Kannawidan Ylocos Festival

Mannurot: Kolum ni Danny Antalan
(Umuna a paset)

Nabaknang iti pakasaritaan, iti tradision, ken iti kultura. Daytoy ti pakasaritaan ti Ilocos Sur. Daytoy a kinabaknang a naitalimeng iti probinsia ti Ilocos Sur.

Ti tradision ti rambak ket maysa a pakasaritaan kadagiti lugar a tinawid pay kadagiti Espaniol a nangsakup iti pagilian. Ngem sakbayda a dimteng, addan ti tradision dagiti tributayo a panagyaman nga aw-awagan iti begnas wenno canao. Panagyaman kadagiti nalabon nga apit; panagyaman a nailisi iti didigra ken angol.

Ita, daytoy a tradision ket sibibiag latta. Tradision a saan laeng a panagyaman—agraman ti pananglagip ken panangbiag. Ket daytoy ti maaw-awagan iti KANNAWIDAN Ylocos Festival.

Panagyaman—gapu iti agtultuloy a panagdur-as dagiiti sitio, barangay, munisipio ken ti probinsia. Kinapudnona, adda a maiparparangarang dagiti kadarakkelan nga apit iti agrikultura, kabun-asan a taraken a dinguen ken ikan. Panagyaman kadagiti Annak ti Ilocos Sur a rimmaniag kadagiti tay-ak a pinagnada babaen iti Fr. Burgos Award ken Gawad Titong Singson Award. Dagiti barangay ken pagadalan a nagbalin a nasiglat iti serbisio ken programa iti lugarda.

Pananglagip—gapu kadagiti tradision nga agtultuloy a bibiagen ti probinsia a namuli kadagitoy a pasken ken gannuat: dagiti tadek, salidummay, sarsuela ken dadduma pay. Kinapudnona, maluklukatan ti Kannawidan iti ritual ti Itneg, Kankanaey wenno Tingguian. Maluklukatan pay ti piesta babaen iti tradisional a prosesion dagiti kadaanan a rebulto dagiti sasanto. Pananglagip iti nagkauna a panawen babaen iti period dinner. Panangbiag babaen kadagiti tradisional nga ay-ayam ken salip.

Panangbiag—daytoy ita ti ar-aramiden dagiti umilina a patneng nga Ilocano ken Igorot. Ta tunggal pasamak idi ket saanen a maisubli ngem mabalin a biagen manen dagiti simmaruno a kaputotanna. Maisaysayangkat ti rodeo ken lumba dagiti kabalio. Panangbigbig kadagiti kinalapsat dagiti dayag babaen iti Saniata ti Ilocos Sur pageant. Panangbiag kadagiti antigo a sanikua.

PAKASARITAAN

Ti probinsia ti Ilocos Sur, masarakan iti deppaar nga amianan ti Pilipinas, addaan iti sumurok-kumurang guddua a milion nga umili manipud iti 768 a barangay, tallopulo ket dua a munisipalidad ken dua a siudad. Maysa kadagiti kangrunaan a lugar a nasarakan dagiti Espaniol idi 1573 babaen iti pananglayag ni Juan de Salcedo. Gapu iti naidumduma a kinapintasna ken progreso iti daytoy a lugar, saanen a pinanawan ni Salcedo. Binangonna ketdi ti maysa kadagiti kaunaan a siudad iti Pilipinas, ti Villa Fernandina.

Saan laeng a dagiti patneng nga Ilocano ditoy baba ti puli a nangbukel iti probinsia, ta manipud kadagiti umili iti dumaya a mangbukbukel iti Kankanaey, Tingguian, Itneg ken Bag-o, naaddaan iti panagsasarak ken panagaasawa kadakuada.

Ti Ilocos Sur ket pormal a nagbalin kas maysa a probinsia idi Pebrero 2, 1818 babaen iti Spanish Royal Decree. Daytoy tattan ti maika-197 a tawenna. Daytoy met ti maysa a kangrunaan a rason no apay nga iti daytoy a petsa a maramrambakan ti piestana.

(Adda tuloyna)