan a mapabettak, mabulosan ti nakadakdakkel a suyaab ta awan gayam ti nabaliwan wenno baro a timpuar no di ket kasla nai-scan laeng wenno na-xerox sa naiplastar a baro.

Kaano a nangrugi ti kastoy a sistema? Siempre, no kutkoten ti nangrugianna, masapul nga adalentayo ti napalabas wenno ti kaunaan a panagpipili. Ngem no taldiapantayo ti napalabas, napasamaken dagitoy idi, nasukatan laeng ti nagan wenno nabuniagan iti kabarbaro a konsepto nga akseptado ti publiko. Awan ti ania a nagbaliwan ti sistema ti panagpipili iti napalabas ken iti agdama. Sumalayso a kunada.

Uray idi panawen ti rebolusion a napasamak ti kaunaan a binnotos para iti pangulo, saanen nga agkakasurotan dagiti kandidato dagiti partido nupay maymaysada iti panggep, ti panagbalin ti pagilian a nawayawaya manipud kadagiti ganggannaet a nangsakup kenkuana.

Nariribuk ti binnutos. Pinniltak iti pitak. Pinnadakes. Nagna ti sinnuitik.

Makuna nga awan ti ania a nagbaliwan ti wagas a pannakapili ti turayentayo no ibasetayo ti napasamak idi. Kadagiti agpalpaliiw iti politika, kimmaro pay ketdi ta addan kakuyogna a pammutbuteng, pammapatay, panagitaray iti urna, panagsukat kadagiti botos ken panagsuitik iti bilangan.

Kastay kunada iti Tagalog: ganito kami noon, ganito pa rin kami ngayon.

(Maituloyto)