Kabataan, breeding ground ti political dynasties?

Komentario ni Tatang Lakay

(Maudi a paset)

 

Kas nadakamaten, uray dagiti agilinlinteg ket nabingay ti kapanunotanda mainaig iti singasing a mapukawen ti Sangguniang Kabataan.

Iti biang ni Senador Francis Escudero, “double standard” ti singasing a mapukaw ti SK.

No patien ni Escudero, agsipud ta maiparparang ti SK a breeding ground dagiti dinastia politikal, rumbeng laeng a maipagna met ti pannakapukaw ti Kamara ken ti Senado agsipud ta napno dagitoy a sanga ti gobierno kadagiti political dynasties.

No masurot ni Escudero, idinto a pukawen ti SK, mangputar ketdi dagiti agilinlinteg iti linteg a mangpasayaat iti SK tapno nasayaat ti pannakabusbos ti nasurok P20 billion a magna iti imada iti tunggal tawen.

Saan met a kumanunong ni Senador Paolo “Bam” Benigno Aquino a mapukaw ti SK ngem ketdi kasapulan a maipakat iti “major overhaul” iti daytoy tapno makapudno iti panggep a nakabuangayanna.

Insingasing ti kabarbaro a senador ken dati a National Youth Commission (NYC) chairman, ti panangsukimat a nalaing dagiti lugar a nagballigian ti SK ken no sadino a lugar a kasapulan ti reporma.

Dinakamat ti senador a nagbalin a pilay ti SK idi naibaba ti tawen dagiti agopisial iti SK iti 15 agingga iti 17 idinto nga iti dati ket 15 agingga iti 21 a tawen.

Kuna ni Aquino a gapu iti daytoy, napukaw ti gundaway dagiti agtawen iti 18 agingga iti 21 a tumulong ken makipartisipar iti SK.

Iti biang met ni dati a Diputada Risa Hontiveros-Baraquel, adda dagiti pagkamtudan ti SK idi nabuangay ket daytoy ti rumbeng a mareporma agsipud ta iti mata ti publiko, nagbalinen daytoy a simbolo ti korapsion, pannakapadisi iti politika ken patronage politics.

Nupay kasta, saan a pabor ni Hontiveros a mapukaw ti SK no di ket kasapulan a mareporma.

Kas addang ti pannakapasayaat ti SK, nangipila ni Hontiveros iti gakat a mangamendar iti Local Government Code tapno maikalawa ti tawen a sakawen dagiti agtutubo nga agmiembro iti Katipunan ng mga Kabataan manipud iti 15 agingga iti 25.

Sinaguday pay ti nasao a gakat a dagiti laeng agtawen iti 18 agingga iti 25 dagiti mabalin nga agtaray iti SK, nga isu ti agbalin a governing body ti KK iti kada barangay.

Maysa pay a sinaguday ti gakat ti pannakaited iti SK iti kumpleto nga autonomia iti pannakaaramat iti pondo ngem daytoy ket accountable iti Commission on Audit.

Yan ti paitna, nagturpos ni Hontiveros a saan a nagmata ti gakat nga impilana. Ti pay nakakalkaldaand, nagkandidato (manen) para senador ngem kaskasdi a saan a limsot.

Adun dagiti naglasat a kapanunotan no panawenen a pukawen ti SK wenno mangiwayat kadagiti reporma.

No ibatay iti pannakigamulo ti SK iti turay, makunatayo a dakkel ti nagkamtudan ken pagkurangan daytoy gapu met laeng iti pannakibiang dagiti politiko a rumbeng koma ketdi a mangalalay kadakuada tapno makasursuroda iti nasayaat a pannakaimaton iti gobierno ket iti kasta, agbalinda a pagwadan ken mapagtalkan a lider iti masakbayan.

Iti agdama a pannagna ti politika iti pagilian, agbalin laeng dagiti SK nga instrumento dagiti tradisional a politiko tapno ad-adda pay a mapatibker, mapabileg ken mapaunegda ti pondasion ti turayda.

Iti sangguniang bayan, nakakalkaldaang ta agpatingga laeng iti clean and green ken sports dagiti komite a maited ken ni agtutubo, nga agpatingga laeng iti panagpamula kadagiti kaykayo, ken iti panangisayangkat kadagiti pasalip wenno patorneo iti sports kas paset iti pannakaselebrar ti piesta ti ili wenno iti probinsia.

Iti kastoy a situasion, saan a mapadur-as ni agtutubo ti kabaelan wenno abilidadna a kas sumaruno a dadaulo iti ili.  Ta ania koma ti pagdur-asanna no agpatingga laeng iti panagpamula ken panagpasalip wenno panagpaay-ayam iti basketball, baseball, wenno bikini open, ken no ania ditan a pasalip a mabalinda met a pakipartisiparan kas pannakitinnulongda kadagiti opisial iti barangay wenno ili uray awanda iti turay?

No adda man masursuro ni agtutubo, ti ketdi saan a nasayaat a panangituray wenno panagserbi  ket agbalinda laeng a kas kadagiti tradisional a politiko a naigamer iti korapsion, panagkunniber, panagsuitik iti eleksion, panaggatang iti butos ken panagaramat kadagiti goons ken pirak tapno mangabakda iti eleksion.

Kasungani iti panggep iti linteg a pannakasanayda nga agbalin a nasayaat a dadaulo iti komunidad, pannakaadda iti timekda nga agtutubo iti sangguniang bayan, panglungsod wenno panlalawigan ken kaadda iti pannakabagida iti nadumaduma a programa ken proyekto ti gobierno, naisawsawda ket iti kultura ti politika a napulapolan iti korapsion.

Maiwayat ti reporma? Agingga iti adda dagiti politiko, saanto nga agballigi ti aniaman a reporma para iti SK.

Nasakit nga annugoten ngem napaay ti linteg iti nasin-aw a gagemna a mamagbalin dagiti agtutubo a pagwadan a dadaulo iti masakbayan babaen ti SK. Nasaysayaat laengen a pukawen ti SK. Iti daytoy a tignay, makainut pay ti dakkel ti gobierno iti pannakapukawna ket nasaysayaat laengen nga ipaayna daytoy a kantidad para iti edukasion, salun-at ken inprastruktura a mangited iti pagnam-ayan ken panagdur-as dagiti umili.#