Kaibatogan a Lubong

Sarita ni Salvador A. Espejo

(Maudi iti dua a paset)

 

Alas siete idi marugian ti pasala. Da Ben ken Lilibeth ti nanglukat. Nakaragragsak ti panagpatangda. Masinunuok a naragsakto ni Lilibeth iti denna ni Ben.

Naipatayab ti balse ket nagiinnuna dagiti babbaro nga immallop. Napunno ti salonan.

“Dika met la makitan a sumala, kayong,” kinuna ni Ben.

“Dinak pakariribukan, kayong,” insungbatko.

Ginuyodnak ni Uliteg Marcos iti ummongda nga agiinum. Tallon a kuatro kantos a basi ti nainumda. Nalabbasiten ni Uliteg Marcos.

Inyam-ammonak ken ni Cardo. Kinesset ti init ti kudil ni Cardo. Nasabang ti abagana a minuli ti kataltalonan. Napasig ti tapikna.

“Uminumtayo, kunak koma ngem basi met laeng ti in-inumenmi, g’yem,” kinunana.

“Daytoy ti il-iliwek nga inumen,” kinunak ket intanguapko ti baso nga indiaya ni Uliteg Marcos. Nagpaalak iti dua a kuatro kantos ken pulotan.

Timmakder ni Cardo. “Umun-unaakon, g’yem, kinunana.

“Nasapa pay,” kinunak.

“Innak agkalap,” kinunana. “Napia la nga isagpaw iti dinengdeng.”

Insursurotko ti panagkitak iti likudanna. Manen, immukuok ti saem iti kaunggak.

NAGALLUNGOGAN  dagiti kampana idi rummuarkami iti simbaan. Linamano dagiti sangaili dagiti kakaskasar. Agkaragilap ti kamera.

Kellaat nga impalladaw ni Lilibeth ti ig-iggamanna a bridal bouquet. Diak napupuotan a sinippaw.

Nagkakatawa dagiti babbai iti likudak. Nakalawlawa ti isem ni Lilibeth a nagkuna: “Addayta, sika ti sumaruno nga agkasar, Manong!”

Naglugankami iti kotsek. Simmaruno dagiti arkilado a lugan. Idi sumangpetkami, nakasaganan ti nabaknang a pangngaldaw. Naisem ni Lilibeth a nangasikaso kadagiti sangaili. Kasla di mabannog.

Minirak dagiti timmabuno. Nakitak ni Cardo a tumultulong nga agtadtad iti inasar. Nagpakosinaak. Maar-arakattot dagiti babbai nga aggao iti innapuy ken aginnaw iti pinggan. Naisulek ti matak iti babai nga agin-innaw iti abay ti gripo. Ni Milagros! Kimmuttong. Kadawyan laeng ti pagan-anayna ngem ik-ikutanna pay laeng ti kinapintas a tinagtagibik iti panunotko.

Idi iwang-itna ti buok a nagagmuy iti mugingna, nagsabat dagiti matami. Dinagdagusna nga imbaw-ing ti matana. Dinumoganna ti trabahona.

“Addaka gayam ditoy, manong,” kinalbitnak ni Lilibeth. “Umayka met manganen.” Ginuyodnak iti sanguanan ti lamisaan.

Pasado ala una idi mawaknitan ti lamisaan. Naisaruno ti paruad. Naipatayab ti “Dungdungnguenkanto” ket nagpatnga da Lilibeth ken Ben. Immasideg dagiti kabagianda ket inyaspilida ti kuarta a sagutda kadagiti agassawa. Tseke nga aggatad iti lima ribu ti inyaspilik ken ni Lilibeth.

Nagpakosinaak. Nakaiwakasen dagiti naginnaw. Ngem awan ni Milagros.

Nagal-aludoyak a pimmanaw iti salonan. Sinurotko ti dalan nga agturong iti turod. Nalamiisen ti pul-oy nga aggapu iti mangliwengliweng a baybay.

Nagsarimadengak idi adda makitak a babai iti tapaw. Ni Milagros! Pimmardas ti pannagnak.

Nagsabat dagiti matami. Nagdumog ni Milagros.

“Diak ninamnama a makitaka ditoy,” nakunak.

“A-agparparikna kaniak nga umayka. Inur-urayka. Kayatko ti agpalawag.”

“Nasken kadi pay?” nakunak.

“Idi palubosanka nga agpasiudad, naisaganakon ti bagik a manglipat kenka,” kinuna ni Milagros. “Ammok nga iti ipapanawmo, mapukawka metten iti biagko.”

“Nagtalinaedak a sipupudno kenka.”

“Ammok. Ngem naamirismo kadi a tunggal balligim, dimmakkel met ti giwang iti nagbaetanta? Nangatoka unayen ket dikan magaw-at.”

Diak nakatimek.

“Nakunak idin, simple laeng ti arapaapko a panagbiag,” kinuna ni Milagros. “Nasarakak dayta ken ni Cardo. Diak idi ay-ayaten ngem nasursurok nga impateg. Mapnekakon iti kasasaadko.” Piniselna ti dakulapko. “Ket naragsakakon, Ador, ta natun-oyam ti arapaapmo.”

Nabayagen a nakapanaw ni Milagros ngem addaak pay la iti tapaw ti turod. Dimmakkel ti panagraemko ken Milagros.#