Koalision wenno Kolision maigapu laeng iti DAP?

Komentario ni Jeff Septembrina

TAO laeng a seknan ti pannakasair ni Presidente P-Noy ta ti naipatawid kenkuana a pangiraosan iti pangsuray iti ekonomia ken serbisio nga isu daytoy binuniaganda iti DAP (Disbursement Acceleration Program) ket adda metten mangipagel a dakkel nga ima nga isu ti Korte Suprema gapu ta saan kano a nainkalintegan (unconstitutional) ti pananggastos iti kuarta ni Juan de la Cruz.

Ania ketdi met, a, ti naknakan ti Korte Suprema ta pat-ilanna metten ti ima ni Apo Agrienrienda a mangiraos iti isupusopna kadagiti narugianannan a proyekto ken programa (adda amin a klase ti pakasapulan ti umili iti agduduma met a serbisio a pangibanaganda koma iti pundo). Ala, ipapilit ni P-Noy nga adda “legal a pagbasaran” ti pananggastoda iti sobsobra a pundo wenno masasao a nakilabban, maregmeg, di-nakutkuti wenno saan a nai-budget a naukkon a pundo.

Isikkir met ti KS a masapul koma a maaramidan iti legal a papelesna a masasao a “supplemental budget” tapno nainkalintegan ti pannakagamulona. Apay kadi a saan a nairaman iti general budget wenno pannakabingay ti pundo (general appropriations?) iti makatawen? Siempre, sakbay ti panagikeddengda iti eksakto a pundo/magastos ti maysa nga ahensia wenno pakaseknan, kaaduanna a saan a tumutop ti makatawen a pagkasapulan dayta a napunduan a proyekto wenno programa. Agdepende met ngamin iti kinaepisiente dayta nga Aahensia/sanga ti gobierno nga agipatungpal iti proyekto ken programa. Siempre, no naarus iti target, talaga nga adu ti saan a naigastos a pundo. Sa adu met ti sabali pay a pagkakitaan ti gobierno malaksid iti naggapu iti tesoreria kas iti non-performing assets, savings (naksayan ti gastos gapu ta napaspas ti trabaho ngem saan met a naikompromiso ti kalidad ti natrabaho a banag), ken dagiti sapul dagiti government owned and controlled corporations (GOCCs), mai-budget kadi pay ngata dagitoy ket saan pay met a natgedan ti ur-orda kabayatan a sangsangalenda ti general budget?

Ala, adu no adu ti pagalaan ni Presidente iti pundo a pagpagustona, ngem maibusan met a ta, agasem ‘tay kunada nga iti “ulo ket isu ti panganan ti kuto!” Manmano ti papeles a maidatag iti opisinana a saan a mangrengreng iti pundo. Kasla nakadakdakkel a pamilia ti sangkanasion nga uggorenna sa isu pay a Pangulo ti agserserbi a kas ama ken ina, pordios!

Kuna dagiti agpalpaliiw nga imbes koma a natunos ti ehekutibo, hudisiria ken lehislatura a pakabuklan ti gobierno ngem isuda metten ti agtitinnim-og! Agasem ta makipag-advice koma ti lehislatura, umaw-aweng ketdi ti resbak dagiti agpanpanday ti linteg a maka-Pangulo a mangestudiar ti judicial fund nga aglabas kadakuada ti pannakatamingna sakbay a maited iti sab-ok ti hudisiaria! Inkutuanda a naimbag ket kimsen ti benepisio a sagsagrapen dagiti taga-hudikatura. Mangriknada met, a, ket dida ngarud agriri? Nag-react-da ket agaramidda metten iti tignay-legal a mangilaban iti karbenganda kas maysa nga empleado ti gobierno. Apektado unay dagiti adda iti kababaan ta nagrigrigatanda met gapu iti panagsalsalimetmnetda dagita a naurnong a pundo a pangalay-ayda met iti bambannogda ken anusda ngem in-inuten metten a suktuen ti Kongreso nangruna ta naipanawen pay ngarud ti panag-budget planning ti turay para iti sumaruno a Tawen 2015 ket ania ngarud, ag-blue christmasda, a, no dida maareglar daytoy?

Siempre, nasakit met ti papangresan dagiti diputado ta in-inut metten a maikkat ti pangalaanda iti pangnamnamaanda iti pundoda. Alangan nga aggapu iti iserbida ti sueldo ken benepisioda? Dayta koma met ti nasakbay a pinanunot ti hudisiaria nga amin nga aramidenna a desision a pakaseknan kadagitoy ket apektadoda a tallo. Maitandudo ti kina-independiente ti tunggal sanga ngem ti imasna ket saan met a maitakder a solsolona ti maysa iti gannuatna: kasapulan met nga estudiaren ken mapagnaminganda a tallo sakbay nga agbalin a naan-anay a pakairanudan ti sapasap. Adu ti matikaw ken maulaw kadaytoy a sistema ket daytoy ita ti pakasapulan iti natibker a galad ken moralidad a mangitakder ti prinsipio ti napudno a panagserbi ta mismo pay a dagiti nangatngato nga agiwanwan ket paiwanwanda metten ta awan met ti mayat nga agkambio-agpababan? Puro high-gear! Kapilitan a kumalkag ti andar ti lugan, Apo!

Nanipsipud sa laeng daytoy iti napurnada a PDAF ta imbatad manen ti KS nga unconstitutional daytoy. Namunganay daytoy ti bassit nga arsang iti nagango a kapan-awan – nagkutak dagiti whistleblowers ket adu ti nairamraman nga uray iti agdama ket narigat pay laeng a siorbolen nga isudan gapu iti teknikalidad ti hustisia. Tatta, nagkayamkam a kasla dakkel ken di maatipa nga uram – gapu ta kuarta dayta ti kaaduan – ket awan ti makaibaga no maisubli pay dayta a paggin-awaan. Panawen la ti makaibaga, kuna dagiti dadduma nga agpalpaliiw aglalo ta mayoria dagiti justices ti nangbutos iti pannakakanselar ti implementasionna. Malaksid, a, no addanto manen wagas a mabalin a pangpanagan wenno pangbiag kadayta a pampamnuosanen.

Di malibak a maikawa ita dagiti umili iti ila ken sakit a gubuayen dayta a PDAF ngem ania ngarud ket nagbalin met nga eskandalo. Kuna met dagiti agsuksukisok a saan koma a maapas ni P-Noy no di mapagustuan iti kayatna a mapasamak ta isu met ti nangirugrugi iti “Tuwid na Daan” policy. Kasla koma iti kontrobersial a desision ti Korte Suprema, isuna ti nagdutok ken ni Chief Justice. Alangan a sumukir koma iti Apona ngem kasano a makadaer koma ta ad-adu nga amang ti mangipapilit iti napagkaykaysaan a desision? Nasiribda amin iti Linteg. Awan sa met ti nanengneng! Ipalnaadna kadi a kustoda koma wenno umas-asideg iti “kinapudno” no adda man kibaltangna ta aduda a nangadal ken nagdesision.

Nupay kasta, apay nga ita laeng met a balawen ti hudisiaria daytoy a sistema ti panaggastos ti sobra a pundo ket naar-aramid sa pay iti napalabas nga administrasion ti Presidente ti pagilian? Gapu ngata ta awan met ti nagririri maipapan iti daytoy iti uneg ti mano a rehimen? Mayat ti tunos wenno koalision ti tallo a sanga ti gobierno? Wenno nangatngato ngata ti panagririnnespetoda ngem dina met kayat a sawen a saanda a respetuen koma ita ti Pangulo? Pampanunoten ngata ti tunggal maysa a no marugian koma ti pinniltak ket mairamanda amin a maparsiakan!#