KOMENTARIO: Naiduma ti kinapositibo ti panagpampanunot dagiti Hapon

Uray iti panawen a nakaro unay ti didigra a napasaranda – ti napigsa a ginggined ken ti naunget a tsunami a bimmasnot iti Japan itay nabiit, madlawan latta a rumimbaw ti kinapositibo ti panagpampanunot dagiti Hapon. Saan a mabasa a naiyurit iti rupada ti kanibusanan wenno ultimo ti amin no di ket imbilangda laeng ti napasamak a kalamidad a dimteng a kas pettat ken di mapakpakadaan a pagteng iti biag ti tao.

Ta iti biag ti tao, saan a pagduaduaan ti idadateng dagiti kalamidad a parnuayen ti nakaparsuaan. Laeng ta saan nga ammo no kaano a dumteng wenno mapasamak dayta a kalamidad – ken no ania daytoy.

Dimteng dayta a kalamidad a nangdayyeg iti daytoy narang-ay a pagilian. Adu ti nadadael a sanikua, adu dagiti daksanggasat a di nakalasat, adu dagiti nadadael nga imprastraktura; kadagiti dadduma a disso, saanen a mabalin pay a pagindegan ta nagbalindan a kadanuman. Inayon pay ti pannakadadael ti planta nuklear nga agipangangta iti nakarkaro pay a kalamidad, ti radiasion. Pudno la unay a makapasainnek ken nakaladladingit dagiti buya a maimatangan iti Japan.

Ketdi daytoy a panangsangoda iti kinapudno, naiparangda, nailadawanda iti sangalubongan ti kinaasinoda. Maysa a rason nga addaanda iti nadur-as nga ekonomia – addaanda iti positibo a panagpampanunot. Sipipingetda a bumangon ken mangisubli no di pay artapan ti sigud a paggargarawanda a lubong. Agtamed ti sibubukel a lubong iti daytoy a kababalin ken talugading nga ik-ikutanda.

Agtamed ti sibubukel a lubong kadakuada, ta iti laksid ti nakaay-ay-ay a napasamakda, addaanda pay laeng iti sistema a naurnos. Uray no awan ti mangibando wenno mangiwanwan kadakuada, addaanda iti ugali a naurnos. Pammaneknek ti kinaadda ti naurnos a sistemada  ti naulimek ken naanus a panagurayda iti batangda bayat ti pannakipilada kadagiti paggatangan kadagiti makan, kadagiti gas station, ken panagurayda iti naannayas a pannakaiyimplimentar ti nagduduma a search and rescue operations.

Naurnos dagitoy a sistema ta dida ugali ti agmiron; dida ugali ti agsiput ken agkurimes iti bukodda a pakairanudan; awan dagiti natangken ti ulona a burak iti naurnos a sistema; awan dagiti nalaing a pumapel lalona dagiti politiko nga agpabpabanglo laeng iti nagan ngem awan ti inda maaramidan malaksid ti panagbungkong ti bulsa ken boksitda.

Nupay madlawan dagiti sainnekda nga umukuok, awan ti mapaliiw nga inda marikna ti pannakaalarma ken buteng ta ammoda ken positiboda a dumtengto ti panawen a malasatanda dayta a pannubok kadakuada. Iti daytoy nga impakpakitada, ad-adda pay a nasulekda ti respeto ti sibubukel a sangalubongan. Respeto kadakuada, ta inda ipakpakita ti ehemplo a rumbeng nga ikutan ti asinoman ken aniaman a puli. Aminda ket addaan iti respeto iti padada a tao. Iti baet ti kalamidad a napasamak, awan ti nasirayan a saan a maiparbeng nga aramid kontra iti padada a tao, iti gimong a paggargarawanda ken iti gobiernoda. Awan ti maipalapayag a pananggundawayda iti padada a tao wenno panagalada iti sanikua ti sabali a mangpadur-as iti bukodda a bagi. Daytoy ti mangiparangarang ti nangato nga aspeto ti sosiedad a paggargarawan dagiti Hapon a mangguyod iti panagraem.

Nangato a panagraem kadaytoy nga ugali. Panawen ti didigra nga awanan ti pananggundaway. Adda latta ti ugali a panagkaykaysa; ti panunot iti bukod a pagimbagan ket saan nga umasibay kadagiti mugingda. Pudno la unay a maipagpannakkel ti kastoy nga agubbog iti kinataoda.

Ti kinapositibo a panagpampanunot ti mangibunga iti positibo a panagbalbaliw nga agturong iti ragsak, nasalun-at ken kalmado a panagtigtignay. Daytoy ti mangwaya iti desdesen a dana nga agturong iti nakananama a balligi iti amin a situasion ken aksion kadagiti amin a panagem iti aniaman a panawen.

Pudno la unay a mararaem daytoy a talugading nga ik-ikutan dagiti Hapon. Rumbeng la unay a pagsarmingan tapno maragpat met ti tugot a nagtengda. Rumbeng ken umno la unay a pagwadan ti amin.#