Footer

Kasano Itan?

Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis

(Umuna a paset)

PINAPIRMAAN ni Ailyn (saanna a pudno a nagan) ti waver kadagiti nagannak kenkuana. Nakalanad dita ti pammalubos dagitoy para iti panagpabakunana.

Segun ken ni Ailyn, anti-dengue kano ti bakuna. Proteksion iti nasao a sakit a maala iti kagat ti babai a lamok. Libre a maibakuna kadakuada nga agkakaadalan.

Sipapalubos met dagiti nagannak ni Ailyn. Napalalo pay ti ragsakda. Libre la ngaruden ti bakuna, mailiklik pay daytoy iti nakain-inaka a sakit.

Ket asinoda koma nga agkedked kadayta a nagdakkel a pakairanudan ti anakda?

Awan, sinsao, pinirmaanda ti waver.

TAPNO ita, seknanda laeng ti nakaro a panagdanag.

Itoy laeng naglabas nga aldaw, nakadadanag ti nagbalin a proklamasion ti Santofi Pasteur, ti kompania a nagtaudan ti Dengvaxia a naibakuna ti kas ken ni Ailyn nga agad-adal.

Saan a pudno a saanen a ma-dengue ti nabakunaan ti Dengvaxia,” kuna ti kompania. “Aglalo dagiti saan pay a nag-dengue. Ketdi, dakkel ti posibilidadna a maaddaanda iti severe conditions.”

Asino ngarud ita ti di madanagan iti dayta?

Namnamaen ti kas ken ni Ailyn a mailiklik iti peggad ti dengue, ngem rumrummuar pay ita a biktimada.

Severe conditions, kuna pay ngarud ti kompania.

Sa pay la inayon ti dakkel latta ti posibilidadna a ma-dengue met laeng. Ken mabalin a nadeldelikado pay.

Saan ngarud a naliklikan ti pannakakibur ti Departamento ti Salun-at (DOH) a nangyuna iti pannakaipakat ti nasao a proyekto.

Kasta metten dagiti opisiales ti gobierno. Naalarmada iti proklamasion ti Santofi.

Malagip nga idi pay panawen ni Pres. Benigno Aquino, Jr. ti pannakaaproba ti proyekto nga agpateg iti P3.5B. Ni Janet Garin ti dati a Sekretaria ti DOH.

Gapu ta nagdalanen daytoy iti gobierno, aprubado payen ti pannakaiwayatna, rebbengna ngarud nga iwayat ti maseknan nga ahensia—ti DOH, kalpasan ti naiget a panagadal/panangadal iti nasao a proyekto. Dayta laeng ti inaramid ni Sec. Garin. Asino koma a di mangipatungpal?

No ania man ti rummuar iti imbestigasion ti DOJ ken NBI,” kinuna pay ni Garin, “awatek. Ngem nadalus ti konsensiak iti nasao a proyekto.”

Impasiguradona pay a nagdalan iti World Health Organization ti panagadal iti nasao a bakuna. Segun iti sukisok, awan ti nailanad sadiay a madi nga epekto ti bakuna. Makatulong ketdi iti dakkel kadagiti nakapadasen a na-dengue ken uray pay saan.

Inlawlawag met laeng ti Santofi ti kayatda a sawen iti severe conditions. Mabalin a maaddaan iti nakaro a gurigor iti uneg ti dua nga aldaw dagiti pasiente; no adda dengue-na, bumaba iti husto ti platelet count-na ken mabalin nga agka-hematoma wenno kasla bibinatlag iti sibubukel a bagi no kasta a madungpar wenno maidungpar.

Impatalged pay ti spokesman ti Santofi a dida pinagbalin laeng a guinea pig dagiti nabakunaan. Agduapulo a tawen nga inadal/sinukisokda ti nasao a bakuna.

Kayatda laeng a sawen, saan a pagdanagan ti pannakabakuna. Saan a pudno nga agtaudto iti bakunada ti sakitda a dengue.

Adayo a mapasamak ti kasta, kunada.

(Adda tuloyna)