Kasapulan ti kappia, saan a gerra ita a panawen ti pandemia

KAANONTO ngata a magun-od ken agari ti mataginayon a kappia iti Pilipinas? Dumteng koman dayta a kanito a dagiti Pilipino ket makapagkaykaysa a mangsurot ti dalan ti kappia para ti ibabangon ti nadaleb nga ekonomia.

Nakalkaldaang a pagteng para kadagiti ta iti sango ti nakadagdagsen a problema iti pandemia ti Coronavirus 2019 a nangkettelen iti nagadu a biag ket adda latta dagiti mapaspasamak a naranggas a gerra wenno panagraranget dagiti tropa ti gobierno kontra kadagiti rebelde a komunista iti nagduduma a paset ti pagilian a nakaiparukpokan iti dara dagiti agkakailian a Pilipino.

Nakaal-alas a pasamak ta uray dagiti nakappia ken nadur-as a lugar nga iti nabayag iti panawen ket nagari ti talinaay a nangiturong iti panagprogreso ket kellaat lattan nga adda dagiti tumpuar a riribuk a mangdayyeg ken mangipaay iti buteng kadagiti umili.

Nakalkaldaang a pagteng dagiti nadara a ranget kadagiti mabigbig a probinsia kas ti Ilocos Sur a nalatak iti kinadur-as ken kinatalnana kadagiti naglabas a dekada. Mararaem kas “Heritage Province” gapu kadagiti adu a napnuan-pakasariraan a lugar ken banag a nagbalinen a naindaklan a paset iti nabaknang a kultura ken pakasaritaan ti probinsia.  

 Namantian ti natalna nga imahe ti Ilocos Sur gapu kadagiti napasamak a nadara nga enkuentro iti nagbaetan dagiti tropa ti gobierno ken dagiti rebelde a komunista sadiay Brgy. Suagayan iti ili ti Santa Lucia idi Agosto 8 – 9, 2020.

Idi Agosto 14, 2020, naireport nga adda manen napasamak nga enkuentro iti nagbaetan dagiti militar ken rebelde sadiay Sitio Siblucan, Brgy. San Miliano iti ili ti San Emilio. Sakbay ti nadara a ranget sadiay Brgy. Sabuayan,, Santa Lucia ket addan dagiti nai-report a nagkauna nga enkuentro dagiti iti nagbaetan dagiti miembro ti Philippine Army ken mapapati a kameng ti New People’s Army sadiay Brgy. Dili, Sta. Cruz idi ken sadiay Sitio Bito, Brgy. Poblacion, Suyo itay nabiit pay a napalabas.

Nangparnuay iti buteng ken panagamak kadagiti umili ti ranget sadiay Brgy. Suagayan gapu ti pannakaipabuya dagiti na-ipost ken nai-share iti social media ti manarimaan a rinnupak.

Maibasar iti report, natay iti dayta a ranget ni Private First Class Wilfredo Doctor Jr. ti Philippine Army. Napapatay met dagiti lima a kameng ti Komiteng Larangan Gerilya South Ilocos Sur a da Rolando Marvil, Joseph Capulas, Joy Alped, Edgar Justo ken ti babai a ni Pamela Peralta. Kalaksidan ken ni Peralta a naireport a taga-Baguio City, tallo kadagiti uppat a lallaki ket tubo ti Candon City, ken ti maysa ket tubo ti ili ti Santa Cruz.

Nairaman met a napapatay iti ranget ta naipit iti crossfire ti maysa a sibilian a ni Diosdado Gadia Valdez ti Brgy. Parioc Primero, Candon City, maysa seaman a saan a nakasubli a nakalugan iti barko gapu iti community quarantine, ken agnegnegosio iti nateng. Naireport a nairaman ti biktima kabayatan ti ipapanna kadagiti pagang-angkatanna iti nateng.

Iti dayta a napasamak a ranget manipud iti agarup-pasado alas-dos iti malem ken nagpatnag a pinnutok ket adu dagiti napabutngan ken nagamak nga agindeg sadiay Brgy. Suagayan, ken kabangibangna a barangay sadiay Candon City. Adu nga umili ti naapektaran dagiti nagpaing kadagiti natalged a lugar.

Uray dagiti adda kadagiti adayo a lugar a naggapu iti pakapaspasamakan ti ranget ket adu kadakuada dagiti nadanagan iti kasasaad dagiti kapamiliada nangruna kadagiti nakabuya kadagiti live footages ti ranget a naipabuya ken nai-share iti social media.

Iti napasamak a ranget sadiay Suagayan, Sta. Lucia ken kabangibangna a barangay iti Candon City a nabuya dagiti adu a tattao iti social media kabayatan a mapaspasamak ti dangadang ket para kadagiti nataengan, kasla man la nagungar ti panagraira ti buteng idi panawen dagiti grupo ti sakasaka idi sakbay ti Martial Law. Para met kadagiti agtutubo, naipalagip ti buya ti rinnupak iti nagbaetan ti tropa ti gobierno ken dagiti terorista sadiay Marawi City.

Nakas-ang a pagteng dayta a panagraranget sadiay Brgy. Suagayan dagiti agkakadara a Pilipino a nakaibuisan iti pito a biag. Agsusupadi man ti prinsipio ken pagtaktakderan dagiti soldado ken dagiti nakarangetda a rebelde ket agpapadada nga adda dagiti naulilada ken lumdaang a kapamilia ken ipatpategda iti biag. Nakasaysayang met ti biag ti inosente a sibilian a naipit laeng iti labanan kabayatan ti panagnegosiona iti nateng tapno adda pangbiagna ti pamiliana. Nagsayang ti biag dagitoy a Pilipino a naisakripisio iti awan-mamaayna a ranget a nangibati iti buteng kadagiti umili.

No man pay pinasingkedan dagiti opisial ti Philippine Army ken Philippine National Police ti seguridad dagiti umili iti Ilocos Sur, saan latta a naan-anay a mapukaw ti panagamak ken panagduduada ta amangan nga iti maysa nga aldaw ket kellaat laengen nga adda manen mapasamak a nadara nga enkuentro iti nagbaetan dagiti tropa ti gobierno ken rebelde a grupo. Nasken pay ngarud ti nayon a pammatalged dagiti lokal nga opisial ta isuda ti ad-adda a makaammo kadagiti kalugaranda ken makasaksi ti kasasaadda.

Uray nakadagdagsenen a problema ti pandemia ti Covid 19, mainayon pay a mangparikut ti agtultuloy a pangta ti insurhensia iti laksid ti napainget a kampania ti gobierno a mangparmek ken mangpasuko kadagiti rebelde a komunista. Ita a panawen a sumangsango ti Pilipinas iti kadagsenan a problema ti pandemia, agkaykaysa koma amin a Pilipino aniaman ti pammati ken ideolohiada tapno agari ti kappia iti Pilipinas ken makapagtitinnulonda a mangpaksiat iti agdama a kabusor, ti pangta ti salun-at.