ITI DUYOG TI SINGASING: Ti Maika-7 a RFAAFIL

Ne, ta nalpas pay gayamen ti maikapito a pasalip ti Reynald F. Antonio Awards for Iluko Literature (RFAAFIL). Kayatna a sawen, naandur met ken naibtur iti kastoy a kapaut ti RFAAFIL. Nabara a kablaaw ken ni Reynald kasta met ken ni Tess a kaingungotna iti pingetda a tumultulong iti irarangpaya ti Literatura Ilokana ken iti dakkel a panagpuspusoda a mangtartarabay iti itatadem ti pluma dagiti mannurat lalo dagiti makisalsalip itoy a pakontes. Sapay koma ta agtultuloy daytoy a panggep a panangtagiben iti Literatura Ilokana. Agbiagkayo!

Maipapan iti tao kontra nakaparsuaan ti tema ti sarita a nagsasalipan. No pampanunoten, nakaal-alinggaget ti tema ket rumbeng la unay a mailamina dagiti sinurat maipapan itoy ta saanda laeng nga ited ti ballaag no di pay pannakabukirad dagiti mata iti kinapudno.

Maipasagepsep koma dagiti mensahe. Kadagiti saan pay a naluktan dagiti matada iti kinapudno, maiyagusda koma iti agdadata a peggad a pakaikursongan. Imdenganda koma ti timek manipud kadagiti mannurat.

Bumales aya ti nakaparsuaan? Apay ket a saanen? Asinoman a malipit ket ipakdaarna ti pannakalipitna. Asinoman a masinit ket ipakaammona ti nasaniit. Agannay ti masaktan.

Kasta met ti nakaparsuaan. Bumales met no saannan a maibturan ti sagsagabaenna a kinadangkok nga ipaay ti tao kenkuana. Nagkaadun dagiti sagubanit nga ipalpalak-am ken ni Ina Nakaparsuaan. Apay a mapasamak ti climate change? Apay nga adda flashflood? Ti layus? Ti panaggidday dagiti bantay? Ti iseserrek ti danum kadagiti usok? Apay a mapasamak ti panagreggaay ken panagkusukos dagiti daga? Apay a narugit metten ti angsen nga angin lalo kadagiti siudad? Apay nga adda tikag? Apay a ngimmisit metten dagiti baybay? Apay nga adda tsunami? Ti red tide? Ti kinaawan makalapan? Ken dadduma pay a diakon inaganan. Amin dagitoy ket palagip a marigatanen ni Ina a Nakaparsuaan, agngangabiten ket nasken la unay unay nga itedna dagiti palagip a marigatanen. Nasken unay ti panagpanunot para iti masakbayan.

Ania ti akemmo maipapan itoy? Kas maysa a mannurat, naawaganka a lumaok ken makipartisipar iti daytoy a gannuat, iti daytoy a pasalip. Uray saanka a nangabak iti pasalip no la ket naidanonmo ti akemmo itoy a tema, tao kontra nakaparsuaan, ket naaramidmon ti akemmo a kas mannurat. Ti pannakipartsipar ket panangiyebkas iti timek ti Ina a Nakaparsuaan. Impukkawmo babaen ti sarita ti nalabes unayen nga inaramid ti tao ken Ina a Nakaparuaan. Palagipna wenno pammalesna iti aramid a nalabes dagiti marikriknana itan a didigra. Ti panirigam ken kapanunotam itoy a banag ti ipartisiparmo itoy a gannuat. Nasken nga agallangogan dayta timek tapno mangngegdaka, iti kasta, maapresiar ti kinapintas ti inka pinutar a sarita. No agkubuar ti rurod ni Ina a Nakaparsuaan, aysus, pudno la unay a nakaal-alinggaget.

Iti sabali a panirigan, ti panagballigi ti tao kontra nakaparsuaan ket pasamak a mangimutektek a saan a pasig a kinaimas ti biag. Dumteng met ti panawen ti kinapait, kinaapgad, kinaalsem, kinatamnay, ken dadduma pay, ngem iti laksid itoy, nasken a makidangadang ti tao tapno agtultuloy ti sirkolo ti biag ket maaturna dagiti biddutna. Dakkel a pakasursuruan ti tao ti eksperiensana para iti ad-adu pay a pannakidangadangna. Ta napno ti biag iti pannakidangadang wenno dangadang a mismo ti biag. Saan nga agnanayon nga agin-init, dumteng met ti panawen ti dugudog. Isu a nasken a natibker a kankanayon, sitatakder ken siisem aniaman ti dumteng a pannakibakal iti biag. Inton agsalogen ti bagi ken pigsa, iti malem a panaginana, bukraden a saggaysa dagiti eksperiensa a nangabakan iti dangadang ti biag. Wenno, ikur-it iti papel tapno dagita nga eksperiensa ket pagadawan dagiti sumarsaruno a kaputotan iti adal ken sursuro, tapno agbalinda a natibker a sumango iti aniaman a dangadang ti biag. Isu dagita dagiti tugot nga intay ibati…

(Adda tuloyna)