Karit iti baro a PNP Chief

NAGADUN dagiti nagakem a hepe ti Philippine National Police ti nagkari a dalusanda ti mantia iti nailian a polisia, ngem napaayda agingga a nagretiro wenno pimmanawda iti serbisio iti PNP.

Naindaklan a karit ita ken ni Police General Archie Gamboa ti panagbalinna a napudno a public servant kalpasan a dinutokanen ni Presidente Rodrigo Duterte kas hepe ti PNP a mangidaulo kadagiti 190,000 a polis iti Pilipinas kalpasan ti nasurok a tallo a bulan a panagakemna kas Officer-In-Charge.

Nadutokan nga OIC ti PNP idi Oktobre 14, 2019 kalpasan a naglusulos iti puestona ni General Oscar Albayalde gapu iti pannakainaigna iti kontrobersia ti “ninja cops” idi koronel pay laeng ti rankona ken Provincial Director pay laeng sadiay Pampanga.

Ni Gamboa idi ti maikadua a kangatuan ti PNP kas Deputy Chief for Administrations ket normal laeng nga isuna ti madutokan nga OIC kalpasan ti panaglusulos ni Albayalde kas PNP Chief. Nagadu dagiti napattapatta a sumaruno kas PNP Chief pakairamanan ni Lt. Gen. Camilo Cascolan a sigud a Deputy Chief for Operations ken Lt. Gen. Guillermo Eleazar a sigud a Chief of Directorial Staff ken Director ti National Capital Region Police Office.

Napaut ti panangadal ken panangikeddeng ni Presidente Duterte iti panangdutokna iti sumukat ken ni Albayalde. Naleksionanen iti napasamak ken ni Albayalde nga iti laksid ti kinalatak ken nasinged pay a kaklase ni Senador Ronald de la Rosa nga immuna a PNP Chief iti administrasionna ket adda gayam dagiti nalimed a nakainaiganna a kontrobersia iti “ninja cops” ken illegal a droga idi pay laeng 2013 ket sa laeng naibulgar itay sakbay ti panagretirona kabayatan ti imbestigasion iti Senado maipapan iti saan a tumutop a pannakaipakat ti Good Conduct Time Allowance idi imbutaktak ni Baguio City Benjamin Magalong a sigud a Director ti PNP Criminal Investigation and Detection Group a nangimbestigar kadagiti maatap a ninja cops.

Nagannaden ni Presidente Duterte ket inamirisna a nasayaat ti record dagiti napagpilian nga agbalin a PNP Chief, ket saan laengen a nangdepender iti endorso dagiti asideg kenkuana. Iti las-ud ti tallo a bulan, nagtalinaed ti PNP iti liderato ni Gamboa, ken panangbayabay ni Interior and Local Government Secretary Eduardo Año kas Chairman ti National Police Commission.

Nagangayanna, dinutokan ni Presidente Duterte ni Gamboa kas maika-21 a PNP Chief ket nagakemen idi Enero 20, 2020. Iti panagtakemna, inkarina ti nainget nga “internal cleansing” iti PNP babaen ti nadaras a pannakaikkat ken pannakadusa dagiti agbasol ken agliway iti akemna a polis. Inkarina pay ti pannakaituloy ti nainget a kampania kontra illegal a droga ken ti pannakalapped dagiti krimen ken terorismo iti pagilian.

Nadagsen a karit ken ni Gamboa ti pannakadalus ti PNP kadagiti rinuker a polis nga uray no basbassit nga amang ti bilangda ngem isuda ti mangdaddadael ti imahe ti nailian a polisia iti imatang dagiti umili. Kas maysa nga abogado ken beterano kadagiti administrative duties, manamnama a nadardaras ti proseso iti pannakaipaay iti disciplinary action kadagiti agbasol ken agbiddut a polis.

Nakalkaldaang nga iti laksid ti panangipaay ni Presidente Duterte iti atension, nangato a sueldo ken adu a benepisio kadagiti polis, ket adda latta dagiti kameng ti PNP nga abusado ken mainanaig kadagiti illegal nga aktibidad a mangiramraman kadagiti napudno iti serbisioda.

Kasapulan a talaga ti napasnek nga “internal cleansing” iti PNP tapno agballigi kadagiti dadduma a karit iti agdama a liderato ti nailian a polisia. Kasano nga agbalin nga epektibo ti kampania kontra illegal a droga no addanto latta dagiti “ninja cops” a mangted iti proteksion kadagiti drug dealers wenno agisayangkat a mismo iti operasion nga “agaw bato” ken “recycling.”

Nadagsen met a karit ti panangparmek ti krimen ken terorismo iti Pilipinas ta iti laksid ti panangipaspasindayag ti liderato ti PNP a bumabbaba ti “crime rate” ket inaldaw met latta nga adda dagiti maipadpadamag a mapappapatay ken mataktakawan a saan a masolsolbar. Mapagam-amkan met ti pangta ti rebelion dagiti rebelde a komunista iti nagduduma a probinsia, ken pangta ti panagbomba ken terorismo nangruna dagiti Islamic jihadists sadiay Mindanao.

Narigat a masolbar dagitoy a problema no saan nga agalerto ken agridam dagiti polis kadagiti amin nga ili ken siudad iti Pilipinas nangruna iti benneg ti “intelligence and operations.” Agpannuray dagiti pribado nga umili kadagiti kameng ti PNP iti pannakatagiben ti urnos, talna ken kappia iti intero a Pilipinas. Isu a kasapulan ti nailian a polisia nga addaan iti naan-anay a disiplina ken kabaelan a mangibaklay kadagiti annongenda. Magun-od laeng dayta no nasayaat ti pannakaarisit ken pannakasagatda manipud iti panagaplikarda agingga a maalada dagiti appointment, paltog ken tiapada. Saan a mailibak nga uray no masagatda a nasayaat, addanto latta maisagpaw nga itta. Ngem malapdan dagita no ti mismo a PNP Chief ket saanna a konsintiren dagiti agbasol ken agliway a pasurotna. Ti kadagsenan a karit iti baro a PNP Chief ket ti panagbalinna a nasayaat a modelo ken pagwadan dagiti pasurotna nga awan pulos ti mantia iti serbisiona.