ITI DUYOG TI SINGASING: Ti Maikadua a Premio Reynaldo A. Duque (Umuna a paset)

Napipintas dagiti sarita a nangab-abak iti Maikadua a Premio Reynaldo A. Duque Para iti Literatura Ilokana. Adda kabukbukodan a gupit tunggal maysa. Tunggal sarita ket awitna ti bukodna a kinapintas. Makapnek. Maikari ti tunggal maysa iti ginun-odna a pammadayaw. Namaris ti magubuay a pannakapnek.

Kasla awan ti naisalumina a ngayed kadagiti tallo a nangabak a sarita ta aminda ket trinatarda ti maipapan ti parikut ti pamilia. Ti parikut a saan a pinataud iti ruar ti pamilia wenno nagtaud wenno pinataud ti sabali a tao. Saan met a bunga ti rissik ti gimong. Saan met a rason ti alienation. Wenno ania ditan a rissik a pinataud manipud iti ruar ti pamilia. Mismo a dagiti kameng ti pamilia ti simmango kadagiti parikut a natratar wenno dagiti maseknan a mismo ti nagtayyekan ti sarita. No kasano a sinango dagiti agbibiag ti limtuad a parikut, maitugkel met dita ti imatang dagiti agbasbasa ket gubuayenda ti kabukbukodanda nga ekspektasion a manggutugot kadakuada a mangsurot iti agus ti sarita manipud rugi agingga iti gibus.

Kalpasanna, agtinnag a mauyos ti isem ti pannakapnek. Kadagiti addaan iti alikuteg unay a panunot, ibulosna ti panagwerret ti isip ket sumallukob iti panunot iti panagaramid met iti kabukbukodan a bersion. Naimpluensiaan. Nainspirar. Isu daytoy ti impluensia ti binasa. Marikna laeng dayta nga impluensia kalpasan ti panagbasa iti napasnek.

Mayat man ti nagtartarayan dagiti topiko a naidatag kadagiti tallo a nangabak. Dua kadagitoy ti nangtratar maipapan kadagiti agassawa nga awanan anak ken dagiti parikut a simmangbay kadakuada. Maysa ti nangtratar iti prinsipio ken takder ti asawa a babai ken asawa a lalaki; ti maysa ket gapu ta saan a makaanak, mapasamak ti panagsina. Ti maikatlo, sentro ti sarita maipapan kadagiti parikut a sanguen ti “itta” nga anak. Makapaisem uray no marikna ti semsem ken muriot iti “itta” dagiti linabag dagiti balikas. Nabileg ken naannayas ti ikakapet dagiti balikas kabayatan ti panangbasa.

Makapaisem ta ammo ken kabisado dagiti mannurat wenno dagiti author ti inaramatda a lenguahe kas maitutop iti pinutarda a sarita. Nabibileg dagiti lengguaheda, maitutop la unay.

Nagbibibileg dagiti inaramatda a paulo ket marikna kadagitoy iti gutad ti natratar a pakasaritaan. Adda kadagitoy a paulo ti anges ti sarita. Saanen nga inlawlawag ti kayat tunggal author a sawen iti paulo ti saritana, ta uray no saanda nga imbaga, kas kalawag iti agmatuon nga aldaw ‘diay Laoag a maawatan ti kayatda a sawen.

Ta kasta ngamin ti pinutar a bunga ti arte, uray saanmon nga ibagbaga ta impakitam la ngaruden. Apay nga ibagam pay laeng? Isu met laeng ti kasunganina, no imbagamon, saan ngarud a rumbeng nga ipakitam pay laeng. Nasiken ken nabileg dagitoy a paulo ta marikna ti/dagiti agbasbasa/nagbasa ti gutad ti panagpitik ti binasana. Mariknana ti bileg a nanggubuay iti tig-ab ken aglaplapusanan nga isem.

Ngarud, kadagitoy a nangabak a sarita, umno laeng ti rinagpatda a pammadayaw. Rumbeng laeng a maipaayanda iti tung-ed a kas panangayon ken yaallukoy iti kinapintas ken kinabilegda.

(Adda tuloyna)