ITI DUYOG TI SINGASING: Ti Young Corn ti Rosario, La Union

Kadagiti amin a nateng, partikular iti para chopsuey, mairagpin latta dayta babassit a mais wenno “young corn”. Awan pay sangadangan ti kaatiddogna, kasla kikit wenno napimpino pay ti kakuttongna. Naganus ken nalukneng ken nasam-it dagiti saan pay a natangkenan.

Daytoy sabali a variety ti mais a para chopsuey, anger, wenno ginisa ket umabot iti nasurok a P100 tunggal sangakilo no kanginana idinto nga agpateg iti P40 no kalakana. Makita daytoy a karaman kadagiti naisupot a tagilako kadagiti pagtagilakuan iti nateng iti Baguio City ken iti La Trinidad,.

No mausisa ti nagtaudanna wenno sino ti akinmula wenno agpatpatanor daytoy, maymaysa ti kuna dagiti komersiante ti nateng: iti Rosario, La Union. Agtaud ditoy nga ili dagiti nadumaduma a nateng, nateng man iti lowland wenno highland a kas iti bitsuelas, sweat peas, celery ken dadduma pay.

Idi damona nga agruar ti young corn, adu a komersiante iti nateng a pakaibilangantayo ti saan a makaammo kadaytoy. Agbagyo man ken saan, pinarbangon nga aggatang datao iti tagilako. Adda metten nasurok a sangapulo a tawenko a komersiante iti nateng. (Ngem ita, “inana” pay laeng datao gapu iti nakaro unay a pannakaatake iti high blood pressure.)

No awan dagiti “big buyers” a taga-lowland wenno dagiti aggatang iti binulto a trak ti pagkargaanda iti gatangenda, saan unay nga adu ti mailako. Binay-on laeng ti pagkargaan dagiti aglako. Gagangay ngamin nga iti aldaw ti Huebes agingga iti Domingo a katibok ti panaggatang dagiti “big buyers” ket ngumato a bigla ti presio dagiti nateng.

No awan dagiti “big buyers”, bassit laeng ti isang-at dagiti aglako iti “young corn”. Naburnok ti lakoda no aldaw a kaadda dagiti “big buyers.” Daytoy a sistema ti masursurot agingga iti agdama.

Ta ania ngamin aya a nateng daytoy? Apay a kaay-ayo a sidaen dagiti tattao?

Iti website ti Department of Agriculture ti pakasarakan ti sumagmamano a detalye maipapan itoy. Young cob corn ti husto a pangawagda. Patanor dagiti Intsik iti Asia. (Ken siempre, no kunatayo a chopsuey, resipe dagiti Intsik. Ta daytoy a luto ti kangrunaan a pakailaokanna.) Iti agdama, adda metten dagiti agilata a maiyeksport iti Japan, Thailand ken iti Europe .

Nagduduma met dagiti variety a maimulmula a kas iti Pioneer 305, SMC, Golden Cross Bantam, Super Sweet, IPB Variety 1 ken IPB Variety 2 ken Super sweet corn #33. Gagangay laeng met ti panagtaraken kadagiti naimula. Para kadagiti interesado nga agmula, kapintasan nga aramiden ti pannakiuman iti Dept. of Agriculture, D.A. Compound, Elliptical Rd., Diliman, Quezon City; Tel. Nos. (632) 929-6065 to 67 / 920-3991 / 928-1134 wenno iti www.da.gov.ph

Idi damok ti gumatang, siempre ti ammok, kalakaan amin dagiti nalulukmeg, fibrous wenno dagiti dadakkel ti ngipenna, dadakkel ti binukelna ken immambuligan. Gayam, saan a nasam-it dagitoy no di ket pumait wenno awan ramanna. Dagitoy ti pannakarejectna. Napintas dagitay napipino ken agpapada ti ngipen dagiti babassit a mais. No kappuros la ngaruden, nagmayat a ngarusngosen.#