Ket nakisalip da Sabas ken Teody (Umuna a paset)

ARIGNA kataptapuak ti masadsadut a manok iti dayta a Sabado, agkapkapen ni Manong Sabas Mierkoles. Dua ti rason no apay nasapsapa ita ti panagmulagatna ngem kadagiti napalpalabas nga aldaw. Umuna, kasangay ita ni Nicole a maikadua a putotna. Adda daytoy iti maikasiam a grado. Maikadua, sigurado a kukuada ken Teody a kumparina ti umuna ken maikadua a gungguna iti nakikontesanda a pasalip iti panagputar iti daniw.

“Pagdigosantayo inton bigat?” dinamagna ken Nicole idi rabii. Sipud ngamin napan Malaysia ni Manang Ester nga inada, saandan nga agisagsagana iti makan iti balayda. Gastos laeng, kuna ni Manong Sabas. Isu a mapanda lattan nga aggaama iti resort nga adda swimming pool-na wenno manganda iti am-ammo a panganan idiay ili wenno agpiknikda idiay baybay. Iti met karabianna, agsidada iti litson a manok.

“Sika, a, ‘Tang.” Inyisem ti balasangna. “Uray idiay lattan baybay basta agkakaduatayo nga uppat.”

“Ania ngata no mapanak biit umatendar iti awarding tapno adda nayon ti gastuentayo, anakko?” Awarding ti SNAIL wenno Santiago Nadamgis Awards for Iluko Literature ti kayat a sawen ni Manong Sabas. Awan ti naited a tema ti maisalip a daniw. Nakisalipda a dua ken Manong Teody Manakep. Segun iti naipakaammo iti facebook, duada laeng nga agkumpari ti nakaipabpablaaken iti daniw ken sarita iti Agdamag Magasin. Dayta ti mangpatpatibker iti nakem ni Manong Sabas.

“Kasano ngaruden diay papantayo idiay baybay ‘ton bigat, Tang?”

“Kamakamek, anakko. Napigsa ti namnamak a mangabakak ta agdadamo dagiti dadduma a nakisalip malaksid ken ninongmo Teody. Mapanko pay koma nga’d ita paasawaan diay takong ni manongmo Michael. Ngem an’a ngarud.” Adda dua a takong ken maysa a bula a taraken ni Manong Sabas. Pasig a kababoyan. Dakkel ti ganansiana ta nalawa ti kamulaanna iti madre de agua a kayo a sulnit ti pagpakanna.

“Ala, wen, Tang.” Nayurit ti liday iti rupa ti balasitang. “Basta leppas pangaldaw ket makaawidkayon, a.”

Nagtungtung-ed ni Manong Sabas. “Happy birthday, anakko!”

“Papanam ‘ya a nakasapsapa, manong?” inyisem ni Manang Karina a kasinsin ken kaarruba ni Manong Sabas idi rumuaren iti balayda. Adda bitbit daytoy a supot. “Anusanyo daytoyen maysa a bassit a karpa, manong. Nakisang ngamin ti nasigayan ni lakay.”

“Ay-i, ket agyamanak, a, kasinsin.” Inyisem ni Manong Sabas sa kinitana ti boksit ti kasinsinna. “Kapadpadam ngata a bugbugian dayta karpa, kasinsin? Ha ha!”

Imlek ni Manang Karina ket kunam lan’ mata ti sanglay dagiti matana.

Madaman nga agin-innuna dagiti saka ni Manong Sabas nga agturong iti kalsada nasional. Iti panunotna: igatangakto ‘diay ubing iti tisert, pantalon ken sapatosna. Pinampagna ti nangisit a tisertna a namarkan iti ‘Piman’ nga imprinta ni kumparina a Derick.

Wen, sigurado nga iyalatda ken Manong Teody ti umuna ken maikadua a gunggona ta agdadamo amin a kasalisalda. Agasem that! Iti laengen gramatika, dakkelen a pangitarayanda. Salip dayta iti panagputar iti daniw. Saan ngarud a kuankuansit a daniw ti mangabak. Masapul nga adda pamalpalatpatan wenno bistado pay ketdin ti maysa a hurado dagiti tipo wenno klase dagiti daniw.

“Humaygad!” kinuna ni Manong Sabas idi adda masaruno ti naglugananna a van a mapan agipumpon iti sakbay ti ilida. Sapay la nangisit ti tisertna. Patpatiem, Solomon! Ingngariet ti unegna.

Hanabale ta immuna ni kasinsin, kinunana idi maallangonna ti riknana ken malagipna ti yaay ni Manang Karina idiay balayda. Napigpigsa ti guyod ti masikog, Solomon!

Nupay kasla kapigsa ti pakinakemna a makaala iti dalag wenno igat no kasta a mapan agpakat iti bantak ti pakinakemna a mangabak, adda nagkikinnamatan nga annak ti bao iti barukongna idi addan iti sango ti Jopacs Beach Resort iti Barangay Ambal. Inaprosan ti nalamuyot ken panglamiisen nga angin-baybay ti rupana. Apagsagpat ti alas otso.

Inyaddang ni Manong Sabas dagiti sakana a kinepkepan ti ukay-ukay a Nike a sapatosna. Naintar iti napukisan nga arius tree ti agsumbangir ti sementado a dalan a sumrek iti resort.

Naipasabat iti panagkitana ti panglawaen a function hall iti mismo a matupar ti dalan. Addada sementado a pagtutugawan kadagiti tallo a panakkelen a kubo iti dayaen ti function hall.

Saan a malasin ni Manong Sabas ti agsasao. Intuloyna ti nagpasango. Ni gayam Mayor Santiago Nadamgis. Isu ti esponsor ti pasalip ken mayor ti ili ti Binalitungeg.

Imbettak ni Manong Sabas ti isem ti kasla makisalip iti kamamayatan iti isem apaman a naibaddekna iti uneg ti kanawan a sakana.

Insardeng ni Mayor Santiago Nadamgis ti agsao. Inisemmanna ni Manong Sabas. Sumagmamano kadagiti agdengdengngeg ti timmaliaw iti likudanda.

“Pasangbayentayo man, kakabsat, ni Apo Mannurat a taga-Cabalangegan, Sabas Mierkoles!”

Nagsisipat dagiti partisipante idinto a kasla di mauma dagiti ellekda. Ammo ni Manong Sabas a saan a gapu iti kinamannuratna wenno maragsakanda a makakita iti maysa a mannurat wenno ti Cabalangegan a lugarna ti pagkakatawaanda. Sigud, no kasta a makapadas iti kasta a kasasaad, saanna a maikkat iti panunotna ti panangbabalawna iti daydi Salustiano nga amana no nakaal-alaan daytoy iti kasta a naganna. Sabas. Kasla arabas.

Nupay kasta, inkarigatanna ti immisem sa inwagisna ti kanawan nga imana a kunam lan’ mangampania a senador. Pinangiyaw-awanna, piman, ta medio nabainan iti panagkakatawada. Inwarasna iti kanawan ti panagkitana, masiguradona nga estudiante iti senior high school dagiti kaaduan a nakatugaw a nangpalawlaw kadagiti dua a dadakkel a nagtimbukel a lamisaan. Addada sumagmamano a nalabit kolehion dagitoy. Impatayabna ti maysa nga agek. Maysa met laeng nga agek ti impatayabna kadagiti partisipante iti kanigid. Naglaok a nataengan ken estudiante dagitoy. Nagkakatawada. Itan, masiguradona a saanen a ti nagan ken apeliedona ti rason ti panagkakatawada.

“Agyamanak, Mayor.” Inyisem ni Manong Sabas sa tinurongna ti likudan dagiti estudiante iti kanawan.

Intuloy ni Manong Santiago ti naputed a panagsaona maipanggep iti pannakabuangay ti SNAIL. Mangrugi pay laeng a pumudot ti tugaw ni Manong Sabas idi adda nangpaguni kenkuana iti likudanna. Naipasabat ti napudaw ken balkat a babai idi taliawenna.

“Sir, agrehistrokayo biit,” nagparang dagiti alad ti ngipen ti balasang.

“Ay, wen, gayam! Sori, ading.” Inyisemna met. Nakatallikuden ti balasang isu a saanna a nakita dagiti minansaan ti mama a ngipen ni Manong Sabas.

Kasla numero sangapulo dagiti dua a babbalasang iti pagregisteran.

“Mano ti bayadan, ading?” Ti nakuttong ti kinita ni Manong Sabas. Kasla adda napatit a tambor ti bombo radio iti barukongna. Immanges iti nauneg. Kasla ngamin malmes no kasta a makakita iti balasang nga awan palitada ti rupana. Tagipintasenna unay daytay natural a pintas ti babai.

“Sir…?”

Nawagwag ti ulo ni Manong Sabas.

“Two hundred fifty, Sir.”

“Nagnginan ket maysa aldaw laeng met, ading. Ken saanak met a maturog ditoy ta agingga laeng no malem daytoy a programa.” Inasutna ti petakana idinto a nagtalinaed ti panagkitana ken ni balasang a nakuttong.

“Para iti lunch ken dua nga snack, Sir.” Nagparang dagiti kallid daytoy ket kasla sinultop ti alinuno ti panagrikna ni Manong Sabas.

Inyawatna ti tallo bukel a sagsangagasut. “Kuamon ta suplina, adingko a napintas,” inyisemna. Hanabale, kinunana iti panunotna, dakkel met ti abakenna a gungguna. Lima ribu ti umuna a gungguna. Uppat, tallo, dua ken sangaribu met ti maikadua a gungguna agingga iti maikalima. Dakkelen a pirak uray maikadua laeng a gungguna ti abakenna.

(ADDA TULOYNA)