Footer

Iti Rigat ken Nam-ay (Maudi a Paset)

Naglibbi. Sa nagkusilap.

Ngem diak naupay. Tunggal pasiarek, ipariknak kenkuana dagiti naglabasanmi. Kanayonko nga igatangan iti prutas, kadagiti paboritona la unay. Pagyamanak met ketdi ta awatennan uray adda panagduadua ti riknana.

Nagsubli ti naan-anay a salun-at ni baket. Inyawidmi a dagus kada katugangak. Ngem dina pulos kinayat ti nagdiretso iti balay. Da katugangak ti sinurotanna.

Gapu ta masemsem iti kaaddak iti balay da katugangak, inkeddengko a sarungkarak lattan nga inaldaw total tallopulo minuto met laeng a biahe manipud iti balaymi.

Agduduma a sagut ti imetko tunggal sarungkarak. Prutas, magasin ken diario a pagaayatna idi dikam’ pay nagasawa. Irantak pay nga ipakita kenkuana dagiti lesson planko bareng adda aggilap iti panunotna ket agsublin ti naan-anay a lagipna.

Ngem awan latta.

Naammuak kadagiti katugangak nga ibagbaga kan’ ni baket a kailiwnak a makita no kastan a makalikudak a nangsarungkar kenkuana.

“Asawam ngarud,” kunkuna kano ti katugangak a babai.

A libbian kan’ laeng ni baket sana isaruno: “Nagsingpet, ‘nia, Nanang?”

“Napudno laeng kadagiti karina kenka idi nagkallaysakayo, Anak,” ti met katugangak a lalaki.

“Ti dakesna, ‘Tang, diak ammo nga asawak. Uray ania a suli ti panunotko ti pangsukimatak, awan uray bassit a matandaanak a nagassawakami.”

Ngem no met sarungkarak, kasla kasuronna unay ti kaaddak. Diak maawatan!

MAKATAWENEN ti napalabas ngem awan met laengen ti namnama nga agsubli ti panunot ni baket.

“Isinamon ti asawam ket mangkitakan iti sabali,” indurog ni tatang iti maysa nga aldaw.

Diak ninamnama dayta a sinaona.

“Total, dimo met ngata pakabasolanen dayta. Ganggannaetkan iti asawam. Naundayen a panawen a dikay’ agdendenna,” innayon ni nanang. “Dimo pagbuoten ti ayatmo kenkuana. Mailiwkamin a maaddaan iti apoko.”

Nariribukanak kadagita a sinao da Tatang ken Nanang. Ania ngata, tungpalek ida? Akuek met ketdi a kasla maib-ibusen ti anusko. Dinak met laengen am-ammo ni baket, ania ngarud pay laeng ti makagapu tapno diak mangkita iti sabali?

Ngem no met gamdek ti mangsirpat iti sabali, kasla ketdin makonsensiaak. Ania, ita kadi pay ta kasta ti kasasaad ni baketmo a panawam? Di ket sika koma ti ad-adda a mangkita kenkuana!

Iti met naminsan nga isasarungkarko, kinasaritadak iti nalapat dagiti katugangak. Awan idi ni baket ta kimmuyog kadagiti kasinsinna. Nagkakalogda kano idiay bangkag.

“Maasiankami kenkan, Barok,” kinuna ti katugangak a lalaki. “Dakkelen ti sakripisio nga ar-aramidem. Sakripisio a ditay’ ammo no masubadanto pay.”

“Asawak ni Maria Gina, Tatang, ket madadaanak nga agtuok agsubli laeng ti naan-anay a panunotna.”

“Addakami ditan, Barok,” ti met katugangak a babai. “Ngem saanen nga asawa ti pangibilbilanganna kenka. Awanen a pulos ti ammona maipapan kadakayo. Naunasen a naminpinsan.”

“Gapu itoy,” immanges iti nauneg ti katugangak a lalaki, “inkeddengmi ken ni nanangmo nga itedmin ti wayawayam.”

“Tatang?”

“Wen, Barok. Awan pagkunaanmi ken ni nanangmo iti kinapudnom iti anakmi. Ngem dimi met maibturan ti pannakakitkitami kenka nga agsagsagaba. Ditayo ammo no agsublinto pay ti lagipna kenka…”

“Isu a nasakit man daytoy a sawenmi kenka, Barok,” nanaraigid ti lua ti katugangak a babai, “masapul a sumapulka metten iti makatukad iti napudno nga ayatmo. Wen, itedmi kenkan ti wayawayam. Didakanto pulos sidiren.”

Bimmantot ti barukongko kadayta a sinaoda. Diak  nakauni.

Nagpakadaak nga awan simngaw a timekko.

Iti balay, dagus nga inyumanko kada tatang ti nasao dagiti katugangak.

“Met la gayam! Ania pay laeng koma ita ti pakarikutam?” nakalawlawa ti isem ni tatang. “Agragsakka ketdi, Barok!”

“Ngem ay-ayatek pay laeng ti asawak, ‘Tang,” kinunak.

“Ti ayat, Barok,” imballaet ni nanang, “saan a nasayaat no awan ti katukadna met laeng nga ayat. Kayatko a sawen, no siksika laeng ti agay-ayat. Nga awan met ti rikna kenka ti ay-ayatem!”

Dimmegdeg la ket ngarud ti pannakaburiborko.

Lord, tulongannak…

Inyumanko iti abogado ti kasasaadko. Kas kinunana, nawayaak kanon a mangasawa iti sabali yantangay saan metten a maak-akem ni baket dagiti annongenna a kas asawa.

Ti dakes, ni latta baket ti yik-ikkis ti puso ken isipko. Kasla kurang ti biagko no diak maimatangan.

Agingga a simmiplot iti panunotko ti maysa a panggep.

Inaremko manen ni baket. Katkatawaannak dagiti kalugarak, uray payen da tatang ken nanang kadayta nga inaramidko. Asawak, armek? Ania kan’ ti naknakanko?

Ngem uray aniat’ sasawenda, desididoakon kadayta a napanunotko. No talaga nga awanen ti namnama nga agsubli pay ti panunot ni baket, saan met ngata a dakes no ipariknak latta ti ayatko kenkuana iti maikadua a kinataona.

Makakatkatawa met ni baket kadayta nga inaramidko.

“Agpayso ‘di kunak,” kinunana idi ipudnok ti riknak kenkuana. “Nagbalinka laeng a nasayaat ta adda sabali a panggepmo kaniak.”

“Saan, Gie. Ay-ayatenka. Dayta ti agpayso…”

Iti panaglabas dagiti aldaw, in-inut met laeng nga immasideg ti rikna ni Maria Gina kaniak. Naadalna kanon ti kinataok. Saanak kano a mananggundaway. Ta iti ngamin panagpaspasiarmi, diak man la sinagsagid nupay nawayaak koma.

Naurayko met laeng ti nabayagen nga im-impek. Inaklonna ti panagayatko.

“No diak man nasulnitan ti akemko a kas asawam idi, sapay la koma ta iti daytoy a kanito, maipariknak kenka ti ayat a nagrusing iti maikadua a kinataok,” kinunana.

“Agyamanak, Gie,” kinunak. “Namnamaem… dinto agbaliw ti panagayatko kenka.”

Iti simbaan, iti naminsan pay, pinatalgedanmi manen ti ayan-ayatmi ken ni baket iti rigat ken nam-ay#