sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Kastoy a Suraten ti Daniw a Para Ubbing (A Di Mangabak iti Pasalip ken Maipablis

Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a paset)

NALIKBA dagita abagam iti paulo ‘toy sinurattayo, ka-Sinursuran? Nabukirad dagita matam? Napamusiigka? Napangilangilka?

Ala, uray no kasta ket ituloymo kad’ latta a basaen daytoy lawatek ita. Sayang no mapalugodam. Ken laglagipem, atiddogen ti nagkaduaanta. Dua a tawenen! Dimo kunaen nga ibatinak lattan nga agmaymaysa nga agsasao ditoy?

Adda dagiti agdamdamag kaniak no dadduma no kasano ti agsurat/ a suraten iti/ti daniw a mangabak kadagiti pasalip (para ubbing man daytoy wenno saan). Apay kano ngay a kasla isu la nga isun dagiti mangabak? Naluton sa metten dagiti pasalip? maipaspasayangguseng pay ketdin no dadduma.

Ken kasano ti sumurat iti maipablaak? Isu met la nga isu dagiti makaipabpablaak. Barkadadan san gamin ni apo Editor?

Ayna, pordios, ta kasla ketdin saan nga agbasbasa dagitoy iti trend iti panag-suratan, ka-Sinursuran. Ken no ania dagiti tumutop a suraten. Kasano a suraten/iparang dagitoy kadagiti hurado wenno editor tapno makawitmo ti interesda?

Adun ti nasurat iti Literatura Ilokana a nakaipalgakan dagiti palimed dagiti premiado a mannurat (sarita, daniw man wenno nobela dayta). Ngem ti pakasdaawak no apay nga adu pay laeng ti agsalsaludsod kadagiti nadakamat.

Imbinsabinsa payen daytoy a kolum no kasano ti agsurat kadagiti genre a nasao itayen.

Kas akem ti pudpudno a mannurat, adtoy a mangibisikak manen iti maregmeg a kapanunotan.

Gapu ta nasurattayon ditoy a kolum no kasano ti agsurat iti daniw a para ubbing, narigat met nga ulitek manen. Binsaek ngarud ita no kasano a suraten dagiti daniw a di mangabak ken dinto pulos maipablis. Bareng kumagat ket ad-adu dagiti mailisi iti grasia.

Ta awan sa latta ngamin ti mangikankano kadagiti naruayen a sinurat a nangwarwar kadagiti tekniko ti napintas a sinurat!

Misuotannak latta, ka-Sinursuran, hehe!

Apay koma ngamin nga ibagak kenka ti palimedko wenno teknikko a mangab-abak iti pasalip? Di pay abaken-nakto? Hampay laeng!

Nakabasbasaka met ngatan iti daniw a para ubbing, di kadi? Gapu ta agduyoska met nga agsurat, rimtab ‘ta aapalam a makaipablaak koma met… ken mangabakto iti pasalip kadagiti masanguanan nga aldaw.

Nadlawmo ti panagkakaaweng ti ungto dagiti binnatog dagiti nabasbasamon a daniw a para ubbing? Rhyme scheme, kunada dayta. Agkakarimada la ngaruden, arig agkakametroda pay—daytay ngay agpapada ti silaba ti tunggal binnatog!

Dagiti mannaniw a kasta ti istilona, adu ti panawen nga intugtugawanda dagiti putarda. Pinatayabda ti orasda a nagpampanunot—‘tay kasda la agballa nga agpampanunot. No makitam la koma ti itsurada no agsuratda. Ikumkumpasda pay dagiti ramayda nga agbilangbilang. Sadanto pay la manglangitlangit nga agmaymaysa. Intono kuan, umisemda. Sa agmisuotda… sa agpaggaakda. Saan nga adayo a kunaem a nalukayen ti turnilioda.

Ngem saanmo koma a tultuladen dagita. Isu pay a pagrigatam a mangpampanunot iti rimrima dita. Agpulkokto la ket ngarud ti panunotmo. Sa pay inayon dita ti panagpapada dagiti silaba. Ayna, ad-addan ti panagpulkokmo no tuladem dayta. Mabiit laeng ti pannakaipanmo iti mental no kasta.

Apay koma a ngedngedam ti kaatiddog ti linia ti daniwmo a para ubbing? Apay koma a masapul nga agririma? Apay koma a masapul a buklen laeng iti uppat nga istansa/parapo (a tiguuppat a binnatog) ti kaatiddog ti daniw? Kasano pay a maibagam amin a kayatmo no adda dagita a restriksion? Bekbekkelem laeng ti pan)unotmo no kasta. Sadino pay ti yan ti wayawayam a mannurat?

(Adda tuloyna)