sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Kasano itan ti paskua?

PANAWEN ti pandemia. Kairut latta ti panagwaras ti bayrus. Di pay masinunuo no kaano a matungday daytoy a parikut a snagsanguen ti sangalubongan.

Pudno, adda ditan ti agsasallupang a damag nga addan bakuna a mairuar ken mausar iti mabiit. Ngem saan pay a masigurado no kaanonto a maaddaan ti pagilian. Ken no kaano nga amin nga umili ket mabakunaan.

Siempre, umun-una pay lay laeng dagiti dadakel a pagilian a masuplayan itoy. Ad-adu ti kuartada. Ad-adu ti kasapulanda. Maud-udi dagiti babassit a pagilian a malakuan iti damo a ruar dagitoy a bakuna.

Kuna ngarud ti maysa a damag a mapan a 80 agingga iti 90 porsiento dagiti mapartuat a bakuna ti mapan kadagiti babaknang a nasion. Ti nabatbati a porsiento laeng ti pagbibingayan dagiti babassit a pagilian a pakaibilangan ti Pilipinas.

No addanton ti bakuna iti pagiliantayo, saan latta nga amin ket matudokan itoy. Adda dagiti prayoridad nga umun-una a makasagrap iti benepisio. Umuna dita dagiti frontliners iti benneg ti salun-at. Ken dagiti adda iti ahensia ti gobierno a kas koma ti Bureau of Corrections, BJMP, DILG, DSWD kdpy.

Banag a maitutop laeng.

Sumaruno dagiti indigent nga aapongtayo (senior citizens). Sa dagiti dadduma pay a kameng daytoy a grupo.

Kalpasanna, dagiti indigent a kailiantayo. Kamaudiananna, dagiti kameng ti buyot ti pagilian (AFP, PNP, PCG, BFP ken CAFGU).

Nasurok a 24 a riwriw amin dagita a kailiantayo. Dayta pay laeng dagiti umuna a makaawat iti bakuna. Sumarsarunonto dagiti dadduma.

Gapuna a narigat  latta nga ipalpallilaweng ti pandemia. Isu a kasta la unayen ti panagballaag dagiti otoridad. Aglalo itoy masungad a panangrambaktayo iti pannakayanak ti Mannubbot.

Pagam-amkanda ti kellaat a panagtayok manen ti bilang dagiti aginaldaw a biktima no agbaybay-a ti tunggal maysa.

Pagaammotayo met a no kastoy nga okasion, narigaten a masurot dagiti basic a health protocols. Saan ngarud nga adayo ti pagam-amkan dagiti otoridadtayo.

Isu nga ita pay laeng, nagballaagdan a masapul ti istrikto a pannakasurot dagiti alagaden. Ta ti bayrus adda laeng iti aglawlaw. Ania man nga oras nga agliwattayo, umaduda manen.

Kas nayon a pagannurotan, impawilen ti Inter-Agency Task Force dagiti nakairuamantayo no panawen ti Paskua. Panagkaroling, Christmas party, reunion ken panagtataripnong/panagiinniliw kadagiti gagayyem ken dati a kaklase.

Ti panagkaroling wenno panamalaybalay a panagkanta kadagiti samiweng-Pamaskua, paseten ti kulturatayo. Maysa daytoy a mangted iti ragsak saan laeng a kadagiti ubbing no di pay ketdi iti amin a kailian.

Gundaway daytoy ti kaaduan nga ubbing tapno mapanda agunnoy iti sagut kadagiti ninong wenno ninangda. Dagiti dadduma, gundaway a mangpaadda iti busbosen para iti pangpanggepen a party wenno panagraragsak.

Nagpaiduma a ragsak met ti itden dagiti bumalay a makantaan kadagiti ayug-Pamaskua. Aglalo la ngaruden no ubbing dagiti agkakanta ket saanen a masnop no ania ti tinurturong ti bosesda. Ken no nangpidpidutanda kadagiti liriko no dadduma.

Ngem nupay kasta, saan a magatadan ti parnuayenda a kinaragsak.

Malagip nga idi ubbingkami, napalalo ti ragsakmi uray patupat laeng ken linapet ti makarolinganmi. Umanay a ngatingatenmi kabayatan ti panagsursormi kadagiti balbalay iti bariomi (ta maamakkami idi a mapan iti adayo).

Karkardayo idi, nupay nanumo dagiti maipa-Paskua, a maikanta ti Bulong Ti Apatot. Adda rag-o iti tunggal barukong dagiti napapaskuaan ken napaskuaan.

Ngem no gayam utoben, segun iti panangadal ni Manong Jimmy Agpalo, Jr., saan gayam a rumbeng a kantaen ti Bulong ti Apatot kadagiti pagtaengan a di mangted iti paskuaen. Nagbaknang gayam ti nasao a kanta kadagiti pigura dagiti balikas ket adda sabali a kayatna nga ipaawat (sinurat idi ni Manong Jimmy dayta a panangadalna iti nasao a kanta).

Ti reunion/Christmas party ken panagraragsak. Maipawilda metten. Aglalo la unay dayta panagbibideoke. Ita pay laeng ngarud ket naipawilen. Aglalo no aldaw ti panagbabasa (makadisturbo kadagiti ubbing a madama nga agbasa kadagiti modules-da).

Kunada, no agkantaka, aglalo daytay iraedmon sa pay la agkiak, adu a droplets ti rummuar iti ngiwat. No adda kenka ti bayrus, saan nga adayo a maakaran dagiti kakadua nga agraragsak.

Ken iti party, saan a masigurado no asino dagiti makapulapol. Ta adu latta met dagiti di kadaydayanggos a mailaok. Narigat met, a, no pawilan ida numona ket panawen ti Paskua.

Kasano ngarud itan ti Paskua?

Ala, saan met ketdi a dagitoy la a ragragsak ti mangtungday iti espiritu ti Paskua iti biagtayo. Adu latta dagiti mabalin nga aramiden tapno marikna ti ragsak itoy a panawen. No nabalinantayo a pinalabas dagiti aldaw a naragsak iti kangitingitan ti pandemia, ita la ketdin a panangpasangbaytayo iti aldaw ti Mesias ti saan?

Riknaentay latta ti espiritu ti paskua. Ken iparikna kadagiti kakabsat.

Mabalintayo latta ti agkukuyog a mangileppas iti Siam a Rabii a misa. Surotentay laeng dagiti health protocols. Ditayo ipalubos a mayadayo iti Namarsua. Ita ketdi a panawen ti ad-adda koma pay a kumarapettayo Kenkuana.

No di maliklikan ti ragragsak, mabalin met nga iti bukod lattan a kaamaan. Wenno dakayo nga agkakaparaangan/agkakaarruba. Masigurado pay no asino dagiti kapulpulapol. Ngem saan latta a liplipatan dagiti health protocols.

Wen, napintas daytoy a banag. Ta iti kahaytek itan ti panawen, manmano pay ketdin nga adda oras, no adda man, ti tumunggal maysa kadatayo a makikaarruba. Ad-addan a dagiti ramit wenno gadgets ti nakaitalimudokan ti imatang dagiti ubbing ken agtutubo ita. Uray pay nataengan. Mapukpukawen dagidi panawen a panagpapatang dagiti agkakapurokan kas panangpatibkerda pay iti relasionda. Ita, masulsulittayon itoy nga aramid.

Napan nakitsismis, kunada payen no mangarrubaka.

Maysa pay a mabalin nga aramiden tapno di maburiong iti pagtaengan, kitaen dagiti saanen a maus-usar a kawes. Pagtitiponen dagitoy ket mabalin nga ited kadagiti kakabsat. Wenno no adda kawadwadan ti natgedan wenno urnong, mabalinmo met ti agbalin a Santa Klaws. Saan a magatadan ti ragsak nga ipaay ti panagparabur, kunada man.

Ken no agsubli daytoy kenka, maminpito pay a daras! Madika pay?

Wen, panawen man ti pandemia, adu latta dagiti banag a mabalintayo nga aramiden tapno naragsaktayo latta. Ti parikut iti bayrus, adda ditan. Agtultuloy ti panagsukisok dagiti maseknan para iti pannakaparmek daytoy.

Agbiagtayo ngarud iti kunkunada a new normal. Saan a paitibkol. Sarangtentayo ti aginaldaw a panagbiag. Ta iti udina, mapukaw met laeng daytoy a bayrus. Makitinnulongtayo laeng kadagiti otoridad. Saan a pagarien ti kinasulpeng.   Riknaen ken ipariknatayo latta ti anag ti Paskua!