ITI DUYOG TI SINGASING

Usigen ken imutektekantayo man ti daniw ni Villa:

 

‘The coconuts have ripened,/ They are like nipples to the tree/ (A woman has only two nipples,/ There are many women-lives in a coconut tree.)

Soon the coconuts will grow heavy and full:/ I shall pick one…many…

Like a child I shall suck their milk,/ I shall suck out of coconuts little white songs:/  I shall be reminded of many women

I shall kiss a coconut because it is the nipple of a woman.’

 

Simple comparison ken simile ti nausar a tayutay (figure of speech) ti daniw. Saan a kas iti tayutay dagiti dadduma a daniw a nagsasanga – a mangibunga met iti nagsasanga a kapanunotan, opinion ken ebaluasion. Produkto daytoy ti naalikuteg nga imahinasion ti maysa nga agtutubo. Gagangayen dayta iti agtutubo. Ketdi nalawag a makita nga awan a pulos ti inted ti daniw a pakadadaelan ken pakaisagmakan ti maysa wenno ad-adu a tattao. Saanna met a dinadael ti biang dagiti babbai. Ngem ti nalpas ket nalpasen.

Sakbay nga inaramid ni Villa dayta a daniwna, nabayagen a a nagampayag ken nagpayagpag ti daniw ni Joyce Kilmer (1886-1918) a napauluan iti ‘Trees’ a pakapidutan kadagiti nasutil met ken nagantil a balbalikas, a kas iti opinion ken pammaliiw dagiti agpalpaliiw iti dandaniw ken/wenno mangit-ited iti ebaluasion kadagiti sinurat ken pinutar itoy a tay-ak.

Ni Alfred Joyce Kilmer ti pudno a nagan ni Joyce Kilmer wenno ni Joyce, ti mannaniw a saan ket a ni Alfred, nawaywaya ti lubong a paggargarawanna ken nalabit nga umiso ti panawen a yanna, isu a nagpayagpag ti nagpino ken nalamuyot a daniwna, a napauluan iti ‘Trees’ nga ibilang met dagiti addaan iti alikuteg a panunot a nasutil ken nagantil a daniw.

No usigek a nalaing ti daniw ni Kilmer, patiek met a nasutil ken nagantil a daniw. Dayta ti readingko. Dayta ti pannakaawatko. Nawaya met ti maysa a tao a mangidatag iti interpretasionna iti maysa a daniw. No ania ken kasano a maawatanna – lalo kadagiti dandaniw nga addaan iti nagsasanga a tayutay a kas itoy daniw ni Kilmer. (Maysan a dekada ti napalabas idi sinurattayo ti artikulo a dumtengto ti panawen a pananggaw-idtayo itoy a daniw ni Kilmer. Daytoyen ti panawen.)

Ta uray idi agtutubo pay la datao a kabuangger ti alikuteg nga utek, ken diak pay a nakakita (ania nga agpayso ti langana, aya, kunkunak man idi) wenno nakasirip man la koma iti langa ken imnas ti daniw a kas iti kapintas ti kayo; ti kayo nga esseman a pagaponan ti billit a maliplipit – billit a pipiit;  ti kayo a nagsanga ket kas iti panagnganga dagiti rengngat nga agur-uray iti bayakabak; ay, nagimnas ngatan ti agnunog ken agpisakpisak… uhumn, ti daniw ket pinutar laeng dagiti addaan iti alikuteg a pampanunot ngem ti laeng Dios a Mannakabalin amin ti nangparsua iti kayo. Adtoy man ngarud ti daniw ni Kilmer:

 

I think that I shall never see/ A poem lovely as a tree.

 

A tree whose hungry mouth is prest/ Against the earth’s sweet flowing breast;

 

A tree that looks at God all day,/ And lifts her leafy arms to pray;

 

A tree that may in Summer wear/ A nest of robins in her hair;

 

Upon whose bosom snow has lain;/ Who intimately lives with rain.

 

Poems are made by fools like me,/ But only God can make a tree.

 

Ken ni Ilokano, nabayagen nga addan dagitoy nasutil ken nagantil a dandaniw ken kankansionna babaen kadagiti dandaniw-parparaangan (tulang-bayan) ken kankansion a di masinuo no asino ti akimputar ngem ketdi, ti laeng masinuo ket nagtitinnawidan dagitoy, no diman naglabas dagitoy babaen ti dila, a nagsisinnublatan ken nagnumaran dagiti addaan iti naalikuteg, nagantil ken nasutil a panunot.

Maiduma dagiti dandaniw ken kankanta iti agdama a panawen, ta bulgar ken makasugkar, ta naikkat ken naipuera dayta ekstra nga elemento; ken/wenno saan nga alikuteg ti imahinasion ti nangputar, a nangipapan lattan a ti pinutarna ket bunga ti arte; ngem ti kinapudnona, di naikaskaso dagiti nasutil ken nagantil a balbalikas a mailaga nga isu koma iti mangpawerret iti imahinasion ti asinoman.#