Tawid News Magazine

Kasapulan dagiti ad-adu a bannuar a Pilipino

(Digital illustration by Carlo Vergara. Used with permission by the artist.)

LAGIPEN dagiti Pilipino ita nga aldaw – Nobiembre 30, 2020 – ti maika-157 a panagkasangay ni Andres de Castro Bonifacio, mabigbig a bannuar nga Ama ti Rebolusion, maysa kadagiti pundador ken Supremo ti Kataas-taasang Kagalang-galangang Katipunan ng mga Anak ng Bayan (KKK) a nagalsa kontra kadagiti Kastila nga immuna a nangsakup iti Pilipinas iti las-ud ti agarup uppat a siglo.

Lagipen ken amirisen koma dagiti Pilipino ti pakasaritaan ti Pilipinas tapno agungar iti nakemda ti biag ni Bonifacio manipud iti pannakaipasngayna idiay Tondo, Manila idi Nobiembre 30, 1863, agingga iti pannakaliput ken pannakapapatayna sadiay baba ti Mt. Nagpatong ken Mt. Buntis, Maragondon, Cavite idi Mayo 10, 1897 kalpasan ti pannakasentensiana  babaen ti pangukoman a binukel ni Heneral Emilio Aguinaldo, napili a presidente ti Umuna a Republika.

Ti pannakapapatay ni Andres Bonifacio ken ti adingna a ni Procopio ket iyanninawna nga uray kadagiti a panawen a makirangranget dagiti Pilipino kadagiti ganggannaet a Kastila ket saanen a nakapagkaykaysa dagiti lider ti rebolusion, ken addan dagiti agduduma nga interesda. Nainget idi ti panagribal da Bonifacio a lider ti grupo a Magdiwang ken ni Aguinaldo a mangidaulo iti bunggoy a Magdalo. Isuda dagiti nainget a nagkaribal iti liderato iti rebolusion ken ti kina-presidente ti Umuna a Republika iti Tejeros Convention.

Adu nga adal iti pakasaritaan ti maadaw dagiti Pilipino iti biag ni Bonifacio a nasayaat a pagwadan ken pagubbogan iti inspirasion dagiti agkabannuag ken agtutubo iti agdama a panawen – ti panagayatna iti pagilian, ti reggetna a nangbukel ti Katipunan, ti kinatured ken kinamaingelna, ken ti pannakaliput ken pannakapapatayna.

Uray ti pannakabitay ken pannakatay ni Andres Bonifacio ken dagiti dua nga adingna – da Procopio ken Ciriaco – ken ti asawana a ni Gregoria de Jesus iti ima dagiti padada a rebolusionario ket naindaklan a pagpampanunotan dagiti Pilipino iti agdama a tiempo nangruna dagiti nangato a lider ti gobierno.

Maibasar iti pakasaritaan, natiliw ken nasentensian a natay da Andres ken Procopio gapu kadagiti ulbod a pammabasol kalpasan iti saanda a panangbigbig kadagiti napili nga opisial ti Umuna a Republika nga idauluan ni Aguinaldo. Nagsalisal da Bonifacio ken Aguinaldo iti saan a patas nga eleksion kabayatan ti Tejeros Convention.

 Nairaman a napapatay da Ciriaco Bonifacio ken Gregoria de Jesus idi napan inaresto dagiti pasurot ni Aguinaldo ni Andres Bonifacio iti kutada sadiay Indang, Cavite.

Nakalkaldaang nga idi a panawen a kaparanget ti rebolusion ket naaddaan pay laeng ti tiempo dagiti rebolusionrio a nagririri iti liderato ti mangidaulo imbes a nagkaykaysada a limmaban kadagiti ganggannaet a Kastila. Nagkas-ang nga isuda a rebolusionario dagiti nagaapa ken nagpipinnatay gapu kadagiti bukodda nga interes.

Iti agdama a panawen nga aglaklak-am ti Pilipinas kadagiti agrurutap a problema gapu ti pangta ti pandemia ti Coronavirus 2019, dagiti agsasaruno a natural a didigra, ken ti agtultuloy a panangsakup dagiti Tsino kadagiti paset ti teritorio ti Pilipinas iti West Philippine Sea wenno South China Sea, ket kasapulan dagiti ad-adu a tumanor a bannuar kas ken ni Bonifacio nga addaan iti tured, natibker a prinsipio a saan maikompormiso kadagiti ganggannaet, ken nakasagana nga agsakripisio para ti pagilianna.

Kasapulan iti agdama a tiempo dagiti ad-adu a maingel a bannuar kas idi panawen da Bonifacio ken dagiti padana a rebolusionario idi panawen dagiti Kastila. Iti kampania kontra Covid-19, adun a frontliners nangruna dagiti healthcare workers dagiti nakettel ti biagna iti akemda a mangagas kadagiti nakaptan iti virus. Adu metten dagiti natay kabayatan ti iduduprak dagiti kaudian a bagyo kas kadagiti pimmusay nga immarayat kadagiti biktima ni Bagyo Rolly idiay Bicol Region ken Bagyo Ulysses a nanglayus sadiay Cagayan ken Isabela.

Agtultuloy ti pangta ni pandemia ken dagiti natural a kalamidad ket kasapulan dagiti ad-adu pay a maingel a saan a nasken a matayda tapno matulongan wenno maalawda dagiti tattao nga agkasapulan iti saranay.

Iti sango dagiti agrurutap a krisis iti agdama a tiempo ket nasinasina latta dagiti nangato nga opisial ti gobierno. Saan a makapagtutunos dagiti nangato nga opisial ti gobierno kadagiti adu a banag kas ti prioridad a maikkan iti ad-adu a pondo para kadagiti programa ken proyekto ti gobierno a kasapulan unay dagiti umili.

Uray dagiti bassit a banag kas ti panangidanon iti ayuda kadagiti biktima ti bagyo ket nagbalin a dakkel nga isyu ti saan a panagtimpuyog da Presidente Rodrigo Duterte ken Bise Presidente Leni Robredo. Rimmuar dagitoy a kontrobersia gapu ta adun nga opisial ti gobierno ti nakaturong ti atensionda iti eleksion inton 2022.  

Agtultuloy nga agsisina ti lider ti gobierno iti pannakairupir ti soberenidad ken panagtagikua ti Pilipinas ti paset ti teritoriona iti West Philippine Sea iti laksid ti desision ti International Tribunal a sakup ti Pilipinas dagiti dinappatan ti China ta agamak ni Presidente Duterte ta awan-gaway ti Pilipinas a makiranget kadagiti Tsino.    Ita nga aldaw a pannakayanak ni Bonifacio ket agungar koma ti espiritu ti nasionalismo, kinabannuar, panagsakripisio ken panagkaykaysa dagiti Pilipino a mangsango kadagiti amin a problema ti pagilian tapno sumayaat ti kasasaad dagiti Pilipino.

Exit mobile version