sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

“Kanenyo dayta!”

NAIWARAS ti kuarta a nabilot a kasla pastilias kadagiti 40 a tao ti Buereau of Immigration. Sa kuna ni Presidente Rodrigo R. Duterte kadakuada: “Kanenyo dayta!”

Siempre, saan a kinnan dagiti maseknan.

Ngem apay a kasta la unayen ti panagsao ti pangulo kadakuada?

Iti naglabas, nagbalin a naaweng ti makunkuna a pastillas scheme iti Imigrasion. Daytoy ‘tay nalukay a panangpalubos dagiti taga-Imigrasion kadagiti sumrek a ganggannaet iti pagilian. Kangrunaan dagiti Tsino.

Ket kasukat dayta a kinalukay ti iseserrekda ti nawadwad a kantidad nga ipapetpetda kadagiti taga-Imigrasion. A siempre, pagbibingayan dagiti adda iti likudan daytoy nga operasion.

Isu a saantayon a masdaaw no apay a kasta kaadu dagiti kusipet a makskastrek iti pagiliantayo. Saantayon a masdaaw no apay nga adda dagiti adda kriminal a rekordna iti ballasiw-taaw a makakaskastrek iti pagiliantayo.

Kuartakuarta la dayta, barok, kuna ngarud ni Apong Sabas.

A pudno man met. Ta segun iti gobierno, umaboten iti P40 bilion ti naliksab dagiti adda iti likudan ti nasao nga iskema. Ket, ney, idi laeng Tawen 2017 a nangrugi daytoy a modus dagiti maseknan iti naagapad nga ahensia.

Agasem dayta a pirak a nagbibinggawan dagiti ingge’t puskol ti rupada a taga-Imigrasion!

Isu a sangkakuna ngarud ni Apong Sabas, a no kayatko kano met ti rumang-ay, mapanak agtrabaho iti BoI.

Adda met sutilenna daytoy nga apongko. Ammona la ngaruden a diak mairusok ti kakasta nga aramid. Ken ammona met a pinadakkelnak iti naimbag a sursuro. Pangsuotna siguro, kunkunak lattan iti nakemko.

Itoy nga inaramid ti Presidente, kuna ti Malacañang, a serioso daytoy iti kampaniana kontra iti panagkunniber. Ta idi pay la damo daytoy ti agtugaw a kas dadaulo ti pagilian, inkannawagna a kagurana la unay ti korupsion. A dalusanna dagiti itta kadagiti ahensia ti gobierno.

Mabilbilangen ti aldawyo a korap nga opisial, kunana man idi. Isu a gesdanyon ti madi nga aramidyo.

Ngem nakitatayo a saan latta a nagpatingga ti aldaw dagiti korap nga opisial. Saan laeng nga iti Bureau of Custom ti nagbalin a naaweng iti kallabes a tawen. Adda dita ti Philhealth. Ti Department of Public Works and Highways (DPWH). Ti DepEd. Ti GSIS. Sa daytoy BoI. Ken dadduma pay nga ahensia ti gobierno.

Iti DPWH, adu kano latta dagitay makunkuna a ghost projects. Proyekto dagitoy a saan a nalnalpas, saan a nasurot ti plano, naitungtungkua ti pannakaleppasna ken napnapno iti iregularidad.

Isu nga imbilin manen ti Pangulo nga iwayat ti ahensia ti nainget nga imbestigasionna. Iti kasta, matungday daytoy a sakit dagiti maseknan. Aglalo ita ket naruay dagiti proyekto gapu iti Build! Build! Build! ti agdama a liderato.

Ti panangpakan iti papel kadagiti agaramid iti maikaniwas, saanen a baro daytoy iti Pangulo. Maipalagip nga idi bise mayor pay laeng idiay Davao, adda pinakanna iti papel (dokumento pay ketdi, segun iti report). Daytoy ‘tay ilegal nga agsingsingir kano iti upa ti daga a nagtakderan iti balay dagiti kakabsat a marigrigat.

Ngem kuna ni Pangulo, saan kano a papel daydiay no di ket chewing gum.

Adda kadatayon a mangutob no ania ti pudno. Ammotayo metten ti ugali ti pangulotayo. Naruamtayon iti aguppat a tawenna iti puesto. Ken kadagiti naipadpadamag nga aramidna.

Kasta met nga ammotayon no kasano nga impintana ti Dabaw iti mapa ti sangalubongan. Nagbalin daytoy a kadalusan a siudad ken awan ti makitam a basura, aglalo ti nagsusopan iti sigarilio, kadagiti kangrunaan a kalsada. Naipawil ti agsigarilio kadagiti pampubliko a lugar.

Ken adu a pammadayaw ti naawat ti siudad nga inturongna iti naunday a panawen!

Kadagiti 40 a nadakamat itay, 24 kadagitoy ti sinuspindin ti Department of Justice. Agtultuloy ti imbestigasion kadagiti dadduma.

Kas kuna ni Spokesperson Harry Roque, saan met a makapungtot ti pangulo idi imbagana a kanenda ti ‘pastilias’ nga impaibunongna. Nababa kano ti timekna. Kinapudnona, dina pinilit dagitoy a kanenda ti naawatda.

Ipamatmat la kano ti naaramid a saan nga aginkukuna ti pangulo iti kampaniana kontra iti panagkunniber.

Nakaay-ay-ay wenno nagkas-ang a panunoten daytoy korupsion iti pagiliantayo. Nagbalinen a tradision dagitay nabileg. Dagitay naikkan iti gundaway nga agtakem. Saanen nga isuda ti agserbi iti ili ken kadagiti umili.

Paserserbiandan. Paggatasandan ti puestoda.

No panunoten ti kinadakkel ti malikliksab dagitoy a di mapagpiaran, makitatayo no kasano ti kinabileg ti pirak. Awan mamaay ti nagngangato nga adal dagiti nakatugaw. Maawananda iti sursuro iti sileng ti pirak.

Agbalin nga awan kaes-eskan dagiti nabalitokan nga inadalda iti uneg ti eskuela. Rimbawan ti kinamanagimbubukodda. Ti panagayatda iti kuarta!

Dagitoy a mapukpukaw iti kaban ti gobierno, naruay koman a proyekto para iti sapasap a pagimbagan ti nakaipaayanna. Naksayan koma ti kinamarigrigat ken marigrigat ditoy pagilian.

Ken saan koma ngata a maysatayo kadagiti kadur-asan a pagilian iti sangalubongan no awan daytoy a panagkunniber?

Aglalo ket nabaknang ti pagilian kadagiti natural a rekursos a mabalin unay a mangitag-ay iti pagilian. Ken kadagiti umilina!

Ti kinarukop ti kinatao ti makitkita a puon daytoy a sakit. Idi ubbingtayo, naynay a maipaspasagepsep dagiti nabalitokan nga adal ken aw-awid. A masapul a dagitoy ti imeten iti panagdaliasat itoy a biag tapno saanto a maiderraas. A dagitoy ti pudpudno a kinabaknang ti maysa a tao.

Ngem no apay nga iti panagtaeng ti tunggal maysa kadatayo, isu metten ti in-inut a pannakapukaw dagiti naitukit a tagipatgen nga ugali.

Ket iti pannakaited kadatayo ti bileg, ti gundaway a makuna, saantayon a malagip a maikaniwas dagiti ar-aramidentayo. Isut’ gapuna a dagita a korap nga opisial, mabalin a kunaen a narukop ti kinataoda. A napukawdan ti nabalitokan a sursuro!

Ditoy a sumrek manen ti kinapateg latta ti sursuro kadagiti ubbing. A saan nga adal ti kapatgan. Namaymayat a kunaenda a di nakaadal ti tao ngem addaan iti sursuro. Ngem ti nakaadal nga awan met sursurona.

Ngarud, iti uneg pay laeng ti pagtaengan, masapulen ti pannakamuli dagiti ubbing. Itultuloy daytoy dagiti mannursuro iti uneg ti pagadalan. Masapul ti panagbinnulig dagiti nagannak ken dagiti mannursuro. Ipasagepsepda a naimbag kadagiti ubbing ti nabalitokan nga aramid.

No natibker daytoy a pundasion kadagiti ubbing iti agdama, saandanto la ketdi nga aramaten ti adal wenno balligida a manggundaway kadagiti kadaraanda.

Saandanto a maallilaw iti nanam ken sam-it ti ‘pastilias’!

Ti naiwaras a ‘pastilias’ kadagiti 40, maymaysa la ti nangibati iti tugawna ti naawatna.

Kuna ni Apong Sabas: “Kitaem, apok, innalada latta. Kuarta, kunam man! Saan a basta pastilias daydiay a kanenda koma.” ●