Footer

Iti Implementasion ti K to 12 kadagiti pagadalan, sumayaatton ti Edukasion iti pagilian?

Sinurat ni Jose Ed. Sajonia

(Maudi a paset)

 

Malagipmi ti maysa a nalaing nga ubing. Grado unona ngem ammonan ti agbasa iti Bannawag. Uray bungon ti pandesal ken daing ket basaenna. Medio nakapuy iti numero, ngem basa a basa-surat a surat. Indakdakkelna dayta a galadna.  Nagbalinanna? Naglatak a mannurat. Nangato ti puestona ita iti maysa a sikat a pagiwarnak iti Kamanilaan.

Idi un-unana, saan a kasapulan ti lesson plan. Basta adda maisurat iti pisarra a maulit-ulit a basaen ti agadal, maymayaten. Ngem ita, inkapilitan ti lesson plan ken visual aids  ni ma’am ken ni sir ta istudiaren pay ti superbisorna. Mailasin ti ubing a makasurot ken saan. Maikkan iti remedio ti nakapsut ken mapalaing pay ti nagaggaget nga agadal.  Ngem idiay laeng eskuela a maestriktaran ti ubing nga agbasa. Idiay balayda, imbes a basa, maibaon nga agsakdo ken mangayo. Imbes nga agkontar, maibaon a mangipaarab ken ni Sawak idiay rabaw ti  tambak. No nabannogen ti ubing, bulbulonennanton ti sulitna nga agbasa.

Puera de los buenos, kaaduan sa  a nagannak ti di makautob a makapadakes no di  maikankano ti panagbasa ti annakda. Basta napan idiay eskuela, kuston. Awan sindamag, umanayen a maammuanda a napan nagbasa. Sadanto agbalaw no puro ibbong ti naala ti ubingda iti eksamen  ken mapaayabanda ta nagkuneng ti anakda. Dandani man panagseserran, dina pay maderetso nga isurat ti naganna.

Imbatad ti maysa nga intelektual nga agpalpaliiw a kasla met la kayarigan ti buneng ti panagadal. Adda natadem, adda met lulot! Idiay pagpandayan, makorte ken masukog sa matutor a  matenneb – dayta ti nakalidad a buneng, pagiinnapalan-pagiinnagawan a maikutan ken magatang! Kasta kano met ti ubing nga agadal.

Dakkel a pakaseknan ti mismo nga agadal. Dagiti ngarud kasapulanna? Ala, wen, awan ti adu unay a masapulna ta arigna mangrugrugi pay nga agadal. Ngem apay nga iti panagbayag ti ubing nga ageskuela ket umangal ti nagannak ti nagkaadu a pakontribusion! Daytoy pay ti dina papanan pagbasaan  no dadduma ta umapal iti kaduana a nakabayad wenno pakdaaran ti titserna no apay a di pay nagbayad iti laksid ti pannakalualona nga ibilin kada tatang ken nanangna ti kontribusionna? Okey laeng dagiti paobra ta parte dayta ti panangiparikna ti pannakitunos/pannakibagay ta no puro kuarta ti mausar iti kasapulan ti eskuela ket agmurioten dagiti nagannak!

Ala, ket para met iti eskuela-para met iti ubing, sangkaulitda met nga i-depensa ti pakontribusion. Narigat met no ti titser ti agabunar. Apaunay a panunoten, adda met agkuna.

Umad-adu ti bilang ti ubbing nga agbasa, umad-adu met ti kasapulanda: mangrugi iti bagida, pagtaengan ken ti eskuela. Mairemremedioan latta met ti kasapulan ti eskuela, pasilidades a nangruna iti uneg ti eskuela, panueldo iti titser. Imbag ketdi ta makipagpanunot met dagiti opisiales-lokal kadagitoy a pakaseknan. No saanen a kabaelan ti mangimanehar ti eskuela, agtaray ken ni apo opisial ti gobierno lokal a masindadaan met a sumaranay ken tumulong.

Iti sabali a bangir, kayatan dagiti edukador ti pannakaipakat ti K to 12 K  manayonan ti presupuesto ti Edukasion. Mapapigsa ti kurso-edukasion ta kasapulanda ti mainayon a titser, personnel a mangipaay iti nayon a pagobraan. Dumakkel ti mailatang a pundo ti sektor-edukasion.

Nupay dagiti nagannak ti maarus kadaytoy a sistema, makabawida met no la ket maipamaysa met a maisuro dagiti ubbing ken madebelopda ti napardas a pannakaagsepda iti mayadal kadakuada. Kasapulan koma a nair-irut ken umagpang ti panaglangen ti titser ken  nagannak tapno maipapati ti pannakaisuro dagiti ubbing. Iti kasta, saan a pannakadismaya ti ibunga ti mainayon a tawen a panagbasa dagiti ubbing.

Kasta met a maalay-ayan koma ti agsasaganad a panagkontribusion ta maipamaysa koma ti pannakaipakat ti kinamanagremedio (resourcefulness) wenno maadaptar dagiti praktikal a pamay-an a saanen a kasapulan dagiti magatang a paggastosan a maidagnay iti pasangol dagiti nagannak.

Awan ti makaibaga  no agballigi wenno saan ti K tp 12 ngem pagibasaran iti kasasaad ti Edukasion ti agdama, saan  unay a mapangnamnamaan a daytoy ti mangrisut kadagiti nagkaadu a pakaseknan ken problema ti sektor-edukasion. Nupay kasta, kas gobierno a nakawesan ti kalintegan nga agpanday ti linteg a patienna a mangsolbar ti problema ti aspeto ti Edukasion ket maipakat latta ket aniaman dagiti rumusing a panirigan ken kapanunotan ket magubuay maigapu iti naindemokrasiaan a karbengan.#