Footer

Iti nagsangaan ti dalan 2

Iti unos ti panagbiagko, dua a daras a  nagsarimadengak iti nagsanga a dalan ta nagpangaduaak no ania ti surotek a direksion.

No agmaymaysaak ket seknannak ti pannakaila aglalo ita ta adda itan iti East Timor ni baket, ni  Daisy ken ti apomi,  ken nabattaway ti isasarungkar ni Jasper agsipud ta adu ti awatna a proyekto,  saanko a magawidan ti di mangtaldiap iti napalabas, iti namindua a daras a panagsarugaddengko iti sanguanan ti nagsanga a dalan tapno timbangek no ania a direksion ti surotek.

Iti panagmaymaysak, masalsaludsodko iti bagik: ania ngata no iti sabali a direksion ti sinurotko, saan ket a ti dana a nangitungpal kaniak iti biagko iti agdama? No dadduma, seknannak ti panagduadua: saanak ngata a nagbiddut iti nagbalin a desisionko?

Idi simrekak a mangisuro, inikkak ti bagik iti duapulo a tawen a manggun-od iti arapaapko, ti agbalin a maysa a nangato nga opisial iti Departamento ti Edukasion. Inkarik iti bagik a saanak nga agretiro a maysa laeng a maestro no di maysa a superbisor iti departamento.

Mabalin a sawen dagiti makabasa daytoy nga adda dangdang-asko ta nagngato ti puntiriak a gun-oden. Ngem nakunak iti nakemko:  agarapaapak met laengen, apay a saan a diay nangato ngem posible a magun-odko. Kaniak a biang, dakkel ti posibilidad a magun-odko ti arapaapko babaen ti panagsalukag ken panagbasak.

Iti panagbayagko iti serbisio, naamirisko a sabali gayam ti arapaap iti mapaspasamak iti pudno a biag. Namirit gayam ti dalan kadagiti bato ken siit ken balangan a dakkel a lapped iti naannayas a panagdaliasatko nga agturong iti puntiriak a gun-oden.

Ngem saan a dagitoy ti nanglapped kaniak nga agarapaap ken mangituloy iti tarigagayko a ngumato iti saadna iti serbisio.

Kas umuna nga addang, nagenrolak iti Saturday classes iti Baguio Colleges Foundation (University of Cordillera itan). Kaduak a nagenrol ni Pari Atong (Renato Lazo) a dakkel met ti ambisionna a ngumato a kas kaniak.

Tapno makainutkami iti plete, agrubbuatkami iti Vigan iti alas una ti parbangon ket mapankami iti Narvacan tapno ditoy ti sumakayanmi iti bus nga agpa-Baguio. Nobia ngamin ni Atong ti maysa kadagiti makipagtagikua iti nasao a bus ket saanen a singiren ti konduktor ti pletemi. Dakkel bassit dayta a mainutmi.

Masansan a makalugananmi iti Times Transit ni Mr. Catalino Azurin, superbisor ti Filipino iti Dibision ti Ilocos Sur. Mapan met agisuro iti graduate classes iti Balaoan Colleges.

Naminsan, inasitgannak ni Mr. Azurin ket insingasingna nga agbasaak iti Balaoan Colleges.

“Siak ti makaammo iti panagbasam,” kinunana. “Adu dagiti estudiantek nga ag-thesis ket iyawatko kenka ta sikan ti mangidalus. Uray dagiti term papersda, sikan ti pangiyawatak. Makateggedka pay.”

Natakuatan ngamin ni Mr. Azurin  napardasak nga  agmakinilia ket masansan a paayabandak iti dibision tapno agimakinilia kadagiti reportsda a maisubmite iti Manila.

Kinapudnona, masansan a paayabannak ni Mr. Azurin iti balayda tapno agmakiniliaak kadagiti thesis dagiti estudiantena. Abayennak payen bayat ti panagmakiniliak tapno maatur a sigida dagiti biddutko.

Narigat ti agimakinilia iti thesis, saan a kas ita a babaen ti kompiuter a madelitmo dagiti biddutmo nangruna iti ispeling. Idi, sangapulo a kopia ti maipakat iti makinilia a makarbonan ket maysa laeng a biddut, kasapulan nga anusam a gomaen a saggaysa.

Makasuron pay ketdin no dadduma ti baket ni Mr. Azurin ta agkaiwara iti salas no kua dagiti makuneskunes a coupon bond. Iti met balaydan nga agmerienda ken mangaldawak.

Ngem saanko nga inawat ti offer ni Mr. Azurin. Kinaykayatko ti agbasa iti Baguio Colleges Foundation.

Napasnekak met a simrek kadagiti klasek tunggal Sabado. Ngem nagbaliw amin idi nadamagko nga addan iti Baguio City ni Rose tapno ituloyna ti panagbasana.

Naam-ammok ni Rose, anak ti maysa met laeng a maestra, idi nagisuroak iti Quirino (dati nga Angaki). Maymaysa pay laeng a distrito idi ti Cervantes ken Quirino. Iti Quirino ti pagopisinaan ti district supervisor. Maysa a head teacher ti pannakapangulomi idi iti Quirino.

Mangal-ala ni Rose iti kinamaestra iti Baguio Colleges Foundation idi naam-ammok. Isu ngamin ti napili a kandidata ti Namitpit para iti kinareyna a makoronaan iti panagpiesta ti Legleg wenno poblasion.

Ngem iti maysa a bakasion, idi aggawiden da Rose, naaksidente ti luganda (naisalaysayko daytoy kadagiti immuna a paset). Gapu ta natukkol ti tulang iti luppona, saanna a naituloy ti panagbasana.

Bayat ti panagpapaungarna iti Namitpit, nagbalinkami a nasinged iti tunggal maysa.

Ngem gapu iti di napakpakadaan a pasamak (ghost item gayam ti naited kaniak), nagpatingga laeng a pito a bulan ti panagisurok iti Namitpit ket kalpasan ti panaggraduar dagiti adalak, saannakon a nagsubli iti Namitpit. Iti sumuno a panagkaklase, naalaak a mangisuro iti Vigan. Nupay kasta, nagtultuloy ti panagsinsinnuratmi ken ni Rose.

Mangal-alakamin ken ni Pari Atong iti masteral degree idi maammuak nga intuloy ni Rose ti agbasa iti Baguio.

Manipud idin, imbes nga iti eskuela ti turongek, iti dagus ni Rose ti pagtarusak,  ket saakto met la makigiddan ken ni Pari Atong nga aggawid nga agpa-Ilocos Sur iti kamalmanna. No dadduma, umianak iti pagdagusan ni Rose.

“Pari, masapul nga agikeddengkan no ania ti turongem, no agbasaka wenno managsabongka laengen,” nakuna ni Pari Atong idi aggawidkamin.

Makalawas a kinabalubal ti panunotko dagiti balikas ni Pari Atong. Adda kalinteganna. Kayarigak ti nakamattider iti nagsanga a dalan. Ania ti surotek: ayat wenno arapaap?

Pinilik ti immuna. Kastay kunadan: mannakabalin ni ayat a mangadipen ken mangbulsek iti asinoman a seknanna!

Rimmimbaw ni ayat ket impasulik pay laeng ti arapaapko.

Ita, no malagipko daytoy, seknannak iti naglaok a rikna.  No nagtuloyak koma a nagbasa, kas koma ken ni Pari Atong a nagballigiak iti arapaapko. Kalpasan ti panagturposna iti masteral, naital-o ni Pari Atong a head teacher, sa prinsipal ken district supervisor.

Ngem diak agbabawi iti inaramidko. Uray diak naragpat ti arapaapko, naaddaannak iti mannakaawat nga asawa, ken naparaburankami iti dua a nasaririt nga annak  ken maysa nga apo – nasaririt ken naragsak ken nasalawitwit  nga ubing –  a panganay. Kaniak a biang, umdas daytan a pagyamanak iti Namarsua.#