Footer

Kasanon dagiti manok ken asok, ‘Pang?

Salaysay ni Jobert Ma. Pacnis

(Umuna a paset)

 

MARSO 11, 2011. Kalkalpasko a nagrukitrukit kadagiti mulak iti garden kadayta nga agalas tres iti malem. Inkeddengko a yilad bassit tapno maikkat ti kettangko.

Linuktak ti TV idi mayiddak iti sopa iti salas. Sinapulko ti paboritok nga English Channel tapno agbuyaak koma iti sine. Ngem anian ta nabuyak metten ti madama a maipabpabuya a pelikula.

Inyalisko ti channel. Ngem kaaduan  met ti karkarton.

Timmakderak tapno iddepek laengen ti telebision. Ngem iti no ania nga angin ti nangtipaw iti imak, naitalmegko ketdin ti remote control. Naklaatak laengen idi maimuttal iti imatangko ti madama a tsunami idiay pagilian ti Japan.

Napakullayawak iti damag ti aluyo. Kasla papel a lukutlukoten ti dalluyon dagiti pagtaengan, pasdek,  kayo, kotse ken aminen a madalananna. Kalkalpas gayam ti 8.9 a ginggined (nga idi agangay, inngatoda iti 9.0) isu a naparnuay ti tsunami.

Nakariknaak iti danag idi maammuak a nakangato gayamen ti tsunami alert 2 iti amin a pagilian iti aglawlaw ti Japan, karamanen ti Pilipinas. Manamnama a sumangpet ti aluyo iti nagbaetan ti alas singko ken alas siete ti rabii.

Diak napnek iti damag iti telebision. Linuktak pay ti radio. Madama met a balballaagan ti Phivolcs (Philippine Volcanologist and Seismologists) dagiti mabalin a maapektaran nga ili iti aluyo kangrunaan kadagiti adda iti igid ti baybay iti Amianan ken Daya a Luzon.

Ket nalagipko manen idi nagka-tsunami alert idi tawen 2006. Parbangon daydi. Ngem adu latta ti nagbakuit ta intawag dagiti patpatgenda iti biag. Idinto a dakami a pamilia, bigaten idi mabasami dagiti mensahe iti selpon. Dikami nagbakuit. Naimbag laengen ta di dimteng ti aluyo ta di ket koma nayanudkami a matmaturog. Sumagmamano laeng a metro iti amiananmi ti baybay.

Rimmuarak. Pinukkawak ni baket iti kaarruba.

“Apay?” sinaludsodna. “Ubraem manen?” Ti ammona siguro ket dumuko manen ti sagubanitko (agduan a tawen daytoy a mangidagdagel kaniak) isu nga inayabak.

“Umayka, ‘Mang,” kinunak ketdi. Intundak iti salas.

Masmasdaaw met a simmurot.

“Kitaem dayta…” intudok ti TV”

“Alla, ania dayta?” naipinta ti siddaaw ken pannakaklaat iti rupana.

“Tsunami ‘diay Japon, ‘Mang!” kinunak. Imbagak metten a kalkalpas ti ginggined sadiay a nangibunga iti nasao nga aluyo.”

“Nagkaro metten!” kinunana.

“Pagbakbakuitendatayo dagiti otoridad, ‘Mang,” kinunak. “Naka-tsunami alert-tayo…”

“Ania?”

“Alert level 2-tayon, ‘Mang.”

Dinak sinungbatan ni baket. Nagturong iti kaarruba ket impadamagna ti mapaspasamak.

Idi agsubli, sangkadamagna no agbakuitkamin. Nganngani kano pay nagpunaw ti maysa a kaarrubami iti pannakakellaatna ta isu met a tinawagan ti anakna ‘diay Manila idi mapan agipadamag ni baket. Pagbakbakuiten kano ti anakda.

Ngem diak latta nagkutkuti. Impasnekko ketdi ti nagmonitor kadagiti damag. Baka  ibabawi met laeng dagiti otoridad ti warningda a kas iti kallabes.

“Ayabam ni Jeth, ‘Mang,” kinunak met laeng  idi agangay a ti kakaisuna pay laeng a bungami ti kayatko a sawen. Agay-ay-ayam daytoy iti yan dagiti kasinsinna iti amiananenmi.

Nagdardaras a nagtungpal ni baket. Kaduanan ti ubingmi idi agsubli.

“Papanantayo, ‘Pang?” sinaludsod ni Jeth apaman a nakitanak. Innemnan.

“Kitaem dagita, Balong,” kinunak ketdi a nangitudo iti TV.

“Ania dayta, ‘Pang?” sinaludsodna.

Impalawagko kenkuana nupay ammok a naganus pay laeng ti panunotna.

“Intayo ‘diay ‘yan da Lolam, Balong,” kinuna ni baket kenkuana.

Agsiam a kilometro iti abagatan ti barangaymi nga Ammubuan ditoy ilimi a Ballesteros ti yan da katugangak a Brgy. Zitanga. Mapan a tallo a turod ken bambantay ti labsan sakbay a makadanonka sadiay. Kinuna ni baket a natalged sadiay a papananmi.

“Kasanon dagiti manok ken asok, ‘Pang?” sinaludsod ti ubingmi. “Di pay malmesda?”

“Saan, Balong,” kinuna ni baket.

“Amman,” immisuotna. “Ket no nagdadakkelan dagita dalluyon, ney…” intudona ti TV.

“Agkararagka, Balong, tapno saantayo a malayus,” kinunak.

(Maigibusto)