Kailian: makipasetka iti Census

Pagimbagan iti amin nga umili, iti sapasap ti pannakipaset iti maisaysayangkat a national census ti National Statistic Office a nangrugi itay Agosto 1. Napateg a banag ania man a sawen ken ibaga kadagiti enumerators (dagiti agsensus) tapno maadal ken marukod dagiti umno nga  ited ti gobierno a pagimbagan ti sapapsap. 

No saan a makipaset, saan a makaala iti umno a data dagiti enumerators   ket saan met nga  umiso ken umno ti dumteng a pagimbagan. No biddut  dagiti data nga ited kadagiti enumerators gapu ta agang-ngawtayo laeng wenno kayattayo ti agulbod ngem ti agsao iti pudno, agkurang ken biddut met dagiti serbisio a maawat ti sapasap manipud iti   gobierno.

Isu a napateg la unay ti pannakipaset ken ti pudno a sawen ken isungbat kadagiti enumerators.

Awan ti makalasat itoy a census. Uray dagiti ganggannaet   ket saanda a mailaksid a pagsaludsodan. Mamalaybalay dagiti ag-census.

Ta ania  aya daytoy a census?   Naiwayat daytoy a census of population wenno popcen tapno maaddaan dagiti government planners, policy makers ken administrators kadagiti data a pangibasaranda kadagiti aramidenda a social ken economic plans and programs.

Nabayagen daydi naudi a census, ta piton a tawen ti napalabas.

Ania ngamindagiti damagen dagitoy nga enumerators?

Dagitoy sumaganad iti posible a damagenda: nagan, birth registration, marital status,   highest grade/year completed, school attendance, usual occupation, relatives working abroad, housing characteristics, characteristics of the barangay.

Mabalin a babaen ti berbal dagitoy a saludsod wenno kadagiti questionnaire nga iwaras dagiti met laeng mismo nga enumerators. Mabiit laeng ti panagdamagda, saan nga umabut iti tallopulo a minutos, nalpasen! Isu a saan a maibilang a panangisturbo daytoy.

Manamnama a malpas ti census iti uneg ti duapulo ket lima   nga aldaw. Agtrabaho dagitoy nga enumerators manipud iti Lunes agingga iti Sabado. Uray iti sumipnget ken nasapa a sardam, mamalaybalay dagitoy nga enumerators iti ayatda a madanonda a mapagsaludsodan amin-amin a bumalay. Uray nabara ti aldaw, agar-arbis wenno agtudtudo, magnada a dumanon kenka. Isu nga awanen ti rason a gapu iti trabaho, adda napanan wenno ania   la  ditan a rason tapno maliklikan laeng ti panangibaga iti  kinapudno.

Awan ti pagdanagan ta addaan dagiti enumerators iti NSO IDs a no di nakasab-it iti barukongda, inkuentasda.  Nalaka laeng ida nga ilasin ta addaanda iti payong a nagmarka iti NSO. Nakatisiertda met iti adda markana nga NSO ken adda bagda a nagmarka met laeng iti NSO. Isu a no aggapuda iti agdan, wenno iti ruangan, pastrekem ida.

No adda pay laeng  panagduaduam kadakuada, umawagka   laeng iti opisinada.

Laglagipem:  pagsayaatantayo ti pannakipaset itoy a census.#