KOMENTARIO: Adal iti historia ti lubong

Adda panawen ti amin a banag ditoy lubong, kas ti panawen ti yaalimpatok ken panawen ti ibababa. Kas kunada, saan a malapdan ti isisingising ti init iti agsapa, ken ti panagtabonna iti malem, ket iti yaaplag ti kasipngetan, tumpuar metten dagiti bituen iti tangatang sadanto aglumen iti isasangbay ti bannawag a mangipakdaar iti ipapasngay ti sabali manen nga agsapa.

Kasta ti biag. Maysa a sirkulo. Addaka ita iti baba, bigat-kasangaldaw, addaka iti pantok. Addaka ita iti tuktok, awan sabali a turongem no di sumalog.

Maulit-ulit daytoy a pasamak ngem no apay a saan latta a mapidut dagiti agtuturay daytoy a kinapudno. Posible nga ammoda ti leksion ti historia wenno ti napalabas ngem nagbalinda a bulsek a di makakita wenno naaddaan iti pimmamulinawen a puso a di matebbag iti agdadata a kinapudno a makarkarakaranen ti pundasion ti bilegda ket bigat-kasangaldaw, kasla agrisud nga abot a mangrippuog iti kinaturayda.

Atiddogen ti listaan dagiti nagbalin a naturay iti pakasaritaan. Mangdakamattayo iti sumagmamano.

Iti historia ti lubong, maysa kadagiti maibilang a kadawelan nga agturay ni Adolf Hitler, maysa a bastardo. Manipud iti baba, kimmalay-at iti ngato ket nagbalin a kabilegan a tao iti pagilian a Germany. Ngem saan a napnek a mangituray iti maysa laeng a pagilian, pinanggepna a lumawa pay ti iturayanna gapu iti pammatina a dagiti Aleman ti super a puli ket nababbaba aminen a sabali a puli a masapul a mapaksiat ken mapugipog. Dagitoy ti makagapu a rinautna dagiti kaparangetna a pagilian a nanipudan ti gubat ti sangalubongan. Gapu kenkuana, minilion a Hudeo ti napapatay iti nadumaduma a nadamsak a wagas.

Idi damo, balligi ti pannakirupak dagiti Aleman ngem iti ititipon dagiti sabsabali pay a nabileg a puersa dagiti aliado a pagilian a kas iti Estados Unidos, Britania, Russia ken dadduma pay a pagilian, in-inut a naparukma dagiti buyot ti Alemania.

Iti kamaudianan, idi awanen ti pagpilianna, kinettel ni Hitler ti biagna.

Ditoy pagiliantayo, alaentayo nga ehemplo daydi nagpresidente Ferdinand Marcos. Manipud iti makuna nga ordinario a pamilia, in-inut a nagpangato ni Marcos iti sinurotna a direksion: nagbalin a congressman, senador, sa presidente ti pagilian. Kadagidi a panawen, nagbalin a “masaksakit” ti pagilian isu nga indeklarana ti Martial Law.

Kagiddaan dayta ti pannakakandado dagiti pagimprentaan dagiti pagiwarnak ken iti pannakaibalud dagiti kritiko nangruna dagiti adda iti oposision ken panangparikepna iti Kongreso.

Nabaliwan ti Konstitusion, napagbalin a parliamentaria ket isu ti presidente ken prime minister bayat ti transition period.

Manipud idi 1972 a pannakaideklara ti linteg militar agingga idi 1986, ni Marcos ti kabilegan a tao ditoy pagilian.

Ngem iti pannakapapatay ni nag-Senador Benigno Aquino, Jr., nangrugi ti panagkaruskos ni Marcos iti puestona ket kalpasan ti saan a makapnek nga snap election a nangibalatanna iti balo daydi Benigno Aquino, Jr. a ni Cory Aquino, nagsasaruno dagiti demonstrasion ken protesta agingga a naisayangkat ti People’s Revolution a nakapadisian ni Marcos ken naglibasanda a sangapamilia a nagturong iti Hawaii.

Ngem kastay kunada, agtultulid ti pilid ti biag.

Ita, nakasubli manen dagiti Marcos iti turay. Maysan a senador ni Ferdinand “Bongbong” Marcos, diputada ti inana a dati a First Lady Imelda Marcos a mangibagi iti umuna a distrito ti Ilocos Norte ken gobernador ni Imee Marcos.

Dakkel ti posibilidad nga agkandidato ni Bongbong Marcos a para presidente inton 2016.

Kasta ti biag. Kuna ti Biblia: adda panawen ti amin a banag ditoy lubong. Adda panawen ti ipapasngay ken ipupusay, ti panawen ti panagmula ken panagapit, ti panawen ti ragsak ken liday.

Ti nakaladladingit, adu nga agtuturaytayo ti saan a makaimutektek iti daytoy a kinapudno, ket dida mapidut iti adal nga agingga iti adda anges ti tao, maulit-ulitto daytoy, asinoka man, aniaman ti kinataom, aniaman ti tukadmo iti kagimongan, aniaman ti pagtaktaderam wenno prinsipiom iti biag.#