Footer

Iti Nagsangaan ti Dalan 3a

Ngem uray idi addan asawak ken naipasngayen dagiti dua nga annakko, saanko a  tinungday ti arapaapko a ngumato iti posision iti departamento ti Edukasion. Nasged ti tarigagayko a mangikur-it iti naganko iti uray bassit a pakalaglagipan iti sinerrekko a propesion.

Nagbalin dayta nga arapaap a palimed a kinutkutimak iti kaunggak gapu ta napaliiwko a kumipkipet ti pagdaliasatak a dalan nga agturong ti aringgawis ti balligi a pangsukdalak iti arapaapko. Ngamin, iti itatapogko iti naestaduan a panagbiag, immadu dagiti pagrebbengan nga ibaklayko iti iyaadu ti bilang dagiti ilangoyko iti biag. Iti panagdakkel dagiti annakko, simmurot a simmuyop dagiti paggastuanmi nga agassawa.

Madakamatko ditoy nga idi mangasawaak, nakapulpulosak agsipud ta nakaudko amin nga urnongko iti panangpasukatko iti daan a balaymi.

Kinapudnona, saandak a patien dagiti annakko no estoriaek a nakurang laeng a P3,000 ti nagastok iti pannakaipatakder ti balaymi idi ngalay ti 1960s. Kasta met a dida patien nga idi simrekak iti serbisio, P212 laeng ti nangrugiak a sueldo. Ngem no idilig ita iti balor ti pisos idi ken ita, adayo nga ad-adu ti pakaigatangan ti sueldok idi ngem iti sueldo dagiti mangisursuro iti agdama.

Apaman a naawatko ti naurnong a sueldok iti dandani makatawen, dagusko nga impan inggatang iti kayo, sim, tabla a pagdiding, semento ken landok iti Dagupan. Nalaklaka ngamin dagiti tagilakoda iti Dagupan. No panakkelen ti gatangem kadagiti hardware store sadiay, paitulod payen ti akinkukua dagiti gatangem iti mismo a pagpatakderam.

Babaen ti nadakamat a kantidad, naatepan ti naipatakder a balaymi, nadidingan ti maikadua a kadsaaran, ken addan rikep dagiti tawa. Nupay kasta, labus pay ti akimbaba a kadsaaran.

Kalpasan ti panagkasarmi ken ni Rose, nagsubli a nangisuro iti Quirino. Ngem kalpasan ti makatawen, naiyalis iti Vigan Central School a pagisursuruak met laeng.

Nakiludonkami kada Nanang ken dagiti ikitko iti sumagmamano a tawen. Limmaksidkami nga agassawa kada Nanang idi addan tallo a tawen ni Jasper ken dua metten ni Daisy Joy. Sakbay dayta, rinugianmi a pinatakder ti maysa a bungalow iti daga a tawidko iti daydi tatang. Inut-inot ti pannakaipatakder ti balaymi gapu iti kinakisang ti igatang kadagiti maikapet.

Ngem kadagidi a panawen a kareggetko ti agsurat iti sarita iti Bannawag. Agsasaruno dagiti saritak a maipablaak.  Adda pay daydi nagsaruno a dua a tawen a siak ti napili ti Bannawag a Most Valuable Contributor gapu iti kaadu dagiti saritak a maipablaak. Kas gunggonak, pinadayawannak ti Liwayway Publications bayat ti Christmas partyda iti opisinada ket naikkannak iti P1,000 a gunggona. Nakaanay dayta a kantidad nga inggatangko iti jalousy ti bukilad a tawa iti baba.

Idi rinugian ti Bannawag ti nagpasalip iti sarita manipud idi 1961, saannak a nagpabatubat a nakisalip. Naburnok dagiti mannurat a nakisalip ta malaksid a dakkel ti premio, dakkel a pammadayaw ti maitedna iti mangabak a mannurat agsipud ta maibilang a Biblia iti Amianan ti Bannawag.

Iti panaglabas dagiti tawen, adda pay dagiti sabali a nangesponsor iti pasalip iti sarita. Madakamat ditoy ti Economy Tours and Travels, Golden Leaf Literary Awards, ti GRAAFIL, Gumil-Hawaii ken dadduma pay.

Kadagidi immuna a tawen a pasalip ti Bannawag, maysaak metten kadagiti nagab-abak ngem iti minor prize laeng. Ngem kaniak a biang, dakkelen a dayawko ti pannakapili dagiti saritak a maysa kadagiti minor prize agsipud ta kadagidi immuna a tawen ti pasalip, umabot pay iti nakurang a 150 dagiti mannurat a nakisalip.

Idi a panawen, P1,000 laeng ti umuna a gunggona, P750 ti maikadua ken P500 ti maikatlo. Ngem kadakami a mannurat, dakkelen dayta a premio, malaksid laeng ti pammadayaw a kaapiring ti pannakapili ti saritami a kapintasan.

No mangabakak, aramatek ti gunggonak para iti aniaman a material a maikapet iti ipatpatakdermi a balay. Mabalinko nga itangsit a dakkel ti naitulong dagiti pasalip ti Bannawag ken dagiti dadduma pay nga esponsor iti pannakaituloy ti pannakaipatakder ti balaymi.

Paragpag pay laeng no ar-arigen ti balaymi idi imbagak ken ni Rose nga umakarkamin. Nadlawko nga agpangadua pay ni baket nga umakarkami agsipud ta malaksid nga awan pay ti ania nga alikamenmi, awan pay idi ti rikep dagiti tawa.  Gimmatangak idi iti plywood ket daytoy ti itakkabmi iti tawa iti rabii.

Kasla masirsirmatak pay laeng agingga ita ti buya iti uneg ti “dandanekan” a balay (dayta ti panangiladawan ti Inang ni Rose iti balaymi idi immayna binisita dagiti appona). Agkakaatagkami a sangapamilia iti maymaysa a pagiddaan a naaramid iti kayo ken naaplagan iti sangabukel a plywood. Impakuros ti panagiddami tapno makaanaykami iti katre.

Maysa pay a problema ni Rose no asino ti mangkita kadagiti ubbing no mapankami agisuro, saan a kas iti balaymi iti daya nga adda da nanang ken anti a mangaywan kadagiti ubbing.

Pagsayaatanna ta nalaka pay laeng idi ti mangala iti kaduami manipud iti Quirino. Nagpaarayat ni Rose ken ni Inangna ket pinaipababana ni Mercedes a kaduami iti balay.

Naragsak nga ubing ni Mercedes. Maysa a diak pakalipatan kenkuana ti kinatinggaw ti garikgikna. Malapunos ti uneg ti balay iti natinggaw a garikrikna. Ita, daydi nalaing a gumarikgik nga ubing, nasayaaten ti biagda ken ti pamiliana iti Australia a pagnaedanda iti agdama.

Kinapudnona, nasdaaw da Nanang no apay nga agreggetak nga umakarkamin uray saan pay a nakasagana ti balaymi. Dakkel a gin-awami ti kaaddada a mangaywan kadagiti annakmi no mapankami ken ni baket agisuro. Uray pagbiag, dakkel a pakainutanmi agsipud ta adda met masapulanda iti panaglakoda iti ikan iti tiendaan. Dagiti pay ketdi naimas a sidaen ti ilasinda a para kadakami.

Ngem dakami laeng ken ni Rose ti makaammo iti naun-uneg a gapu no apay a kayatmin ti umakar. Kayatko ngamin nga agwaywayaskamin ta dumakdakkelen dagiti annakmi. Kayatko a rugianmin a bangonen ti pagtaenganmi a bukodmi, a saankami nga agpampannuray lattan kada Nanang ken dagiti ikitmi. Kangrunaanna, kayatko a padakkelen ken patanorenmi dagiti annakmi iti kabukbukodanmi a wagas.

(Adda tuloyna)