KOMENTARIO: Naing-inget a kampania maikontra loose firearms ti kasapulan

Umad-adu ti krimen a gapuanan ti pammaltog. Ditoy probinsia ti Ilocos Sur, addan naireport a lima a kaso itay napan a bulan. Ti kaudian a biktima ket maysa a tricycle driver a residente ti Bantay a pinaltogan ti saan a nabigbig a suspek. Nagpatulong ti biktima iti maysa a balay ngem natay gapu iti sugat iti bagina a gapuanan ti bala.

Ania kadi ti rason no apay a mapaspasamak dagitoy? Maysa a maitudo a gapu ti panagraira ti loose firearms.

Segun iti report ti Geneva-based Graduate Institute of International Studies (GIIS) adda nasurok a 1.1 million a loose firearms. Mapapati nga addaan ti Ilocos Region iti 26,928 nga small arms and light weapons (SALW). Posible nga ad-adu pay daytoy. Ta siempre, estatistika laeng dayta.

Ngem ti agdadata a kinapudno, iparangarangna a serioso a banag daytoy no linak ken kappia ti pagsasaritaan. No adu ti bilang dagiti loose small arms and light weapons iti ima dagiti tattao, nangruna dagiti saan a rumbeng nga agikut, nangato met ti bilang dagiti maisayangkat a krimen kas iti pammapatay, panaghold-ap, panagitalaw, pamutbuteng ken dadduma pay a maikaniwas nga aramid.

No kastoy ti situasion, apektaranna ti panagbiag dagiti umili. Agbuteng dagiti investors nga umay agibaut iti negosioda ditoy pagilian. Kasano a maallukoy ti maysa a negosiante a mangibaut iti puonanna ditoy pagilian no karkarawaenna met ti tengngedna gapu iti panagraira dagiti armas? Maapektaran ti ekonomia ti pagilian.

Iti sabali a bangir, no agraira dagiti loose firearms, saan a malapdan ti isasangbay ti amak ken buteng kadagiti tattao. Kas ditoy Ilocos Sur idi tiempo dagiti sakasaka, apaglennek pay laeng ti init, mangrikepen dagiti pagtagilakuan, awanen ti matatao iti kalsada, naibaluneten ti ridaw ken tawa dagiti balbalay.

Patauden pay ti agraira a loose firearms ti kultura ti kinadamsak agsipud ta iti kastoy a kagimongan, ti paltog ti mangrisut iti aniaman a parikut ken saan a panagkikinnaawatan. Ad-addan a maabuso ti kalintegan dagiti umili a kas tao agsipud ta saanen a natalna a wagas ti pangtun-oy iti simpatia ken pannakitinnunos no di babaen iti bala.

Rumbeng laeng a masolusionan daytoy nga isyo sakbay nga uramenna a maminpinsan ti linak ken kappia iti pagilian a pakairamanan met ti probinsiatayo nga Ilocos Sur. Nupay nainget ti kampania ti PNP babaen ti nasaknap a panangipatungpalda iti “Oplan Bakal”, ti kinaadda ti National Task Force Kontra-Boga, ti Internal Security Operations kontra kadagiti armado a tattao, ti pannakaiwayat kadagiti mobile checkpoints, saan a naan-anay ti panagballigi dagitoy a gannuat no awan ti naan-anay a tulong dagiti umili ken disnudo a pannakipasetda iti pannakapugipog kadagitoy agraraira nga armas.

No kayattayo nga agballigi ti kampania maikontra iti loose firearms, nasken ti panagtinnunos dagiti umili ken ti PNP a mangawis kadagiti agik-ikut kadagiti awanan lisensia wenno kolorum nga armas a mangisuko iti armasda iti daytoy a panawen a pannakaiwayat ti amnestia. Masapul a tumulong dagiti umili a mangikissiim wenno mangitawag iti PNP dagiti kalugaranda nga agikut iti kolorum a paltog. Masapul met nga ipakita ti PNP a seriosoda iti pannakapugipog iti loose firearms babaen ti panagisayangkatda iti awan sarday a panagsukisok ken panagraut kadagiti pagtaengan a masuspetsa a nakaidulinan dagiti loose firearms.#