ITI DUYOG TI SINGASING: Ti Makunak iti SABALI Awards 2009-2010 (Tuloyna)

Tao kontra iti gimong wenno sosiedad. Maysa nga institution ti NQHS wenno sosiedad a naisabali wenno kasungani ti mission vision koma ti napudpudno nga agserserbi iti edukasion. Ditoy nga agsungani ti prinsipio ni Maestro Teody ken ti nadatnganna a gimong dagiti mannursuro.

Tao kontra tao. Babaen ti panaginnala ti sao da Maestro Teody ken maysa a maestra nga agur-uray iti ‘padulas’ sananto ruk-atan dagiti grado dagiti adalan. Naammuan ti maestro daytoy a banag iti mismo a bibig dagiti estudiante.

Tao kontra iti bagina met laeng. Nasken a paluklokan pay ni Maestro Teody ti kurdonna tapno maakemna ti naisangsangayan nga idudupirna iti pader ti agrakrakaya a sistema. Ken nasken a mangeddeng para iti paggibusan – ti naisangsangayan a paggibusan ti sarita. The leading character struggles with himself/herself; with his/her own soul, ideas of right or wrong, physical limitations, choices,  urges, fear, etc.  Karinnisiris a mismo ti karakter ti bagina. Dayta ni Maestro Teody.

TI BALABALA:

Inakem ni Meatro Teody ti rumbeng nga aramidna tapno isu ti pagwadan a tuladen dagiti adalan. Naggunay ken nagtrabaho, indauluanna dagiti adalanna. Inaramidna ti bagina a kas modelo a tuladen dagiti adalanna. Daytoy ti nangited iti respeto ken panagdayaw ken panangilala dagiti adalanna. Naisubli kenkuana ti ayat nga intedna kadagiti estudiante.

Adu dagiti kapaliiwan ni Maestro Teody: kas iti kinaawan ti naurnos a sistema iti eskuelaan lalo iti sakbay ken kalpasan ti flag ceremony, ti saan a madaldalusan nga school ground, ti saan nga umiso a panagserrek dagiti mangisursuro, ti kinaawan ti teacher of the day, ti kinaadda ti bukod a lubong ken impluensia dagiti managbaybay-a ken di mangisuro iti naimbag a kamaestraanna,  ti test paper a pagkuartaan dagiti mangisursuro, ti kinaawan aksion ti prinsipal kadagiti maidanon kenkuana a parikut, dagiti saan nga agited a titser iti grado gapu ta agurayda iti ‘padulas’ wenno kantidad a takup ti buttaw a grado ken mabayadan a bakante a quiz, ti sistema ti panangisuro dagiti padana a mannursuro, dagiti maibulsa a koleksion, dagiti pagkuartaan dagiti mannursuro nga uniporme iti intrams. Ken adu pay.

Amin dagitoy ket pilit a sinuba ni Maestro Teody nga isu met ti nangipategan dagiti estudiante kenkuana. Isu a damdamagen dagiti estudiante no mangisuro pay iti sumaruno a tawen. Saan a kayat dagiti adalan a pumanaw gapu iti dakkel nga ayat, pannursuro, tagipatgen (values) a nasursuroda kenkuana.

Nasken a mangeddeng ni Maestro Teody para iti paggibusan…

TI PAGGIBUSAN:

“Nangeddeng. Wen, inton bigat a damagen manen dagiti adalanna ti desisionna, ammonanton ti isungbatna. Ita pay ta ammonan dagiti mapaspasamak iti uneg ti pagadalan?

Malagipna ita ti sangkasao ti amana idi agbasbasa pay laeng iti haiskul a ti la makibarbarkada ti ammona: Ti nadadael ti masapul a tarimaanen. Dinto tarimaanen ti karpintero ti di naperdi a paset ti balayna.”

Kastoy a naggibus ti sarita.

Imbati ti author a dakkel a pagpanunotan dagiti agbasbasa no umikkaten a mangisuro wenno saan.  Posible a maawaten iti immuna a nagaplayanna ta papaayabandan. Bassit ti sueldona kadaytoy a pagadalan.

Di naibaga ti paggibusan.  Open ending. Aggibus ti sarita a di nalawag ti solusion ti parikut nga indatag ti author, ngem ketdi, adda dagiti sumagmamano nga imparangna a suhestion no kasano nga aggibus dayta  sarita babaen ti bukod a keddeng ti nagbasa. No ania dayta a keddeng, marespeto la unay.

Ngem ti responsibilidad ket responsibilidad. Ti aramid a naimpusuan ket ubbog ti ragsak. Adda sungbat iti naisangsangayan a paggibusan: ti nadadael ti masapul a tarimaanen. Dinto tarimaanen ti karpintero ti di naperdi a paset ti balayna.

Ammon ni nagbasa ti umiso a paggibusan…

Nabara a kablaaw iti author!#