Kittab iti Mansanas (Tuloyna

Ngem iti literatura, napaliiw a napinpino dagiti addang dagiti babbai a mannurat  ngem dagiti lallaki.

Natural dayta a banag, lalaki la ti lalaki, ket babai la ti babai. Dumiken latta ti kinaemma dagiti babbai idinto ta mairayo iti kinadursok dagiti lallaki.

Agsaoak itoy a banag iti Philippine lit. Kas ehemplo iti intay dakdakamaten, immuna a rimmuar ti libro dagiti babbai a mannurat, ti “Forbidden Fruit” – ti erotika a libro dagiti nalalatak a mannurat a  babbai a buklen da Lualhati Bautista, Cecilia Manguerra Branard, Joi Barrios, Ophelia Dimalanta, Marjorie Evasco, Ma. Fatima Lim, Jessica Hagedorn, Marra Lanot, Ruth Elynia Mabanglo, ken Benilda Santos.

Bin-ig a nalalatak a nagan iti literature ken iti akademia. Ngem naglak-am ni Ophelia Alcantara Dimalanta iti naruay a misuot dagiti papadi iti University of Sto. Tomas a pangisursuruanna ta kababai a tao, nagsurat ketdin iti erotica.

Ngem adda dagiti makaaprad a balikas a nasuktan iti naimas ken suabe a tilmonen, ket dayta ti inaramid dagitoy a babbai a mannaniw.

Napintas ken makapaisem ti agbasa ta nasutil ken nagantil dagiti balikasda. Saan a balikas a mangipaay iti salemsem ti rikna lalo iti kaltaang ti panagmaymaysa no di ket mangibun-ay iti panagdayaw ken panagraem gapu iti kinapino ken kinapudaw ti darat a pagiladan ti nakem. Nangato a yuyeng ti pagindayonan ti muging kabayatan ti panagbasa kadagiti nasutil ken nagantil a balbalikas.

Kasta ti kinapintas dagiti balikas a linaon ti libro dagitoy a mannaniw a babbai.

Uray ti libro ni Joi Barrios a “Songs of Ourselves” nga inpablaak ti Anvil Publishing ken inedit ni Edna Zapanta Manlapaz ket maysa pay nga erotica a libro a naglaon kadagiti nagduduma a rikna, marikrikna, arapaap, balligi ken pannakapaay ken dadduma pay. Nabasak daytoy sadiay library ti St. Louis University. Napintas dagiti balikas ni Joi Barrios ket nabatombalaniak.

Makunak ita, wen, naimpluensiaannak itoy libro ni Joi Barrios, lalo la unay iti daniwna a napauluan iti “Women Talk.”

Gapu itoy a daniwna, nakasuratak iti maysa a sarita maipanggep kadagiti babbai, ti “Nadara ti Aldaw ni Eba” nga impablaak ti Bannawag idi Enero 1999. Nadara a talaga ti aldaw ni Eba. Kastoy ti kuna ni Joi Barrios iti daniwna: “…women are bound/by rituals of womanhood/first blood of puberty/blood of hymens breaking/blood at child birth.”

Nadara a talaga ti biag dagiti babbai. Isu a nakunak met iti sarita a ‘nadara ti aldaw ni Eba’ ket nailawlawag iti sarita no apay a nadara ti biag dagiti babbai.

Uray ti libro nga “Eros” a libro dagiti dandaniw ken ladladawan nga inedit da Virgilio Aviado, Benedicto Cabrera ken Alfred Yuson. Ngem itoy a lubong, nadurdursok latta ni lalaki. Kuna ngarud dagiti agpalpaliiw a “tinta ng libog” ti libro, ta makaaprad dagiti dadduma a balikas ken kadagiti ladawan, ta silulukat ti ruangan ti langit ket agaw-awis ti ayug ti agay-ayus a karayan, anian!

Kinondena la ket ngarud ni Prof. Ophelia Alcantara Dimalanta ti libro babaen ti salaysayna nga impablaak ti Philippine Daily Inquirer, a nagkunaanna: “Eros Pinoy” appears smack at a time when the world is becoming increasingly undisciplined and loose, morally indifferent if not altogether devious. It has become widely accepted that the sex drive lies at the base of every reality (the Freudian influence has not entirely dissipated), never found alone and in isolation in human beings but nearly always associated even with aesthetic, imaginative considerations. Sex is virtually out in the open, and chastity has become a virtue we have forgotten exists.”

Sabali pay a libro ti nairuar a napauluan iti “Porn Again” ken ti play a “Vagina Dialogue.”

Ti kangrunaan nga isyo no apay a sinuratko daytoy: Mangiruar dagiti lallaki a mannurat (Ilokano) iti libro nga erotica. Iti pakasaritaan, history repeats itself. Mapasamak met ngata daytoy iti Iluko lit, kas  ti napasamak iti Philippine lit? Paliiwentayo ngarud.

Ibuyangyang man wenno saan ti mutia ti kinabaknang, agpada latta a simrek ti asinoman iti siled ti erotica. Ngem, ala, uray pay no adda nalamuyot ken nakersang a darat a pagampayagan ti panunot, siwawaya ti nakem ti asinoman nga umarakup. Dagiti laengen ngata dina ammo a riendaan ti bagina ti maikursong iti nauneg a gayunggayong. Art appreciation ti iseksek koma iti muging tapno magna a siaannayas iti dana ti erotica.#