Kasla Pinadis Ti Anti-Hazing Law

Komentario ni Melvin Bandonil

 

Iyarigmi man iti pinadis ti Republic Act Number 8049 wenno Anti-Hazing Law. No umas-asuk, nabara ti beggangna; ngem no awan asuk a makita, saan a matemtemtem. Sa la agbalin a nabara nga isyo no masindian. Sa la agbalin a nabara nga isyo  no adda manen biktima ti hazing. Ngem kas iti pinadis, lumamiis man met laengen a kunam la no nasebseban kalpasanna.

Kastoy a kanayon daytoy nga isyo. Nalawag ti presentena, ngem adda kadin napatakder ken nakadumog iti likudan ti rehas? Kas iti pinadis, nabara laeng no nakasindi. Ngem no awan mangsussusop, agdepdep met la a bukodna ti beggang.

Ngem dagiti naruayen a biktima, agamusayda iti subsobda ta karamanda iti ibubussog ti awan mamaayna a seremonias ken rituals wenno initiation iti fraternity wenno brotherhood a makunkuna:

Marlon Villanueva, Niño Calinao, Jan Angelo Dollete, Cris Mendez,  Lenny Villa, Alex Icasiano,  Edward Domingo, Rafael Albano III dagiti sumagmamano a biktima. Ket itay laeng nabiit, nainayon iti atiddogen a listaan ni Marvin Reglos.

Manipud idi naaprobaran ti RA No. 8049 wenno Anti-Hazing law idi Hunio 7, 1995 babaen ken ni (nag) Presidente Fidel Ramos, di pay minulagatan ti init dagiti kaso.

Ngamin, nabunbuntog pay ngem mabisin a pag-ong ti aludaid ti hustisia ti pagilian;  pagangayanna, saanen nga aggunay, matay ket maitabonen. Justice delayed, justice denied. Kasta la a kasta ti mapaspasamak. No kas manen kadagiti immuna ti dana ti kaso, awan la ti maripirip a makapnek a hustisia itoy uray no addan sumagmamano nga idataganda iti kaso.

Panagkunami, saan a ti linteg ti yan ti parikut. Ti implementasion ken execution ti naiyetnag a linteg ti dakkel a parikut.

Ti singasing a pannakaamienda daytoy a linteg ket saanen a kasapulan pay, ta pagdadaelan manen iti panawen ken imbuis a kuarta dagiti umili. Ta kas inkam panangamiris,  nadagsen met ti pannusa dagiti mapaneknekan a nakabasol itoy.

Natimbang ti pannusa a reclusion perpetua (pannakaibalud tungpal biag) no adda mapasamak a pannakatay; a kas iti napasamak kada Lenny Villa, Marvin Reglos ken dadduma pay. Ti reclusion temporal (pannakaibalud iti sangapulo ket pito a tawen, uppat a bulan ken maysa nga aldaw agingga iti duapulo a tawen) a pannusa no ti biktima ket nagsagaba iti pannakadadael iti panunot, panagkita wenno nabulsek, impotent wenno imbecile. Nababba a pannusa no maigapu laeng iti pannakabaldado ti biktima. Prison mayor ken prison correctional met no nalaglag-an ti nakabasolan.

Saan a makapagaliwaksay ti addaan iti limitado nga espasio. Kastoy ti kasasaad daytoy a kaso. Adda iti uneg ti inaladan ti panagkikinnabsatan (brotherhood).  Nasalimuot unay.

Kayattayo man ken saan, ti agdadata a kinapudno itoy, ad-adu ti pakairanudan ti nabun-as a pinagayan ngem ti naangrag a karuotan. Dayta ti agdadata a kinapudno. Ti panagkikinnabsatan ti nangato a pader a manglapped ti naannayas a panaggunay ti hustisia itoy a punto ta ad-adda a kanunongan dagiti sibibiag a persona ngem dagiti natayen a bannuar. Dagiti sibibiag ket ammoda nga ad-adu ti pakairanudanda kadagiti padada a nagbiag. Isu a sarado dagiti bibig ken lapayag ta ditan nga agdepende ti masakbayan. Dita met nga umilet nga umilet ti banagen ti kaso; kas iti pinadis, nabara no bumegbeggang, ngem nalamiisen no nagrungrong.

Isu a dimi maanninaw ti nalawag a pagturongan ti pannakatay ni Marvin Reglos. No adda man nalawag a banagen ti kaso, awan met la ti mamaayna no ikumpara iti nadadael a biag ti biktima nga addaan koma iti naraniag ken nabunga a masakbayan. Ngem ti nalawag a kaimudinganna ket karaman-kanayonan isuna iti panagbussog ti estatistika.#