ITI DUYOG TI SINGASING: Triolet (Maudi a paset)

Kastoy iti pannakaiparangna:

A

B

a   –  agrima (rhymes with) iti umuna a linia.

A   – kas iti umuna a linia

a   –  agrima iti umuna a linia

b   –  agrima iti maikadua a linia

A   – kas iti umuna a linia

B   – kas iti makadua linia

Wenno kastoy, isu met la nga isu. Kumpormen iti maawatam a variation.

line 1 – A

line 2 – B

line 3 – a

line 4 – A (line 1)

line 5 – a

line 6 – b

line 7 – A (line 1)

line 8 – B (line 2)

Ti rigatna, iti English ket buklen dagiti linia ti WALO a silaba (syllables). Ditan ti  pagkudkodan iti di met nagatel a tuktok. Kaslan  paglugnakan ti pitopulo ket pito a nuang ti utek!

Ta kasano koma nga aramidem iti Iluko nga ipelpel amin a ramen ti daniw kadagiti nagbassit a linia wenno binatog? Dayta walo a silaba ket posible a maysa laeng a balikas wenno agkurang pay iti maysa laeng a balikas. Saan a kas iti English a mabalin a maysa a balikas (word) ti maysa laeng a silaba. Adu dagiti maysa a silaba a maysa a balikas iti English.

Ngem ti daniw ket daniw. Adda aya met agrason a mannaniw a mangsursurot kadagiti porma? Awan ti nareklamo a mannaniw. No agreklamoka, saanka laengen nga agdaniw kadagiti addaan iti porma. Iti ababa a pannao, dika maikari iti daytoy a lubong ti arte. No saan met, agdaniwka laengen iti awanan pormana – free verse wenno block verse.

No utoben a nalaing ti iskema (scheme) ti rima, kastoy: ABaAabAB. No isipen a nalaing ti iskema, bale uppat a linia laeng daytoy a daniw (ABab)! Nagbalin a walo ta naulit-ulit! ‘Diay umuna a linia, namindua a naulit. ‘Diay maikadua a linia, naulit. ‘Diay maikatlo a linia, naulit. ‘Diay laeng maikanem a linia ti saan a naulit.

Nagababa a daniw. Ngem no suraten, nagrigat met!

Adtoy ti simple a pinutartayo…

Dimtengka ket Nagsardeng Lubong (Jaime M. Agpalo, Jr.)

Nagsardeng tik-tak ti oras!

Dimteng. Sukonennak kadin?

Agdaliasat diak pay nalpas.

Nagsardeng tik-tak ti oras!

Nagpintas ti biag. Nagganas.

Adu pay petpet nga asin.

Nagsardeng tik-tak ti oras!

Dimteng. Sukonennak kadin?

Naadaw dayta a daniw manipud ti saanko a malmalpas nga autobiography. Diak ammo no apay a saanko a maitultuloy wenno saan pay ngata a panawen a leppasen. Wenno itugotkonto ngatan iti nagkaysa?

Wen, nakitak a dimteng Isuna iti maysa a parbangon idi Disiembre 28, 2008. Nagsardeng ti lubong iti isasangbayna. Ngem adda rasonko no apay a saanak a simmurot kenkuana. Sidadaanak met a sumurot, apay ketdin a saan, ngem iti daydi a kanito, adda pay petpetko nga asin. Asin a mangparaman iti lubong. Ti tao no maminsan ti pannakaasin ti lubong. Nalabit nga iti sumaruno nga isasangbayna, awanton ti innak mairason. Ibatikon dagiti sumagmamano a tugotko a pakalaglagipan dagiti sumarsaruno a kaputotan…

Dayta ti ababa a pakabuklan ti daniw.

Triolet! Nagrigat met a suraten. Ti laeng panangsuratko kadaytoy ket narigatanakon a nangpanunot, he-he!

Kaano pay a nangrugi ti panagsurat iti triolet?

Manmano kano dagiti sinurat a triolet, isu a manmano met dagiti mabasa a klasiko nga ehemplo ti daniw.  Maipagarup a nangrugi daytoy a daniw idi maika-13 a siglo.

Segun kadagiti reperensia, kaarngina ti porma Rondeau nga inusatan wenno inrugi ni 14th century French poet Jean Froissart (1337-1404. Round poem ti kayat a sawen ti Rondeau. Sangapulo ken walo a silaba ti pakabuklan dagiti linia. Kas met laeng kadagiti porma dagiti daniw a Tagalog idi un-unana a walo ken sangapulo dagiti silaba ti linia. Adda pay dagiti 9, 12, 15, 18 ken dadduma pay.

Ngem ti triolet ket daniw-French. Dagiti French ti nagtaudan daytoy a porma.

Nupay kasta, saan a nagpaatiw dagiti English poets itoy a porma. Napintas la unay nga ehemplo ti inaramid ni LuAnn Kennedy.

We Poets

LuAnn Kennedy (1984– )

We poets are so very strange!

We write and write and lose our minds!

Emotions flow in quite a range;

We poets are so very strange!

We’re happy. Then, we quickly change;

To make a world it takes all kinds.

We poets are so very strange!

We write and write and lose our minds!

Ala, ngarud, sakbay a mapukawtayo met, agpakadatayon.#