Footer

Iti Nagsangaan ti Dalan-3 (Maudi a paset)

Salaysay ni Salvador A. Espejo

Kas iti kabsatna, naglasat met ni Daisy Joy iti nagsanga a dalan nga iti umuna a taldiap ket namurumoran kadagiti nagkaadu a siit a mangipalay iti saem saan laeng iti pisikal no di pay iti espiritual a bagi.

Kas ken ni Jasper, nagtuloy a Dean’s lister ni Daisy Joy iti University of Baguio. Ngem dimi ammo nga iti umuna pay la a semestrena iti nasao a pagadalan, saan gayamen a kuntento iti kurso nga innalana. Awan ti imbagbagana kadakami maipapan iti dayta a banag.

Idi nagsimpa ti talingenngen dagiti lumugar iti Baguio City kalpasan ti ginggined, nagtuloy met la ti klase. Ngem adu nga estudiante iti University of Baguio ti saanen a nagtuloy a nagbasa ditoy. Maysa kadakuada ni Daisy. Immalis ti balasangmi iti St. Louis University. Nagbaliw metten ti kursona, saanen a Dentistry no di B.S. in Biology. Ammok lattan a puntiriana ti mangala iti Medisina. Preparatory ngamin daytoy a kurso iti Medisina.

Idi nagturpos ni Daisy Joy ti kursona, inur-urayko met ti panangibagana kaniak iti panagtuloyna nga agbasa iti kinadoktor. Ngem awan ti naurayko kenkuana. Imbagana ketdi nga agsardeng pay nga agbasa.

Iti panangtaldiapko iti napalabas, naamiriskon no apay nga inaramidna dayta. Nakitana a no agtuloy nga agbasa iti kinadoktor, saanmi a kabaelan nga isakad ti panagadalna. Dakkel ti mabusbos iti panagbasana ket saan la ketdi nga umdas ti sueldomi para iti panagadalna.  Numona ta nangirugi ti kabsatna iti sabali a kurso.

Sumagmamano a bulan a nagindeg ni Daisy iti Baguio City. Kalpasanna, naggawid ditoy Vigan. Ngem tagtagiurayko nga ibagana ti panagtuloyna nga agbasa.

Iti laksid ti pannakaammomi, nageksamen ni Daisy Joy iti para scholarship iti University of the Philippines Manila.

Naammuak laengen idi impakaammona kaniak a nakaruar iti eksamen para iti Iskolar ng Bayan ti UP Manila.

Mismo a kinumpirmaran ni Dr. Gerardo Lahoz a duada laeng iti Region I a nakaruar iti nasao nga eksamen.

“Ania ngarud ti planom ita?” sinaludsodko ken ni Daisy.

“Ituloyko ti agbasa iti kinadoktor, “Dy, kas Iskolar ng Bayan,” nakunana kaniak. “Maisakadnak met laeng?”

“No desididoka nga agadal iti kinadoktor, aramidenmi amin a kabaelanmi ken ni inam a mangsuporta kenka. Maikarim la ketdi ti agsakripisio no adda kirkirangna ti alawans ken gastuem iti pagadalan,” nakunak.

“La, ni Daddy, agsermon metten,” diak malipatan dayta a balikas ni Daisy Joy. “No aniaman ti itedyo kaniak, makaammoakton a mangyan-anay.”

Iti dayta a rabii, alusiisennak iti iddak. Dakkel a pirak ti kasapulan tapno mapagturposko ni Daisy iti baet a maysa nga iskolarto. Numona ta awan ti ania nga urnongmi.

Iti dayta a rabii, nasarakak ti bagik iti sabali a nagsangaan iti dalan. Diak manen ammo no ania a direksion ti turongek.

Iti dayta a rabii kalpasan ti panangipalgak ni Daisy Joy ti panggepna a mangituloy nga agbasa iti kinadoktor, nabingay ti pakinakemko. Iti maysa a bangir, ti bukodko nga arapaap a dandanikon matun-oy. Iti sabali a bangir, ti arapaap ti anakmi a gun-oden a kurso.

Sakbay ti panagbannawag ti bigat, nakaikeddengak: agretiroakon iti serbisio.

Naulimek ni baket di imbagak kenkuana ti desisionko. Ammok, maawatanna no apay a dayta ti nagbalin a pangngeddengko.

Uray dagiti am-ammok, nangruna dagiti kabarkadak, nasdaawda idi madamagda ti panagretirok. Ti ammoda, mapanak iti abrod.

Uray ni daydi Sir Eugene (del Castillo, Jr., nagbalin a district supervisor iti Vigan District), dakkel a nakasdaawanna no apay a nagretiroak iti baet nga impakpakaunanan a maital-oak a Master Teacher II.

(Dakkel ti akem ni Sir Eugene iti panagkasarmi ken ni Rose. Daydi Sir Eugene ti nangibagi ken ni baketna a kas ninangmi ket daydi met Tata Erning (Corpuz) ti nagpaay a ninong.

Naisuratkon iti sabali a salaysay daydi panagkasarmi ken ni Rose iti munisipio. Pettat ti panagkasarmi ken ni baket iti baet a P100 laeng ti naggian ti petakak. Umuna nga aldaw iti serbisio daydi Mayor Evaristo “Titong” Singson kas ama ti ili ti Vigan idi kasarennakami.

Kinapudnona, dimmawat pay ni Mayor Titong iti sumagmamano a minutos a nangbasa no kasano nga annongenna ti kasarmi. Saan laeng a dayta, iti laksid ti pannakaammomi, nagpaluto iti pansit ken barbecue, nagpagatang iti cake ken dadduma pay a mamerienda ken kinahon a coke ken tru-orange ket kalpasan ti panangkasarna kadakami, pinaayabanna amin dagiti empleado ti munisipio a makisalusalo kas blow-outna iti umuna a pinagkasarna.

Sinaludsod pay ni Mayor Titong no ania ti sagutna kadakami ket insungbat ni Rose a ti koma panagdennami iti Vigan Central School a pagisursuruak.

Innem a bulan kalpasanna, tinungpal ni Mayor Titong ti karina. Nagderetso pay a nagisuro ni baket iti Vigan Central School iti baet a polisia ti district supervisor a maipan dagiti kaiyalyalis iti barrio ti Vigan a mang-sukat kadagiti taga-ili a mangisursuro.)

Dakami laeng ken ni baket ti makaammo iti pudpudno a gapu no apay a nagretiroak. Kinupikopanmi idi dayta a palimed iti naunday a pana-wen. Ngem  ita,  mabalinkon nga ipalgak nga insakripisiok ti bukodko nga arapaap tapno maituloy ni Daisy Joy a gun-oden ti bukodna nga arapaap.

Kas nagannak, nakasaga-naak nga agsakripisio, uray itayak ti aminko para laeng iti pagimbagan dagiti annakmi. Dayta ti kapatgan nga ipatawidko kadakuada.#